درخت گز نماد استقامت سیستان

به گزارش واحد مرکزی خبر ، این درخت از شاخصه های زیست محیطی این منطقه و از جایگاه ویژه ای در بین اهالی آن برخوردار است .

به نوشته محمد اسلامی ندوشن در کتاب " داستان ها در سیستان " وقتی دختر جوانی از دنیا می رفت قبل از دفن او را با درخت گزی عقد می بستند تا به این گونه رازآلود و نمادین نقش باروری او را با درخت گز که نماد زایندگی بود عینیت بخشند و این نارسایی را جبران کنند.

رئیس اداره میراث فرهنگی و گردشگری زابل می گوید : طبق متون ادبی در اسطوره ملی نیز گز نقش اساسی دارد آن جا که این درخت به اندیشه ها و افکار زاییده استبداد پایان می دهد و رستم را به عنوان نماد پهلوانی و آزادگی معرفی می کند .

خسروی می افزاید : در ادبیات سومری نیز ایـزد به بوته گز تشبیه شده و در مصر باستان هم گز یکی از درختان مقدس وابسته به خدایان و به عنوان نماد باروری و نعمت شناخته می شد .

اکنون درختان گز در هر مکان مقدس و زیارتگاهی در منطقه سیستان خودنمایی می کند .

ارتفاع این درخت کوچک به 6 تا 10 متر و قطر آن به 30 سانتیمتر می رسد و گاهی هم بر اثر جستهای پاجوش به صورت درختچه در می آید.

گز درختی است زیبا دارای برگ هایی باریک ، نوک تیز و فشرده به هم دارد . از شاخه‌ های این درخت ماده‌ای به خارج ترشح می‌شود که به گز انگبین موسوم است و دارای ساکاروز ، موسیلاپ و پراکسیداز است و به علت شور بودن برگ های آن فقط شترسانان از آن استفاده می‌کنند، اما برای تغذیه سایر حیوانات نامرغوب است .

در ایران پنج گونه از درخت گز می‌روید: گز شاهی که گاهی از 15 متر هم فراتر می‌رود، گز خوانسار یا گز انگبین که از آن انگبین تهیه می‌شود، یلقون (با اسم علمی تاماریکس پالازی) که در حوالی کرج یافت می‌شود، تاماریکس تتراندر که در حوالی شیراز می‌روید و تمیس که در جنگل‌های شمالی ایران دیده می‌شود.

درخت گز روغن در 500 هکتار از اراضی سیستان و بلوچستان کاشته می شود .

این گیاه مصارف متعددی در صنایع غذایی ، ساعت سازی ، سوخت خودرو و هواپیما ، صنایع بهداشتی و پزشکی دارد و ارزش هر لیتر روغن آن در بازارهای جهانی 700 دلار است .

با اینکه یک میلیون هکتار اراضی جنگلی گز روغن به صورت خودرو و پراکنده در سیستـان و بلوچستان وجود دارد ، اما برای تامین نیاز داخلی روغن این درخت ، از فـرانسه و هندوستـان وارد ایران می شود .