آهن و کم‌خونی‌

علائم‌

رنگ‌پریدگی پوست مخصوصا در نوک انگشتان، لب‌ها، دور چشم و زبان، خستگی، بیحالی، ضعف، تنگی‌نفس فعالیتی، سرگیجه، افزایش تعداد نبض خواب رفتن و سوزن‌سوزن شدن دست‌ها و پاها، حالت تهوع گود شدن روی ناخن تنها تعدادی از علائم کم‌خونی محسوب می‌شوند.

درمان دارویی‌

برای درمان کم‌خونی چند روش وجود دارد که بهترین آنها استفاده از دارو‌های خوراکی است. مهمترین داروی کم‌خونی فقر آهن، ترکیبات آهن است. آهن از طریق معده و روده جذب بدن شده و در کبد ذخیره می‌شود تا در ساختمان گویچه‌‌های قرمز به کار رود. درمان با نمک‌‌های ساده آهن، چون سولفات فرو خوراکی، کاملا موثر بوده، این دارو به شکل قرص، کپسول یا مایع است که  مصرف آنها باید تا چند ماه ادامه یابد.

چنانچه این قرص‌ها با معده خالی مصرف شوند، جذب آنها بهتر و بیشتر صورت می‌گیرد؛ ولی در این حالت سبب تحریک معده و بروز مشکلات گوارشی خواهند شد.

عوارض گوارشی، ناشی از مصرف آهن نظیر تهوع، دل‌پیچه، سوزش قلب، اسهال یا یبوست را می‌توان به حداقل رساند؛ به شرطی که آهن را به میزان کم مصرف کرده و بتدریج به میزان آن افزود تا به حد مورد نیاز بدن برسد. بهتر است قرص آهن، آخر شب قبل از خواب استفاده شود تا عوارض ناشی از آن کاهش یابد.ویتامین C جذب آهن را افزایش می‌دهد. به همین دلیل معمولا مصرف ویتامینC  به همراه آهن پیشنهاد می‌شود. توجه داشته باشید مکمل‌‌های آهن می‌توانند اجابت مزاج را سیاه رنگ کنند یا باعث اسهال و یبوست شوند. مصرف آهن به مقدار زیاد خطرناک است. یک بسته قرص آهن می‌تواند یک کودک را مسموم کند. مکمل‌‌های آهن را دور از دسترس کودکان قرار دهید.

درمان غذایی‌

در کنار درمان دارویی نباید ترکیب مواد غذایی را در درمان کم‌خونی فراموش کرد. جگر، قلوه، گوشت قرمز، ماهی، زرده تخم‌مرغ، سبزی‌‌های دارای برگ سبز تیره مانند جعفری، اسفناج و حبوبات مثل عدس و لوبیا، همچنین میوه‌‌های خشک (برگه‌ها) بخصوص برگه زرد‌آلو و دانه‌‌های روغنی، منابع غذایی سرشار از آهن هستند.جذب آهن غذا، اغلب تحت تاثیر شکل آهن موجود در آن است. آهن موجود در پروتئین‌‌های حیوانی مانند گوشت گاو، ماهی و پرندگان بیشتر جذب می‌شود؛ در حالی که جذب آهن پروتئین‌‌های گیاهی مانند سبزی‌ها و میوه‌ها کمتر است.

باید توجه داشت که ویتامین C جذب آهن سبزی‌ها و میوه‌ها را بیشتر می‌کند. مصرف چای همراه یا بلافاصله بعد از غذا نیز می‌تواند جذب آهن را تا 50 درصد کاهش دهد.