کلان ترین سند پیشبرد علم و فناوری کشور

نقشه جامع علمی کشور، کامل ترین برنامه نظام به سمت هدف های متعالی پیشبرد علم و فناوری است.

کد خبر: ۱۵۵۷۰۸

رهبر معظم انقلاب در حکم جدید اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی در اردیبهشت ماه امسال 3 وظیفه مهم برای این شورا تعیین کردند که ازجمله آنها تدوین نقشه جامع علمی کشور است.
به دنبال ابلاغ رهبر معظم انقلاب ، شورای عالی انقلاب فرهنگی ساز و کارهایی را تعیین کرد که یکی از آنها تشکیل شورای تخصصی نقشه جامع علمی متشکل از 10 نفر از اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی است که از 4ماه پیش با برنامه و راهبرد مشخص در حال فعالیت است.
به طور کلی کار روی نقشه جامع علمی در 3سطح در جریان است. در سطح یک که سطحی پژوهشی است کارهایی که از گذشته در دانشگاه ها، وزارت علوم و برخی مراکز پژوهشی تعریف و آغاز شده را شامل می شود.
این دسته از کارها عموما بلندمدت است و شورای تخصصی تدوین نقشه، بنا را بر تداوم آنها گذاشته تا هر مقدار که به موقع آماده می شود تهیه و در سند نقشه استفاده شده، از بقیه نتایج آنها هم در بازنگری ها و تکمیل نقشه بهره گرفته شود.
درخصوص سطح دوم برنامه کاری تدوین نقشه جامع علمی هم باید گفت، در این سطح که یک سطح برنامه ریزی است از همه دستاوردهای مربوط به تدوین نقشه اعم از اسناد، پژوهش ها، دیدگاه های صاحب نظران و اعضای شورای تخصصی استفاده می شود تا ابعاد مختلف نقشه تهیه و تدوین یابد.
سطح سوم هم، سطح عملیاتی و کوتاه مدت است که در این سطح نگارش و تدوین نقشه در شورای تخصصی با استفاده از مجموع اسناد موجود و مطالبات انجام شده در حال اجراست و در نظر داریم در کوتاه ترین زمان ممکن یک پیش نویس اولیه آماده شود، زیرا با توجه به این که از مجموع تجربیات و خدمات مدیران بدنه علمی کشور ابعاد زیادی از سند در دست است، کارگروهی مشخص شدند تا در اسرع وقت پیش نویس اولیه نقشه جامع را تهیه و ارائه کنند.
در همین حال ، سطوح اول و دوم نیز کار خود را با جدیت دنبال می کنند.به طور کلی این مراحل به این جهت برنامه ریزی شده تا ما هر چه زودتر به یک نسخه اولیه از نقشه جامع علمی کشور دست پیدا کنیم و با بررسی و نقد صاحب نظران به نسخه مصوب برسیم. تاکنون در این فرآیند تاخیری نسبت به برنامه وجود ندارد.
وی تصریح کرد: شتاب کار تدوین نقشه جامع علمی هر روز بیشتر می شود و در حال حاضر طی فراخوانی از ده ها دانشمند و برنامه ریز علم و فناوری از دستگاه های مختلف کشور و متخصصان و برنامه ریزان برجسته دعوت شده است تا این کار بزرگ با سرعت و دقت هر چه تمام پیش رود.
اگر بخواهیم از امکانات و توانمندی های دانش و فناوری در کشور به شکل مطلوب استفاده شود و با سریع ترین شتاب به هدف های مدنظر دست پیدا کنیم، به طور قطع باید با یک برنامه منسجم حرکت کنیم تا پیش از اختصاص منابع، همفکری و همکاری همه دست اندرکاران و صاحب نظران را همراه داشته باشیم.
در این میان، مهمترین ضرورت تدوین نقشه، افزایش شتاب حرکت و ارتقای بهره وری از امکانات است تا در کوتاه ترین زمان به هدف های علمی دست پیدا کنیم؛ البته با ملاحظه محدودیت ها، امکانات و واقعیت های قابل اجرای جامعه، نقشه ای تدوین خواهد شد که کاملا اجرایی و عملیاتی باشد و تهیه چنین نقشه ای تازه آغاز راه است و پس از آن کار اصلی که اجرای نقشه است، شروع خواهد شد. متاسفانه در برخی زمینه ها در گذشته تجربه خوبی در اجرای سندهای مهم کشور نداشته ایم.
از این رو تاکید زیادی بر الزامات اجرایی نقشه است تا نقشه روی کاغذ نماند.از ثمرات عمده اجرایی شدن نقشه جامع علمی را در 2 بخش تعیین اولویت ها برای گسترش رشته های علمی در دانشگاه ها و مراکز پژوهشی و تعیین اولویت ها در رشد بخش های فناوری می توان برشمرد.
در بخش تعیین اولویت فناوری ها در کشور بخصوص فناوری هایی که دولت باید به صورت پرحجم از آنها حمایت کند مثل زیست فناوری، نانو، هوافضا و امثال آن را باید مشخص کنیم. منابع ما باید به صورت پرحجم در این بخش ها تخصیص یابد تا زودتر به بهره برداری لازم برسیم. مبانی نظری برخاسته از نگاه اسلام به مقوله دانش و پژوهش پایه و اساس کار در تدوین نقشه جامع علمی کشور خواهد بود.
در واقع اجرای نقشه جامع علمی کشور وظیفه بزرگ دولت است و شورای عالی انقلاب فرهنگی در زمینه نظارت بر اجرای نقشه می تواند با معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری همکاری کند.
یکی از تاکیدات مهم در تهیه این نقشه، حداکثر استفاده از توان فکری و برنامه ریزی نخبگان علمی کشور بویژه نخبگان جوان است.
در همین خصوص از نظرات صاحب نظران استفاده شده و به زودی ساز و کار گسترده تری برای تعامل با نخبگان در این زمینه فراهم می شود. در کنار گردهمایی های کم هزینه و پرفایده در آینده نزدیک، در یک فراخوان عمومی از نظرات استادان و متخصصان علوم مختلف بویژه در رشته هایی نظیر سیاستگذاری و مدیریت علم و فناوری، فلسفه علم، برنامه ریزی آموزشی و غیره در تدوین نقشه استفاده می کنیم.
با توجه به این که چنین نقشه ای موتور محرک نوآوری، ابداع و تولید فکر و نظر در کشور خواهد بود، خود باید نوآورانه و منطبق بر نیازها و تجارب و مقتضیات بومی باشد.