رژیم غذایی در یبوست

بیشترین علل متداول یبوست در افراد سالم شامل اصرار بر عدم تخلیه هنگام تکرار رفلاکس‌های دفع (احساس دفع)، عدم وجود فیبر و میوه و سبزی در رژیم غذایی به میزان کافی، دریافت ناکافی مایعات، عدم فعالیت و استفاده طولانی مدت از داروهای ملین است. همچنین فشارهای عصبی یبوست را تشدید می‌کند.

یبوست با استفاده از رژیم‌های فیبردار، مایعات، فعالیت‌های روزانه و توجه به تخلیه به موقع به ویژه بلافاصله پس از اولین احساس دفع، درمان می‌شود. بیمارانی که به شکل مزمن مصرف ملین‌ها را ادامه می‌دهند جهت حذف دارو باید به تدریج فرآورده‌های ملایم‌تری را جایگزین کنند.

مدت زمان عبور مواد از روده افرادی که از رژیم‌های کم فیبر و کم مایعات استفاده می‌کنند، طولانی می‌شود و در این حالت آب به مقدار بیش از حد معمول از روده بازجذب شده و همین امر باعث تشکیل مدفوع سفت می‌گردد. استفاده از مقادیر متعادل کربوهیدرات و فیبر می‌تواند سبب ترکیب آب با مدفوع و ایجاد حالت ژله مانند برای برگشت اعمال طبیعی دستگاه گوارش شود. افزایش مصرف نان‌های سبوس‌دار (مثل سنگک و بیسکوئیت‌های سبوس‌دار)، حبوبات، سبزی‌ها، میوه‌ها (با پوست) و دانه‌ها و مصرف حداقل دو لیتر آب در روز به درمان یبوست کمک می‌کند. مصرف میوه‌هایی چون گلابی، انجیر و کیوی و مواد اسیدی مانند آلو توصیه می‌شود. همچنین بهتر است در هنگام خواب، فرد مبتلا به یبوست به پهلوی چپ خود بخوابد تا مواد دفعی از کولون راحت‌تر به سمت انتهای روده حرکت کنند.

مقادیر زیاد کربوهیدرات یا فیبر می‌تواند باعث اسیدی شدن محیط کولون شود که در واقع در اثر تولید اسیدهای چرب کوتاه‌زنجیر توسط باکتری‌های روده است. در واقع مقادیر کم این اسیدهای چرب کوتاه زنجیر، جذب الکترولیت و آب را افزایش می‌دهد ولی مقادیر زیاد آن مدفوع را اسیدی می‌کند و حرکات روده را افزایش می‌دهد.

به هر حال توجه به سه اصل مهم در تغذیه (تعادل، تناسب و تنوع) و همچنین داشتن یک روش صحیح برای زندگی شامل استفاده از سبزی و میوه و نان‌های سبوس‌دار، خواب منظم و فعالیت فیزیکی با برنامه‌ریزی مناسب می‌تواند زندگی سالمی را برای شما به ارمغان بیاورد.

محمد علی پازوکی مهر