مرزهای میان فردی
آیا احساس میکنید کنترل زندگی از دستتان خارج اسـت؟ آیـا احـسـاس مـیکـنـیـد دیـگـران مـدام از شما سوءاستفاده میکنند و حقوق شما را زیر پا میگذارند؟ اگـر دچـار چـنـیـن احـساسی هستید بیتردید تاکنون هیچگونه مرزی میان خود و دیگران تعیین نکردهاید یا از مرزهای تعیینشده متزلزلی برخوردارید.
1ــ خط نامرئی که میان 2 فرد ترسیم میشود که عبور از آن تجاوز به قلمرو طرفین قلمداد میگردد.
2ــ مرزهای میان فردی تعیینکننده و تامینکننده هویت، تمامیت و امنیت افراد است.
3ــ تبیین ارزشها و اعتقادهای مورد حمایت افراد در تمام عرصههای زندگیشان است.
4ــ مرزها حصارها یا نردههای فرضی و نمادینی هستند که 2 کاربرد دارند:
الف ــ جلوگیری از تجاوز دیگران به قلمرو و محدوده ما و سوءاستفاده از ما
ب ــ جلوگیری از تجاوز ما به قلمرو و محدوده دیگران و سوءاستفاده از دیگران
هدف از تعیین مرزهای میان فردی، مراقبت و محافظت از افکار، احساسات، امنیت، رفتارها و هویت شماست.
هیچ فردی سزاوار نیست که مورد بیاحترامی و بدرفتاری قرار گیرد؛ اما این وظیفه خود فرد است که با مشخص کردن مرزهای شخصی از حریم امن خود در برابر تجاوز و هجوم دیگران محافظت کند. تعیین مرزها بیانگر آن است که شما فردی مسوولیتپذیر و بالغ بوده و خواستار مساوات و احترام در روابط خود هستید.
وقتی شما خود را بیحفاظ و بدون هیچگونه مرزی در معرض دیگران قرار میدهید و از آنجا که دیگران فراروی خود هیچگونه محدودیتی در شیوه رفتار و برخورد با شما احساس نمیکنند، با شما هر رفتاری را که صرفا به سود و مصلحت خودشان باشد روا خواهند داشت، ضمن آنکه برای شما احترام و ارزشی نیز قائل نخواهند شد.
در واقع شما اینگونه به اطرافیان خود القا میکنید که هیچ گونه اراده، اقتدار و خواستهای ندارید و دیگران مجازند هرگونه که تمایل دارند با شما رفتار کنند. از آنجا که درخواستها و تقاضاهای همکاران، دوستان، اعضای خانواده و حتی همسایگان ممکن است پایانناپذیر باشند، اجابت و برآورده کردن همه آنها سرانجام شما را فرسوده و ناامید و ناکام در زندگی خواهد کرد.
این نکته بسیار مهم را باید همواره به یاد داشته باشید که نه گفتن به دیگران تنها نه گفتن به درخواست آنهاست و نه خود آنان. برخی افراد به سبب اعتماد به نفس پایین و ترس از طرد شدن، کشمکشها و تردید در حقوق فردی خود در برابر هرگونه رفتار ناشایستی سکوت اختیار میکنند. در زیر نشانههایی از وجود مرزهای ناسالم میان فردی در این گونه افراد را ملاحظه میکنید:
1ــ همه چیز را گفتن: افشای تمام اطلاعات و رازهای شخصی
2ــ با صمیمیت سخن گفتن در نخستین جلسه ملاقات
3ــ مدام در اندیشه فرد دیگری بودن و وابسته بودن
4ــ مقدم داشتن نیازها و خواستههای دیگران در نیازها و خواستههای خود
5ــ مدام نگران نوع واکنش دیگران نسبت به رفتار، نگرش، عقاید و سبک زندگیشان هستند
6ــ ترس از طرد شدن از سوی دیگران
7ــ نیاز به پذیرش و تایید دیگران
8ــ نیاز به خشنودسازی دیگران در همه اوقات
9ــ اجازه میدهند دیگران هدایت زندگیشان را در دست بگیرند
10ــ اجازه دادن به دیگران تا هر گونه که خواستند آنان را تعریف کنند
11ــ وانمود به موافقت در صورتی که کاملا مخالف هستند.
12ــ پنهان کردن احساسات حقیقی خود
13ــ مدام در اختیار دیگران بودن
14ــ نادیده گرفتن نیازهای خود
15ــ پرداختن به فعالیتهایی که به آنها علاقه ندارند و بعکس
16ــ روی آوردن به فعالیتها و رفتارهای افراطآمیز و غیرقابل کنترل به منظور نفی خود و اجتناب از خود و فرار از واقعیتهای زندگیشان مانند مصرف مواد مخدر و الکل، گرسنگی کشیدن، پرخوری عصبی، بیمحابا خرج کردن، ورزش و...
17ــ بـرنامه روزانه مشخصی نداشته و دنبالهروی برنامههای روزانه دیگران هستند
18ــ انتخاب منفعلانه
19ــ بسهولت میتوان آنها را متقاعد کرد
مراحل تعیین مرز
ــ تصمیم بگیرید که چه چیزی از دیگران میخواهید و آنها چگونه رفتاری باید با شما داشته باشند.
ــ سپس مرزهای مطلوب خود را تعیین کرده و به اطلاع دیگران برسانید.
ــ سپس پیامدهایی را در صورت تجاوز به مرزهای خود تعیین کنید و آنها را قاطعانه به مرحله اجرا گذارید. چنانچه شما با افراد متجاوز به مرزهایتان با ملایمت برخورد کنید اقتدار و اعتبار خود را از دست خواهید داد؛ البته معمولا واکنشهای دیگران نسبت به مرزهای معین شده شما در ابتدا با مقاومت، تمسخر یا امتحان شما همراه خواهد بود، اما اطرافیان بتدریج میآموزند که چگونه باید با شما رفتار کنند و به مرزهای مشخص شما احترام بگذارند.
تعیین مرزهای نفوذناپذیر و بسیار محکم نیز ممکن است شما را تبدیل به یک انسان تنها و نزدیکنشدنی کـنــد. بـهـتـر اسـت بـرخـی اوقـات مـرزهـای خـود را انعطافپذیر کنید و اجازه دهید رابطه سالم و متعادلی میان شما و دیگران برقرار شود. 2 عنصر صمیمیت و اعتماد در انعطاف بخشیدن به مرزها نقش بسزایی دارند.
مترجم: رزیتا شاهرخ
منبع: Science
گفت و گو
