جریمه‌های نصف و نیمه

می‌پرسید چگونه ؟ فقط کافی است با برگه خلافی خود به یکی از شعب شوراهای حل اختلاف یا دفاتر خدمات الکترونیک پلیس + 10 مراجعه کنید آن وقت خواهید دید که ظرف مدت کوتاهی دیگر اثری از آن رقم‌های کذایی چند صد هزارتومانی نیست و شما هم دیگر نگرانی بابت جریمه‌های پرداخت نشده و البته تلنبار شده رانندگی‌تان نخواهید داشت.

به همین سادگی 

اینجا یکی از ده‌ها شعب شوراهای حل اختلاف پراکنده در سطح شهر است. به منشی شعبه می‌گویم که نسبت به خلافی جریمه‌های رانندگی اعتراض دارم. مبلغ را می‌پرسد و برگه‌ای را به دستم می‌دهد که باید مقابل موارد اعتراض به خلافی‌ام تیک بزنم. برگه اعتراض را به همراه صورت وضعیت خلافی‌ام  می‌گیرند تا رسیدگی کنند اما به خودم اجازه ورود نمی‌دهند. کمتر از یک ساعت بعد برگه اعتراض همراه با تجدیدنظر در صورت وضعیت خلافی به دستم می‌رسد که در آن 350 هزار تومان خلافی رانندگی‌ به 150 هزار تومان کاهش یافته است. به همین سادگی !

اگرچه نصف شدن مبلغ جرایم رانندگی برای بسیاری از شهروندانی که لیست بلند بالایی از تخلفات رانندگی را به همراه مبالغ جریمه چندصد هزار تومانی در صورت وضعیت خلافی خود دارند، هم رضایتبخش است، اما جالب اینجاست که برخی مراجعه‌کنندگان در گفتگو با یکدیگر عنوان می‌کنند اگر وقت بیشتری بگذارند  و به برخی شعب دیگر از جمله شورای حل اختلاف پیکان شهر مراجعه کنند، در آنجا امکان کاهش مبلغ خلافی جریمه‌های رانندگی تا 70درصد هم وجود دارد.  

وقتی از یک راننده تاکسی که به شورای حل‌اختلاف مراجعه کرده می‌شنوم که به چه سادگی صورت وضعیت  خلافی 600   هزار تومانی جریمه‌های رانندگی‌اش  به 78 هزار تومان کاهش یافته است، دیگر برایم مسلم می‌شود چقدر راحت می‌توان خلاف کرد و نگرانی هم بابت جریمه شدن و پرداخت بموقع قبوض جریمه‌های رانندگی نداشت، چراکه فقط با چند ساعت وقت گذاشتن در شوراهای حل اختلاف می‌توان براحتی مبلغ  جریمه‌ها را کاهش داد.

روند رسیدگی به اعتراض شهروندان نسبت به قبوض جریمه‌های رانندگی آنچنان امیدوارکننده است که به نظر می‌رسد تا کنون در هیچ کجا به این سرعت و دقت به اعتراضات شهروندان ترتیب اثر داده نمی‌شود !

همه چیز را به ما بسپارید

با یکی از دفاتر پلیس + 10 تماس می‌گیرم. خانم منشی درحالی که عجله از کلامش پیداست، می‌گوید 5000 تومان می‌گیریم و کار خلافی‌تان را انجام می‌دهیم. البته باید حضوری بیایید تا صورت وضعیت خلافی‌تان را ببینم.  حالا مبلغ جریمه تان چقدر است؟ حدود 500 400 هزار تومان.

و او مانند یک کارشناس حرفه‌ای می‌گوید فکر کنم برای حدود یک سال باشد اما جای نگرانی نیست قطعا  بالای 100 هزار تومانش کسر می‌شود.

جریمه بیشتر؛ امیدواری بیشتر

به نظر می‌رسد این پاداش رانندگان خلافکار است. هرچه صورت وضعیت خلافی رانندگی‌تان طولانی‌تر و مبلغ جریمه‌تان بیشتر باشد، امکان این‌که در مراجعه به شوراهای حل اختلاف و مراکز پلیس + 10 مبلغ قابل توجه‌تری از میزان جرایم رانندگی‌تان کسر شود، بیشتر خواهد بود.  این حرف بسیاری از شهروندانی است که با صورت‌وضعیت خلافی خودرو در دست به امید کم کردن مبلغ جریمه‌هایشان به  شعب شوراهای حل اختلاف یا مراکز پلیس + 10 مراجعه کرده بودند.

خلافی 75 هزار تومانی شهروندی در شورای حل‌اختلاف به 35 هزار تومان کاهش پیدا می‌کند و در مقابل صورت وضعیت خلافی راننده دیگری با مبلغ 400 هزار تومان جریمه به حدود 200 هزار تومان کاهش پیدا می‌کند. اگرچه هر دو مبلغ به اندازه نصف کاهش می‌یابد؛ اما شما قضاوت کنید خوشحالی نصف شدن مبلغ جریمه برای شهروند اول بیشتر است یا دومی ؟

شاید یکی از استدلال‌های مسوولان راهنمایی و رانندگی و گردانندگان شوراهای حل اختلاف این باشد که این شوراها در رسیدگی به اعتراض شهروندان فقط مبلغ دو برابر شده جریمه‌ها را  که بر اثر دیرکرد پرداخت طبق قانون دو برابر می‌شود  کاهش می‌دهند و اصل مبلغ جریمه همچنان به قوت خود باقی می‌ماند که راننده متخلف باید آن را پرداخت کند که البته در این صورت هم به نظر می‌رسد این استدلال چندان منطقی نیست و این پرسش مطرح می‌شود که وقتی مسوولان راهنمایی و رانندگی طی سال‌های اخیر، بارها در نشست‌های خبری خود بر ضرورت افزایش مبلغ جریمه‌های رانندگی به عنوان یکی از راهکارهای کاهش ارتکاب تخلفات رانندگی و قانونمند کردن شهروندان تاکید می‌کنند،آیا عملکرد شوراهای حل‌ا‌ختلاف و مراکز پلیس + 10 در کاهش مبلغ خلافی رانندگی، این پافشاری بر اجرای طرح افزایش مبلغ جرایم رانندگی را زیر سوال نمی‌برد ؟  در شرایطی که در شوراهای حل اختلاف و مراکز پلیس + 10 بسادگی می‌توان مبلغ جریمه‌ها را کاهش داد، دیگر دو برابر شدن جریمه‌های رانندگی در صورت دیرکرد در پرداخت چه لزومی دارد؟

جریمه‌های اشتباهی 

 به نظر می‌رسد در این شرایط حتی اگر میزان جریمه‌ها تا چند برابر نیز افزایش یابد، تاثیری در کاهش تخلفات و الزام رانندگان به رعایت قوانین نخواهد داشت، چراکه دراین صورت، رانندگان متخلف می‌توانند باز هم  به نظر لطف شوراهای حل اختلاف و مراکز خدمات پلیس + 10 در کاهش چشمگیر مبلغ خلافی‌های رانندگی امیدوار باشند.

کاهش جریمه‌ها، اقدامی مغایر با قانون

یک حقوقدان و مدرس دانشگاه در گفتگو با «جام‌جم» در این باره معتقد است: یکی از اشتباهات بزرگی که هم اکنون در کارکرد شوراهای حل اختلاف به چشم می‌خورد، کاهش بی دلیل مبلغ جرایم رانندگی است، چراکه اصل بر صحت جرایم صادر شده از سوی پلیس راهنمایی و رانندگی است وچنانچه در خصوص صدور قبوض تخلفات  رانندگی توسط پلیس شک و تردید وجود دارد که البته در برخی موارد ممکن است چنین اتفاقی هم رخ دهد؛ باید شوراهای حل اختلاف در ابتدا از راهنمایی و رانندگی در خصوص میزان، دلیل و نوع جریمه استعلام کنند و درصورتی که راهنمایی و رانندگی نتوانست میزان جریمه و نوع آن را ثابت کند، شوراهای حل اختلاف به حذف ردیف مربوط مبادرت ورزند و حتی موضوع را جهت تعقیب افسر متخلف به راهنمایی و رانندگی اعلام کنند و نه این‌که شورای حل اختلاف بدون دلیل جرایم را به نصف و حتی یک چهارم کاهش دهند.

این درحالی است که در قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرایم رانندگی ماموران راهنمایی و رانندگی که بدون دقت اقدام به صدور قبض جریمه اشتباهی می‌کنند نیز در دادگاه‌های انتظامی قابل تعقیب و محاکمه هستند.

محمد بلغاری با تاکید بر این‌که رویه فعلی شوراهای حل اختلاف مبنی بر  کاهش فله‌ای جریمه کاملا با قوانین و مقررات مغایرت داشته و حتی به ضرر منافع ملی است، تصریح می‌کند: این درحالی است که شهروندان به لحاظ کاهش قابل توجه و بدون دردسر مبالغ جریمه در شوراهای حل اختلاف به قوانین بازدارنده تخلفات رانندگی توجهی نداشته و هدف قانونگذار مبنی بر تاثیر افزایش جریمه‌ها در کاهش ارتکاب به تخلفات رانندگی بدون تاثیر باقی خواهند ماند. گفتنی است؛ با وجود قول مساعد سردار رویانیان و همچنین رئیس مرکز اجراییات ناجا برای انجام گفتگویی هرچند کوتاه در این زمینه اما تماس‌های مکرر خبرنگار ما به نتیجه‌ای نرسید و به اجبار این گزارش بدون اظهارنظری از سوی مسوولان راهنمایی‌و رانندگی تکمیل شد.