گزارش «جامجم» از نشست خبری دبیرکل ستاد مبارزه با موادمخدر
طرح تحول درمان معتادان
مبارزه با موادمخدر سالهاست که یکی از مهمترین چالشهای اجتماعی جهان بهشمار میرود. اگرچه بخش قابلتوجهی از توجه افکار عمومی معمولا به کشفیات، دستگیری قاچاقچیان و برخوردهای انتظامی معطوف میشود، اما تجربه نشان داده است که حل این معضل تنها از مسیر اقدامات سلبی و امنیتی امکانپذیر نیست.
امروزه الگوی مصرف موادمخدر در جهان و ایران با تغییرات گستردهای روبهرو شده است. ظهور مواد روانگردان جدید، گسترش شیوههای نوین توزیع در فضای مجازی و کاهش سن گرایش به مصرف، ضرورت بازنگری در سیاستهای پیشگیری و درمان را بیش از گذشته آشکار کرده است. در چنین شرایطی، کارشناسان معتقدند که موفقیت در کاهش آسیبهای ناشی از اعتیاد، نیازمند نگاهی جامع و چندبعدی است.
امروز به مناسبت روز جهانی مبارزه با موادمخدر، حسین ذوالفقاری، دبیرکل ستاد مبارزه با موادمخدر در نشست خبری گفت: در شرایط بحرانی و جنگی اخیر، ۱۰۵۱ دستگاه خودرو و ۶۷ ساختمان متعلق به ستاد در سراسر کشور برای پشتیبانی از مأموریت دستگاههای مختلف از جمله نیروهای مسلح و نهادهای امنیتی در اختیار آنها قرار گرفت.
ذوالفقاری با اشاره به فعالیت مراکز تحت پوشش ستاد در روزهای اخیر گفت: باوجود حمله به برخی مراکز، مددجویان بهسرعت به مکانهای امن منتقل شدند و هیچگونه خسارت جانی به کارکنان و افراد تحت پوشش وارد نشد.
آمریکا و آسیا در صدر مصرف موادمخدر
دبیرکل ستاد مبارزه با موادمخدر با استناد به آمارهای جهانی گفت: حدود ۲/۶ درصد جمعیت ۱۵ تا ۶۵ سال جهان مصرفکننده موادمخدر هستند و بیش از ۳۳۰ میلیون نفر درگیر اعتیاد به شمار میروند.
او افزود: قارههای آمریکا و آسیا هر کدام با حدود ۱۰۵ میلیون مصرفکننده، بیشترین سهم را در این زمینه دارند و آفریقا با ۷۴ میلیون نفر در رتبه بعدی قرار گرفته است.
ذوالفقاری درباره وضعیت ایران نیز گفت: نرخ شیوع اعتیاد در کشور تقریبا معادل میانگین جهانی است. همچنین سهم زنان از جمعیت مصرفکنندگان موادمخدر در ایران به مراتب کمتر از میانگین جهانی است، هرچند این حوزه همچنان نیازمند توجه جدی است.
ذوالفقاری با اشاره به روند کشفیات موادمخدر در کشور گفت: کشفیات در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل از آن ۳ درصد افزایش داشته است، اما در مجموع طی سالهای اخیر کاهش یافته که دلیل اصلی آن افت تولید تریاک و تغییر الگوی قاچاق موادمخدر در منطقه است.
او افزود: در حالی که در سالهای گذشته سالانه بین ۷۰۰ تا ۸۰۰ تن تریاک در کشور کشف میشد، این میزان اکنون به شکل محسوسی کاهش یافته و در مقابل برخورد با شبکههای تولید و توزیع مواد روانگردان تشدید شده است.
به گفته دبیرکل ستاد مبارزه با موادمخدر، سال گذشته بیش از ۵۰۰ هزار نفر از خردهفروشان، توزیعکنندگان و عوامل مرتبط با جرایم موادمخدر دستگیر شدند. همچنین حدود ۲۰ میلیون عدد قرص و آمپول روانگردان و نزدیک به ۵۰ هزار لیتر مواد پیشساز شیمیایی کشف و ضبط شد.
ذوالفقاری از بازنگری سیاستهای این حوزه و تدوین طرح ملی مبارزه با موادمخدر خبر داد و گفت: در این طرح، وظایف دستگاههای مختلف در حوزههای پیشگیری، درمان، مقابله و کاهش آسیب بهصورت دقیق مشخص شده و شاخصهای ارزیابی عملکرد نیز برای سنجش اثربخشی اقدامات بازطراحی شده است.
او از راهاندازی «سامانه ملی اطلاعات مبارزه با موادمخدر» به عنوان یکی از اقدامات مهم این ستاد یاد کرد و گفت: هدف از ایجاد این سامانه، تجمیع دادهها و اطلاعات حوزه موادمخدر و بهرهگیری از آنها در سیاستگذاری، برنامه ریزی و تصمیمگیریهای کلان کشور است.
ذوالفقاری در ادامه به برخی اظهارنظرها درباره کشت موادمخدر در کشور اشاره کرد و افزود: براساس ماده ۴۱ قانون مبارزه با موادمخدر، هرگونه کشت موادمخدر در کشور ممنوع است و تنها در مواردی که قانون بهصراحت پیشبینی کرده باشد، امکان بررسی موضوع وجود دارد.
