دامی برای هند

در حالی که پس از این عملیات خونبار که نیمه‌شب چهارشنبه (5 آذر) شروع شد و تا بامداد شنبه گذشته ادامه یافت و در جریان آن حداقل 180 تن کشته و بیش از 300 نفر مجروح شدند تیم‌های اطلاعاتی  تجسسی از بریتانیا، ‌ایالات‌متحده، پاکستان و رژیم‌صهیونیستی به هند اعزام شدند تا در روند تحقیق در مورد این حادثه با هندی‌ها همکاری کنند اما هنوز از آن رمزگشایی نشده است.

هندی‌ها اصرار دارند به ادله و شواهدی دست یافته‌اند که موید دست داشتن گروه‌های شبه‌نظامی پاکستانی در این عملیات است اما به رغم درخواست‌های مکرر دولت پاکستان، تاکنون مستندات خود را در این رابطه به پاکستانی‌ها ارائه نکرده‌اند.

مقامات بمبئی صرفا به طرح گمانه‌زنی‌هایی در رابطه با حملات بمبئی بسنده کرده‌اند و هیچ نشانی از عزم آنان برای انتشار نتایج تحقیقاتی که تا این مقطع انجام شده است به چشم نمی‌خورد.

تاکید بر مشارکت گروهی تروریستی موسوم به لشکر طیبه در حملات بمبئی که فعالیتش از مدت‌ها قبل در پاکستان هم منع شده بود به ترجیع‌بند اظهارات مقامات هندی در مورد این غائله تبدیل شده است.

اگرچه سابقه فعالیت گروه‌های تروریستی فراملیتی چون القاعده نشان می‌دهد این گروه‌ها هر از چندگاهی حملاتی را ترتیب می‌دهند تا با ایجاد موجی در عرصه جهانی خود را مطرح کرده و به مولفه‌ای تاثیرگذار در معادلات بین‌المللی تبدیل شوند اما حملات بمبئی فاقد مولفه‌هایی است که عملیاتی چون یازدهم سپتامبر 2001 علیه واشنگتن و نیویورک از آن برخوردار بودند.

القاعده با این حمله سعی کرد هیمنه آمریکا را در هم بشکند و اصل آسیب‌ناپذیر بودن آمریکا را برای همیشه منسوخ کند و دست بر قضا به رغم تبعات منفی گسترده حملات یازدهم سپتامبر در دستیابی به این یک هدف موفق عمل کرد اما مشخص نیست طراحان عملیات بمبئی به دنبال چه هدفی بوده‌اند.

گروه ناشناخته‌ای موسوم به مجاهدین دکن که مسوولیت حملات بمبئی را بر عهده گرفته و هدف از  اجرای آن را پایان دادن به تبعیض علیه مسلمانان هند عنوان کرد اما این دور از ذهنی‌ترین هدفی است که برای این حملات می‌توان تصور کرد.

پاره‌ای تحلیلگران می‌گویند تروریست‌ها با این حملات سعی در ایجاد مانع بر سر افزایش همکاری‌های آمریکا و هند با لطمه زدن به اقتصاد هند و هدف قرار دادن بمبئی - پایتخت اقتصادی این کشور- داشته‌اند که چنین توجیهی هم زیاد منطقی نمی‌رسد. 

احتمال مشارکت و حمایت پنهانی دولت پاکستان از این عملیات به ویژه در سایه رویکرد آشتی‌جویانه پرویز مشرف، رئیس‌جمهور پیشین پاکستان که از سوی آصف علی زرداری، خلف وی هم دنبال شد هم نامحتمل به نظر می‌رسد.

به هر حال هدف طراحان این عملیات هر چه بوده به ظاهر غربی‌ها و درصدر آنها آمریکایی‌ها چندان از وقوع این حادثه تروریستی ناخرسند نیستند چرا که هند به عنوان پرجمعیت‌ترین دمکراسی دنیا و رقیب منطقه‌ای چین را بیش از پیش به سمت همراهی با واشنگتن سوق خواهد داد.

رضا سادات