قضاوت تاریخ‌

محمدولی میرزا فرمانفرمائیان یکی از نمایندگان مجلس شورای ملی بود که رای به خلع سلطنت قاجار داد. او در خاطرات خود از این کار زشتی که انجام داده، به کراهت یاد می‌کند و یکی از علل تحقق این امر را عدم استبداد مظفرالدین شاه و احمدشاه می‌داند. او می‌نویسد:
کد خبر: ۲۱۳۲۵۲

... شخصا با وجود این که ورقه را که به هفتاد و پنج اسم رسیده بود، امضا کرده بودم، در اخذ آرا امتناع داشتم.
پیش وجدان خود حکمیت قضیه را کرده، دیدم تاریخ خیلی به زشتی این رای را ثبت خواهد کرد. تا همین اندازه موافقت ما کافی بوده است. بیش از این حد، خنک و پرتملق‌گویی می‌شده است. در انظار هم غیر از ترس یا جبن و تملق‌گویی، به رای امثال من، تعبیری نمی‌کردند. صفحه‌ای است از تاریخ که امروز بسته شده و صفحه دیگر در این اوراق بی‌انتها بازگردید. قضاوت آن را وقتی خواهند کرد که مملکت به رشد آن رسیده باشد و اجتماع پی به حقوق خود برده باشد. ولی چیزی که قابل تردید نیست، جهالت اطرافی‌های متملق، عدم استبداد مظفرالدین شاه به بعد، انقراض این سلسله را تهیه می‌کرد.

محمدولی میرزا فرمانفرمائیان، از روزگار رفته حکایت، به کوشش منصوره اتحادیه، تهران، سیامک، 1382، ص 135.

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها