موزه میراث روستایی

نمایشگاهی از یکصد سال گذشته گیلان

رشت - گروه شهرستان‌ها: موزه میراث روستایی گیلان نام موزه‌ای روباز در استان گیلان در شمال ایران است، این موزه در زمینی به مساحت حدود 260 هکتار در پارک جنگلی سراوان، واقع در کیلومتر 18 جاده رشت ‌- تهران در دست تکمیل است. به گزارش خبرنگار مهر ، فاز مطالعات مقدماتی این موزه از اوایل سال 1381 خورشیدی آغاز و دراردیبهشت‌ 1384 اولین کارگاه این طرح یعنی حوزه فرهنگی و معماری جلگه شرق سپیدرود راه‌اندازی شده است.

کد خبر: ۱۹۳۵۸۰

قراراست بناهای 9 روستای اصیل استان که نمادهای معماری اصیل گیلان در آنها نمایان است واچینی شود و سپس در محل این موزه دوباره‌چینی شود.

از این تعداد روستا، یک روستا در جلگه شرقی گیلان یعنی لاهیجان و رودبنه و روستای دوم مربوط به جلگه مرکزی رشت و حومه و روستای سوم مربوط به فومنات است.

دیرینگی بناهای موجود در سایت موزه از 65 تا 180 سال است. در این موزه نوع زندگی، کار، مسکن و صنایع دستی بومی گیلان به نمایش درمی‌آید.

رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گیلان دراین ارتباط گفت: موزه میراث روستایی گیلان اولین اکوموزه‌ای است که در رابطه با معرفی تاریخچه و نوع فرهنگ و زندگی مردم در فضای باز ایجاد شده است.

محمدحسین مهدی‌پور افزود: دراین موزه معیشت، کار، مسکن، صنایع دستی و انواع فضاهایی که در یک حوزه خانوادگی وجود دارد بازسازی شده و به نمایش در آمده است.

وی بیان کرد: برپایه مطالعات مردم شناسی و معماری 9 حوزه فرهنگی و معماری در گیلان شناسایی و برای هر یک از آنها مکان ویژه‌ای در محل موزه در نظر گرفته شده است.

این مقام مسوول گفت: تاکنون 6 مجموعه مسکونی شامل 27 سازه مربوط به حوزه فرهنگی و معماری جلگه شرق سپیدرود و چهار مجموعه مسکونی شامل 14 سازه مربوط به حوزه فرهنگی و معماری جلگه مرکزی گیلان در محل موزه بازسازی شده است، مجموعه‌های دیگری نیز به‌تدریج راه‌اندازی خواهد شد.

مهدی‌پور همچنین اعلام کرد: در سایت موزه دو مجموعه مهمانپذیر با بهره‌گیری از معماری روستایی گیلان نیز طراحی شده است.

وی افزود: در طراحی سایت محل‌های جداگانه برای نمایش‌ها و بازی‌های سنتی، پرورش گیاهان دارویی و درختان بومی، بازار روز، کارگاه صنایع دستی، مزارع برنج و باغات چای، معماری روستایی ملل، پارک بازی کودکان، چایخانه‌ها و رستوران‌های سنتی، اردوگاه تفریحی و پژوهشکده معماری و مردم‌شناسی در نظر گرفته شده است.

مدیراجرایی پروژه موزه میراث روستایی استان گیلان نیز در این زمینه خاطرنشان کرد: برای نشان دادن دستاوردهای این پروژه بزرگ ملی که در نوع خود برای اولین بار در خاورمیانه به اجرا در آمده است به مناسبت‌های مختلف نمایشگاهی از عکس‌ها و نقشه‌های معماری سازه‌های روستایی گیلان در محل موزه برگزار می‌شود.

کیانوش لیاقت‌ورز اشاره کرد: در این نمایشگاه ویژگی خانه‌ها و دیگر سازه‌های منتخب، روش واچینی، حمل و نقل اجزای ابنیه و مراحل دوباره‌چینی آنها به نمایش گذاشته می‌شود.

وی اذعان کرد: درباره هر یک از مجموعه‌های مسکونی منتخب، پژوهش‌های گسترده مردم‌شناسی توسط گروه تحقیقات مردم‌شناسی موزه انجام می‌شود.

لیاقت‌ورز گفت: در این پژوهش‌ها، شیوه زندگی، آداب و سنن هر یک از حوزه‌های فرهنگی گیلان، کاربری بخش‌های گوناگون هربنا، ابزار و اثاثیه و دیگر ملزومات زندگی روستایی، روش سنتی زراعت، باغداری، پرورش دام، طیور، نوغانداری و غیره به دقت ثبت و ضبط می‌شوند تا در فضای خانه‌ها و محوطه‌ها، گوشه‌هایی از این فرهنگ رنگارنگ و غنی به نمایش گذاشته شود.

وی همچنین به سفره گیلانی اشاره کرد و افزود: سفره گیلانی هماهنگ با طبیعت آن، سرسبز، متنوع و انباشته از طبیعی‌ترین محصولات کشاورزی، فرآورده‌های دامی و غیره است.

لیاقت ورز بیان کرد: برنج غذای اصلی گیلانیان است، اما در کنار آن انواع سبزی، تخم مرغ، لبنیات، گوشت پرندگان شکاری، انواع ماهیان رودخانه‌ای و دریایی و غیره سفره گیلانی را پربار می‌کند.

وی اظهارکرد: نان نیز اگر چه غذای دوم مردم گیلان است اما در مناطق مختلف با ترکیبات گوناگونی از قبیل آرد گندم، آرد برنج، تخم مرغ، کدو، شیر، شکر و دیگر افزودنی‌های طبیعی، گونه‌های فراوان دارد.

به گفته وی، عرضه برخی غذاها و تنقلات خاص گیلان جزو برنامه‌های موزه است.

این مقام مسوول افزود: کارشناسان موزه، از آغاز تا کنون، تعداد قابل توجهی از ابزار کشاورزی، تزئینات خانه‌ها و دیگر وسایل مورد استفاده روستاییان را جمع‌آوری کرده‌اند.

این مقام مسوول در موزه روستایی گیلان اظهارداشت: پوشاک روستاییان گیلان در عین تنوع گونه‌ها، اغلب رنگ‌های شاد، چشم نواز و هماهنگ با طبیعت زیبای این منطقه دارد.

وی اعلام کرد: پوشاک مردان و زنان روستایی هم شاد است، هم راحت و مناسب برای انجام انواع فعالیت و هم در عین حال پوشش کامل و متناسب با اعتقادات مذهبی مردم گیلان دارد.

لیاقت‌ورز با اعلام این‌که شناساندن موزه میراث روستایی تلاش جدی‌تر مسوولان استان را طلب می‌کند، افزود: موزه میراث روستایی، گیلان کوچک و به‌ یادماندنی از یکصد ساله استان است که آداب و سنن اصیل و فرهنگ غنی گیلان را در خود جای داده است.