آمار اعتیاد در ایران
ذوالفقاری در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع تأمین مواد اولیه مورد نیاز برای تولید داروهای درمان اعتیاد اشاره کرد و گفت: در سالهای گذشته بخشی از این مواد اولیه از محل کشفیات موادمخدر تأمین میشد، اما کاهش ورود موادمخدر به کشور و افت خلوص محمولههای کشفشده، تأمین این نیاز را با چالش مواجه کرده است.
او افزود: در این شرایط، گزینههایی مانند واردات مواد اولیه و توسعه کشت کنترلشده شقایق دارویی مورد بررسی قرار گرفت. پس از برگزاری نشستهای کارشناسی با حضور وزارت بهداشت، وزارت جهاد کشاورزی، شرکتهای دارویی و متخصصان این حوزه، طرح تولید مواد اولیه دارویی از شقایق ایرانی به تصویب رسید و برای اجرا به رئیسجمهور ارائه شد.
ذوالفقاری از ارائه خدمات گسترده درمانی به افراد دارای اعتیاد خبر داد و گفت: در سال ۱۴۰۴ بیش از پنج میلیون و ۲۰۰ هزار مراجعه به مراکز درمان و کاهش آسیب ثبت شده است. در حال حاضر حدود ۱۱ هزار مرکز درمان و کاهش آسیب در سراسر کشور فعالیت میکنند و نقش مهمی در اجرای برنامههای ملی مقابله با اعتیاد بر عهده دارند.
او با اشاره به تدوین «طرح تحول درمان معتادان» گفت: براساس آن افراد مبتلا به اعتیاد در چهار گروه مختلف طبقهبندی شده و خدمات درمانی متناسب با شرایط هر گروه ارائه میشود. در این طرح، افراد دارای اعتیاد خفیف و متوسط در اولویت درمان قرار دارند.
ذوالفقاری ادامه داد: گروه سوم و چهارم این طرح شامل افراد دارای اعتیاد شدید و بسیار شدید هستند که نیازمند مداخلات متفاوتیاند. برای این افراد علاوه بر درمان، برنامههای کاهش آسیب، مدیریت مصرف و مراقبتهای ویژه پیشبینی شده است.
او از نهایی شدن آییننامه اجرایی طرح تحول درمان اعتیاد خبر داد و گفت: این آییننامه مراحل پایانی خود را طی میکند و پس از تصویب نهایی، مبنای اجرای برنامههای جدید درمانی در کشور خواهد بود.
دبیرکل ستاد مبارزه با موادمخدر در ادامه با اشاره به ظرفیت مراکز نگهداری و درمان اجباری معتادان متجاهر گفت: هماکنون ۹۱ مرکز ماده ۱۶ در کشور فعال است که با مشارکت سازمان بهزیستی، شهرداریها، سپاه، فراجا، شوراهای هماهنگی مبارزه با موادمخدر استانها و بخش خصوصی اداره میشوند.
او با هشدار نسبت به گسترش موادمخدر صنعتی و روانگردانهای نوظهور گفت: امروزه انواع جدیدی از موادمخدر در جهان تولید و عرضه میشود که بسیاری از خانوادهها و حتی برخی متخصصان شناخت کافی نسبت به آنها ندارند و همین مسأله خطر گرفتار شدن نوجوانان و جوانان را افزایش داده است.
ذوالفقاری خاطرنشان کرد: براساس ارزیابیهای جهانی، موادمخدر و اعتیاد در زمره چهار تهدید بزرگ پیشروی بشریت قرار دارد و از منظر گستره آسیبها با بسیاری از بحرانهای مهم جهانی قابل مقایسه است.
او با اشاره به تغییر رویکردها در مبارزه با قاچاق موادمخدر اظهار کرد: یکی از محورهای اصلی اصلاحات پیشنهادی، تمرکز بیشتر بر شناسایی، توقیف و مصادره اموال و داراییهای حاصل از قاچاق موادمخدر است.
قانونیسازی مصرف ماریجوانا مطرح نیست
دبیرکل ستاد مبارزه با موادمخدر درباره احتمال قانونی شدن مصرف ماریجوانا یا گل در ایران گفت: در حال حاضر چنین موضوعی در دستور کار قرار ندارد.
او افزود: آنچه در برخی برنامههای درمانی دنبال میشود، کاهش تدریجی مصرف مواد پرخطر و بهرهگیری از روشهای درمانی کنترلشده و علمی است که نباید با قانونیسازی مصرف موادمخدر اشتباه گرفته شود.
او گفت: مطالعاتی درباره تجربه کشورهای مختلف در این زمینه انجام شده و الگوهای مورد استفاده در چند کشور مورد بررسی قرار گرفته است، اما شرایط فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی ایران با بسیاری از این کشورها تفاوتهای اساسی دارد.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
از «لبو فروش آبادانی» تا پرده سینما
آیا جنابخان میتواند به ستاره انیمیشن و سینمای کودک ایران تبدیل شود؟
گفت و گو
