افزایش نفوذ چپگراها در امریکای جنوبی

پرزیدنت لوگو، اسقف تندروی پیشین با تبحر در الهیات رهایی‌بخش، که در انتخابات آوریل با حمایت گروه «اتحاد برای تغییر» به پیروزی رسید، امید جدید چپگراها است که در اتحادی تازه از رهبران سیاسی که اصلاحات اجتماعی و اقتصادی را در صدر دستور کار خود قرار داده‌اند به چاوز، مورالس رئیس‌جمهوری بولیوی و رافائل کورئا رئیس‌جمهوری اکوادور می‌پیوندد.

پیروزی لوگو نشانه لحظه‌ای مهم در تاریخ پاراگوئه بود که حزب فرسوده و فاسد کلرادو را که بیش از 6 دهه و بیشتر اوقات تحت رهبری دیکتاتورهای نظامی، بر کشور حکومت کرده بود، شکست داد.

لوگو صبح روز بعد از مراسم تحلیف با چاوز به شهر شمالی سان پدرو رفت که زمانی اسقف آنجا بود و نمونه‌ای از شمشیر سیمون بولیوار را در اقدامی نمادین به نشانه استقبال از عضو جدید گروه تندرو برادران «بولیواری» که چاوز آن را به وجود آورده، از رئیس‌جمهوری ونزوئلا دریافت کرد.

تاکنون بلندپروازی‌های چاوز به کشورهای حوزه آند محدود بود که بولیوار در آغاز قرن نوزدهم آنها را از سلطه اسپانیا آزاد کرده بود، اما این دوستی تازه با پاراگوئه یک حرکت تاریخی بی سابقه است. بولیوار در حرکت خود به سوی جنوب از ونزوئلا، هرگز فراتر از بولیوی نرفت و در واقع دشمن قسم خورده خوزه گاسپار رودریگز فرانسیا، وکیل زاهد و بنیانگذار پاراگوئه، بود.

لوگو، یک هفته پس از شروع کار، هیچ تردیدی درباره موضع خود باقی نگذاشته است. او مانند کورئا در اکوادور، نظر مساعدی نسبت به قیمومت و موعظه‌های صندوق بین‌المللی پول ندارد و توصیه جوزف استینگلس اقتصاددان آمریکایی را ترجیح می‌دهد که پیشنهاد کرده است وصول 10 درصد مالیات از صادرات گوشت گاو و سویا برای افزایش درآمد مالیاتی اندک این کشور بسیار موثر خواهد بود.

زمینداران ثروتمند، مانند همتایان خود در آرژانتین، شکایت خواهند کرد اما بعید است در ابتدای کار لوگو بخواهند خشم طرفداران روستایی فقیر او را علیه خود برانگیزانند.

پایگاه دیگر قدرت محافظه‌کاران، قوه قضاییه کشور است که انتظار می‌رود لوگو به سرعت دست به اصلاحات همه‌جانبه در آن بزند. او از قبل پاکسازی طبقات بالای ارتش و پلیس، عوامل سنتی نفوذ بر امور سیاسی پاراگوئه، را آغاز کرده است.

لوگو قاطعانه بر «دوره گذار» پایان داده که از زمان سقوط ژنرال آلفردو استروسنر، در حدود 20 سال پیش در 1989، تاکنون مانع اعمال اقدامات دموکراتیک در کشور بوده است و فرماندهی کاملا جدیدی را بر سر کار آورده است. پاکسازی بخش‌های دیپلماتیک، با حذف نسلی کامل از سفیران و کارداران در راه است.

 انتصاب آلخاندرو حامد، مورخ چپگرایی که سفیر پاراگوئه در بیروت بوده، به عنوان وزیر خارجه باعث نگرانی اسرائیل و امریکا شده است. فدریکو فرانکو از حزب لیبرال به عنوان معاون رئیس‌جمهوری، طرفدار اسرائیل است، اما فرانکو از گروه مشاوران سیاسی نزدیک لوگو نیست. این از عوامل رنجش فرانکو است زیرا حمایت تشکیلات نیرومند حزب لیبرال در پیروزی لوگو تاثیر داشت.

لوگو در سخنرانی افتتاحیه خود خواهان ترکیبی غیرعادی از ریاضت و شادی شد. او پیشتر اعلام کرده بود بابت ریاست جمهوری حقوق دریافت نخواهد کرد و از جوانان خواست وظیفه بازسازی کشور را با لبخند شروع کنند.

 او از رهبران سیاسی بزرگ پاراگوئه در قرن نوزدهم مانند فرانسیا و خانواده لوپز طلب یاری کرد اما در حضور میشله باشله رئیس‌جمهوری شیلی، که پدرش عضو دولت سالوادور آلنده بود، آخرین کلمات آلنده را در صبح روز سرنگونی او در سپتامبر سال 1973، تکرار کرد.

آلنده در سخنانی مشهور اظهار امیدواری کرده بود که «خیلی زود بزرگراه‌هایی بازگشایی خواهند شد که مردان آزاد برای ساختن جامعه‌ای بهتر از آنها عبور خواهند کرد.

لوگو گفت: این گذرگاه‌ها نه با آسفالت بلکه با رویاها و آرزوهای بنیانگذاران سرزمین مادری بزرگ امریکای لاتین پوشیده خواهند شد.

لوگو با حمایت تقریبا بی‌سابقه رسانه‌های آمریکای لاتین مواجه شده است شاید به این دلیل که به خاطر اسقف بودن او را شایسته احترام می‌دانند و شاید هم برای این که امیدوارند میانه‌روتر از آن باشد که به نظر می‌رسد. هوگو چاوز در آسونسیون گفت: این یک پیروزی برای انقلاب امریکای لاتین است اما کورئا رهبر اکوادور هشدار داد وقتی آثار نامطبوع اصلاحات لوگو آشکار شود شاید از شدت محبوبیت بین‌المللی او کاسته شود.

مترجم: علی کسمایی
منبع: گاردین