تازهترین این اقدامات، حضور فعالانه سینماگران فلسطینی در جشنواره بینالمللی فیلم ونیز است که با استقبال بالای تماشاگران و هنرمندان بینالمللی همراه بوده است. تشکیل «آکادمی فیلم غزه» از مهمترین اقدامات مشترک هنرمندان فلسطین و دیگر هنرمندان بینالمللی است که در چندسال اخیر، حمایتهای معنوی زیادی از مردم غزه و بقیه نقاط فلسطین داشتهاند. این اتفاق درحالی رخ داده که سینمای در تبعید فلسطین با دو فیلم بلند سینمایی هم در برنامههای جشنواره ونیز شرکت دارد. بااینحال، توجه منتقدان سینمایی و رسانهها بیشتر بر تاسیس و آغاز فعالیت آکادمی فیلم غزه بوده است.
واقعیتهای غزه جلوی دوربین
آکادمی فیلم غزه توسط فیلمسازان پیشگام فلسطینی، گروهی از دستاندرکاران سینمایی جهان عرب و تعدادی از فیلمسازان و حرفهایهای صنعت سینمای جهان تاسیس شده است. هدف از تشکیل این آکادمی، آموزش سینمایی جوانان و علاقهمندان هنر سینما در فلسطین اشغالی است. در کنار تربیت فیلمسازان نوجو در این آکادمی، تولید فیلم در غزه و تلاش برای کسب امکانات نمایش فیلم در این شهر، از جمله اقدامات دیگر موسسان آن است. مدیران آکادمی امیدوارند بتوانند فضایی مناسب برای فعالیتهای سینمایی جوانان و علاقهمندان در شهر نیمهویران و جنگزده غزه ایجاد کنند و درحالیکه آینده این شهر در وضعیتی نامعلوم قرار دارد، تولید محصولات داستانی و مستند بتواند واقعیتهای موجود در غزه را در معرض دید و قضاوت مردم جهان بگذارد.
همراهان سرشناس آکادمی
مای ماسری، سازنده درام اجتماعی «۳۰۰۰ شب» از جمله افراد موسس آکادمی فیلم غزه است و هنرمندان پیشرویی همچون کوثربنهنیه (که اتفاقا درام تکاندهنده اجتماعی و سیاسی او «صدای هند رجب» سال گذشته تماشاگران جشنواره ونیز را شوکه کرد و توانست یکی از جوایز اصلی جشنواره را از آن خود کند)، آنماری جاکیر (سازنده درام تاریخی ضدصهیونیستی «فلسطین ۳۶») و عزالدین شلاح، از حامیان تشکیل آن هستند. بازیگران سرشناس سینمای جهان عرب همچون هیام عباس، رامی یوسف و صالح بکری هم از دیگر حامیان آکادمی هستند و قول دادهاند در برنامههای آموزشی آن حضور فعالی داشته باشند. علا کارکوتی، تهیهکننده معروف مصری و گرازیلا بیلدشیم، تهیهکننده ایتالیایی هم حمایت مالی و معنوی خود از آکادمی را اعلام کردهاند.
تعلیم جوانان مدافع آرمان آزادی فلسطین
در بیانیهای که بهمناسبت تشکیل آکادمی فیلم غزه منتشر شده، از جمله آمده است: «تمرکز آکادمی در وهله نخست بر تعلیموتربیت جوانانی خواهد بود که قصد دارند آمال و آرزوهای ملت فلسطین را روی پرده سینما بهتصویر بکشند. در کنار آن، حمایت از جوانان خوشفکر و بهویژه زنان، از دیگر فعالیتهای آکادمی خواهد بود. در ادامه ما تمرکزمان را روی تولید محصولات جدید فلسطینی خواهیم گذاشت و از فیلمهایی حمایت خواهیم کرد که در غزه تهیه و تولید میشوند و در ارتباط با مسائل و مشکلات کل فلسطینیها هستند. همچنین ارتباط خود با جامعه بینالمللی سینمایی را گسترش خواهیم داد و با هنرمندان عرب و بینالمللی همکاری میکنیم. همه اینها کمک میکند تا شاهد شکل گیری و مداومت فعالیت سینمایی در نوار غزه باشیم.»
