استاندارد؛ سپر بلندی در برابر تقلب‌ها برای سرخ‌ترین طلای ایران

به گزارش جام جم آنلاین، به عنوان طلای سرخ، این محصول استراتژیک نه‌تنها نقشی حیاتی در اقتصاد کشاورزی کشور ایفا می‌کند، بلکه به‌ عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای صادرات غیرنفتی، ستون فقرات معیشت هزاران خانواده کشاورز و فعال در زنجیره تأمین این صنعت را تشکیل می‌دهد؛ اما در بازار پیچیده و پررقابت جهانی امروز، ارزش ذاتی زعفران به ‌تنهایی برای حفظ جایگاه آن کافی نیست.

کیفیت پایدار، اصالت تضمین‌ شده و قابلیت رهگیری، شروطی غیرقابل‌مذاکره برای ورود به بازارهای بین‌المللی هستند. در حالی که کشورهای رقیب با اتکا به استانداردهای سخت‌گیرانه و بازاریابی مدرن به دنبال سهم بیشتری از بازار جهانی هستند، ایران با وجود تولید اکثریت زعفران جهان، همواره با چالش برندسازی و اعتمادسازی دست‌وپنجه نرم می‌کند. تقلب‌های عمدی، اختلاط‌های غیرمجاز و نوسانات کیفی، آبروی این محصول گرانبها را در سطح جهانی خدشه‌دار کرده‌اند. از این رو، عبور از این بحران نیازمند نگاهی علمی، سیستماتیک و مبتنی بر دانش فنی است تا زعفران ایران از جایگاه کالا به برند معتبر ارتقا یابد.

در این میان، پژوهشکده زعفران دانشگاه تربت‌حیدریه به‌عنوان تنها مرکز تخصصی در ایران و جهان، نقش محوری و استراتژیک ایفا می‌کند. این نهاد علمی با درک عمیق از معادلات پیچیده بازارهای جهانی و چالش‌های فنی پیشروی تولیدکنندگان، مأموریت خود را فراتر از یک مرکز تحقیقاتی معمولی می‌داند؛ مأموریتی که هدف نهایی آن تبدیل شدن به مرجع علمی و فناورانه این صنعت در سطح جهانی است.

رئیس تنها پژوهشکده تخصصی محصول زعفران در ایران و جهان، با تأکید بر ضرورت حفاظت از اعتبار تجاری زعفران این محصول راهبردی، اعلام کرد: استقرار استانداردهای بین‌المللی و ارتقای دانش فنی، کلید اصلی عبور از چالش‌های صادراتی و تثبیت جایگاه ایران در بازارهای جهانی است.

دکتر روح‌الله مرادی در گفت‌وگو با ایسنا تصریح کرد: پژوهشکده زعفران با تمرکز بر توسعه فناوری‌های نوین و بهره‌مندی از استانداردهای معتبر، در مسیر تبدیل شدن به مرجع علمی و فناورانه این صنعت در سطح جهان حرکت می‌کند.

وی اظهار کرد: زعفران به‌عنوان یکی از ارزشمندترین محصولات کشاورزی، اقتصادی و راهبردی ایران، علاوه بر جایگاه تاریخی و فرهنگی، نقشی حیاتی در اقتصاد کشاورزی و صادرات غیرنفتی کشور ایفا می‌کند. با این حال، حفظ جایگاه جهانی این محصول در رقابت با سایر کشورها، مستلزم توجه هم‌زمان به توسعه دانش فنی، استانداردسازی، کنترل دقیق کیفیت، تضمین اصالت و ایجاد زیرساخت‌های علمی برای حضور پایدار در بازارهای بین‌المللی است.

رئیس پژوهشکده زعفران دانشگاه تربت‌حیدریه، با اشاره به جایگاه متمایز پژوهشکده زعفران دانشگاه تربت‌حیدریه به‌ عنوان تنها پژوهشکده تخصصی این محصول در ایران و جهان، افزود: این مرکز با هدف انجام پژوهش‌های کاربردی و حمایت علمی از تمام زنجیره ارزش زعفران، از مرحله تولید تا صادرات، فعالیت می‌کند. هدف اصلی ما، ایجاد ارتباط مؤثر میان دانشگاه و صنعت برای پاسخ به نیازهای واقعی بازار و افزایش ارزش افزوده این محصول است.

مرادی با تبیین حوزه‌های فعالیت پژوهشکده، افزود: ما در حوزه‌های متنوعی از جمله مطالعات مربوط به تولید و بهبود بهره‌وری، فناوری‌های پس از برداشت، فرآوری و استخراج ترکیبات زیست‌فعال، توسعه محصولات نوآورانه و همچنین استانداردسازی و اصالت‌سنجی فعالیت می‌کنیم. تلاش ما این است که از طریق توسعه فناوری‌های نوین، کیفیت زعفران ایرانی را به سطحی برسانیم که با بالاترین استانداردهای جهانی قابل رقابت باشد.

رئیس پژوهشکده زعفران در ادامه به یکی از مهمترین زیرساخت‌های این مرکز اشاره کرد و گفت: آزمایشگاه کنترل کیفی پژوهشکده زعفران، با بهره‌گیری از تجهیزات تخصصی، نیروی انسانی دارای صلاحیت فنی بالا و استقرار نظام مدیریت کیفیت، خدمات گسترده‌ای را در زمینه ارزیابی کیفیت، اصالت، سلامت و انطباق زعفران با الزامات استانداردی ارائه می‌دهد.

وی در ادامه با اشاره به چالش‌های جدی پیش روی صادرکنندگان، تصریح کرد: با توجه به ارزش اقتصادی بالای زعفران، این محصول همواره در بازارهای جهانی با چالش‌های دشواری نظیر تقلب، اختلاط با مواد مشابه، کاهش کیفیت و تفاوت‌های کیفی میان محموله‌ها مواجه است. در همین راستا، نیاز مبرمی به ارائه مستندات معتبر و علمی برای اثبات اصالت و کیفیت وجود دارد. از این رو، توسعه آزمایشگاه‌های دارای صلاحیت بین‌المللی، نه یک انتخاب، بلکه یکی از الزامات اساسی برای حفظ اعتبار تجاری زعفران ایران و جلب اعتماد خریداران جهانی است.

مرادی با تأکید بر نقش حمایتی این مرکز، افزود: آزمایشگاه کنترل کیفی پژوهشکده زعفران به ‌عنوان آزمایشگاه همکار اداره کل استاندارد و معاونت غذا و دارو، در راستای حمایت از صنعت، خدمات تخصصی خود را در اختیار تولیدکنندگان، صادرکنندگان و واحدهای فرآوری قرار داده است. این خدمات شامل انجام آزمون‌های فیزیکی، شیمیایی و میکروبی، ارزیابی شاخص‌های کیفی، بررسی اصالت محصول و کمک به شناسایی تقلبات احتمالی است.

وی خاطرنشان کرد: حفظ کیفیت و اصالت زعفران، تنها یک موضوع آزمایشگاهی نیست، بلکه بخشی از یک راهبرد ملی برای حفاظت از اعتبار جهانی ایران محسوسی است. پژوهشکده زعفران با هدف تبدیل شدن به مرجع علمی، در مسیر ارتقای جایگاه ایران در بازار جهانی گام برمی‌دارد.

رئیس تنها پژوهشکده تخصصی این محصول در ایران و جهان، افزود: فعالان حوزه تولید، فرآوری و صادرات می‌توانند جهت بهره‌مندی از خدمات تخصصی، انجام آزمون‌های استاندارد و دریافت مشاوره‌های کنترل کیفیت برای انطباق با بازارهای داخلی و بین‌المللی، از طریق شماره تلفن ۰۵۱۵۱۲۴۰۰۰۰ داخلی ۲۱۹ با مرکز پژوهشی تماس حاصل نمایند.

ارتقاء زیرساخت‌های آزمون زعفران ایران با دستیابی آزمایشگاه پژوهشکده به استاندارد بین‌المللی

در شرایطی که کیفیت، اصالت و قابلیت رهگیری محصولات کشاورزی از معیارهای اصلی حضور در بازارهای جهانی محسوب می‌شود، برخورداری از زیرساخت‌های آزمایشگاهی معتبر، نقش مهمی در تقویت صادرات زعفران ایران دارد. آزمایشگاه کنترل کیفی پژوهشکده زعفران با دریافت استاندارد بین‌المللی ISO/IEC 17025، گامی مؤثر برای تضمین اعتبار نتایج آزمون‌ها و حمایت از جایگاه زعفران ایرانی در بازارهای داخلی و خارجی برداشته است.

مسئول فنی آزمایشگاه پژوهشکده زعفران تربت‌حیدریه، در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به ماهیت این استاندارد اظهار کرد: این استاندارد که توسط سازمان بین‌المللی استانداردسازی(ISO) و کمیسیون بین‌المللی الکتروتکنیک(IEC) تدوین شده است، هدف اصلی خود را بر اطمینان از صحت، دقت، قابلیت اعتماد و اعتبار علمی نتایج ارائه‌شده توسط آزمایشگاه‌ها استوار کرده است.

فرزانه شریف، تأکید کرد: دریافت استاندارد ISO/IEC 17025 صرفاً به معنای کسب یک گواهی ساده برای آزمایشگاه نیست، بلکه نشان از استقرار یک نظام جامع مدیریت کیفیت و رعایت الزامات دقیق بین‌المللی در ابعاد مختلف است. از جمله این الزامات می‌توان به برخورداری از صلاحیت علمی و فنی کارکنان، اعتبار روش‌های آزمون، کنترل و کالیبراسیون تجهیزات، ردیابی‌پذیری اندازه‌گیری‌ها، کنترل شرایط محیطی، مدیریت فرآیندهای آزمایشگاهی و پایش مستمر کیفیت نتایج اشاره کرد.

شریف با تبیین اهمیت این دستاورد در صنعت زعفران کشور، به‌ ویژه در حوزه صادرات تصریح کرد: در تجارت جهانی مواد غذایی، کیفیت محصول تنها بر اساس ظاهر و ویژگی‌های اولیه ارزیابی نمی‌شود، بلکه نتایج آزمون‌های معتبر آزمایشگاهی یکی از مهم‌ترین اسناد مورد استناد خریداران، شرکت‌های واردکننده و نهادهای نظارتی برای پذیرش محصول در بازارهای هدف محسوب می‌شود.

وی بیان کرد: وجود آزمایشگاهی با صلاحیت ISO/IEC 17025 در زنجیره زعفران کشور، امکان انجام آزمون‌های دقیق و قابل اعتماد را برای ارزیابی شاخص‌های کیفی، تعیین ویژگی‌های استاندارد محصول، بررسی اصالت و شناسایی عدم انطباق‌ها فراهم می‌کند.

این موضوع نقش مهمی در جلوگیری از ورود زعفران‌های تقلبی یا کم‌کیفیت به چرخه صادرات ایفا می‌کند و هم‌زمان از تولیدکنندگان واقعی حمایت کرده و اعتبار صادرکنندگان ایرانی را در سطح بین‌المللی حفظ می‌نماید.

مسئول فنی آزمایشگاه پژوهشکده زعفران با اشاره به مزایای اقتصادی این استاندارد، خاطرنشان کرد: یکی از مزایای مهم فعالیت چنین آزمایشگاهی، کاهش ریسک برگشت محموله‌های صادراتی است. بسیاری از مشکلات صادراتی محصولات غذایی زمانی ایجاد می‌شود که کیفیت واقعی محصول پیش از ارسال به بازارهای هدف به‌ صورت دقیق ارزیابی نشده باشد. ارائه نتایج آزمون معتبر از یک آزمایشگاه دارای صلاحیت بین‌المللی، به صادرکنندگان کمک می‌کند تا پیش از ارسال محصول، از انطباق آن با الزامات کیفی اطمینان حاصل کرده و احتمال عدم پذیرش محموله، اختلافات تجاری و خسارت‌های اقتصادی را به شدت کاهش دهند.

وی در ادامه بر نقش این استاندارد در تقویت برند جهانی زعفران ایران تأکید کرد و گفت: ایران به ‌عنوان یکی از تولیدکنندگان اصلی زعفران جهان، برای حفظ جایگاه خود در بازارهای بین‌المللی نیازمند محصولی با کیفیت پایدار، قابل رهگیری و دارای مستندات علمی معتبر است. ایجاد زیرساخت‌های آزمایشگاهی مطابق با استانداردهای جهانی، علاوه بر افزایش اعتماد مشتریان خارجی، زمینه رقابت مؤثرتر صادرکنندگان ایرانی را در بازارهای هدف فراهم می‌سازد.

شریف با اشاره به یکی از جنبه‌های فنی و حیاتی این استاندارد، به موضوع ردیابی‌پذیری اندازه‌گیری‌ها و نتایج آزمون‌ها(Metrological Traceability) پرداخت و توضیح داد: به این معنا که نتایج حاصل از آزمون‌های آزمایشگاهی باید از طریق یک زنجیره مستند و بدون گسست از کالیبراسیون‌ها، استانداردهای مرجع، روش‌های معتبر آزمون و سیستم‌های اندازه‌گیری کنترل‌شده، به مراجع معتبر اندازه‌گیری مرتبط باشند. این ویژگی تضمین می‌کند که نتایج ارائه‌شده صرفاً یک عدد آزمایشگاهی نیستند، بلکه دارای پشتوانه علمی، فنی و قابلیت استناد در سطح ملی و بین‌المللی می‌باشند.

در صنعت زعفران، اعتبار و قابلیت استناد نتایج آزمایشگاهی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا کیفیت و اصالت این محصول ارزشمند، نقش مستقیمی در پذیرش آن در بازارهای جهانی ایفا می‌کند. هنگامی که ویژگی‌های کیفی یک محموله زعفران بر اساس آزمون‌های انجام‌ شده در یک آزمایشگاه دارای صلاحیت ISO/IEC 17025 ارزیابی می‌شود، صادر کننده و خریدار می‌توانند اطمینان بیشتری نسبت به صحت و اعتبار داده‌های ارائه ‌شده داشته باشند که این امر ضمن افزایش شفافیت در فرآیندهای تجاری، منجر به کاهش اختلافات کیفی، پیشگیری از عدم پذیرش محموله‌ها و تقویت اعتماد میان تولیدکنندگان، صادرکنندگان و بازارهای هدف می‌گردد.