برقراری ارتباط با جامعه جهانی سینما
از اقدامات آکادمی میتوان به تلاش برای برقراری ارتباط با جامعه جهانی سینما و هنرمندان خوشفکر بینالمللی اشاره کرد که طی سالها و دهههای گذشته، علیه اقدامات تجاوزکارانه و ضدانسانی نیروهای نظامی اسرائیل در مناطق اشغالی فعالیت کرده و صدای اعتراض خود را علیه نظامیگری وحشیانه دولتمردان اسرائیلی بلند کردهاند. در این رابطه حضور فعال در جشنوارههای بینالمللی فیلم و همکاری با نهادها و مؤسسههای سینمایی جهانی، از گامهای مهمی است که آکادمی قرار است بردارد. اهل نظر و منتقدان در این رابطه به موفقیت کلان صدای هند رجب در جشنواره ونیز اشاره میکنند که نمایش آن با تشویق هفدهدقیقهای تماشاگران بینالمللی همراه بود و کمک زیادی کرد که توجهات بهسمت ظلموستمی جلب شود که اشغالگران اسرائیلی هماکنون نسبت به مردم غزه روا میدارند. بهگفته آکادمی «این مرکز بهدنبال خلق یک شبکه بینالمللی از شرکا و حامیانی است که از تولید فیلم در غزه حمایت میکنند.»
سینما یعنی حفظ خاطرات فلسطینی
بهگفته عزالدین شلاح، یکی از موسسان آکادمی فیلم غزه «در غزه فیلم و سینما تنها شکلی از یک فرم هنری نیست. در این مکان فیلم و سینما به مفهوم حفظ و نگهداری خاطرات و همچنین حق مسلم ما برای بازپس گیری نوع روایت ماجراهاست. با کمک فیلم و سینما است که ما میتوانیم تصاویر و روایات خودمان را ارائه دهیم. هدف این است که ادوات و امکانات جدید در اختیار نسل تازهای قرار داده شود که قصد دارد داستان و روایت خودش را تعریف کرده و بهتصویر بکشد. ما میخواهیم آکادمی پنجرهای بهروی جوانان علاقهمند و مستعد در غزه باز کند تا توان و استعدادشان را با خلق فیلمهایی مستقل بهنمایش بگذارند. این فیلمها صدا و تصویر این جوانان را به گوش جهانیان علاقهمند خواهد رساند. بههمیندلیل است که از تمام هنرمندان خلاق و خوشفکر جهان که مخالف تجاوزگری و قتلعام آدمهای بیگناه در هر نقطه از دنیا هستند، میخواهیم که بخشی از روند کاری آکادمی باشند و کمک کنند صدای مظلومیت مردم فلسطین بهتر و رساتر به گوش تمام جهان برسد.»
جشنواره فیلم زنان در غزه
شلاح همچنین خبر از برپایی نخستین جشنواره بینالمللی زنان غزه میدهد. منتقدان سینمایی و رسانهها، برگزاری این جشنواره را یک اقدام بزرگ فرهنگی از سوی جامعه هنری فلسطین ارزیابی کردهاند. این جشنواره قرار است در فاصله ۲۶ تا ۳۱ اکتبر در قلب نوار غزه برپا شود. فیلم افتتاحیه این جشنواره نیز صدای هند رجب خواهد بود که با حضور کارگردان آن بهنمایش درمیآید. انتشار خبر برپایی این جشنواره موج عظیمی از واکنشها را در جهان عرب (و همچنین بقیه نقاط دنیا) داشته است. این درحالی است که مقامات اسرائیلی هنوز نسبت به این موضوع واکنشی نشان ندادهاند و بااینحال، تحلیلگران بعید میدانند مسئولان اسرائیلی و فرماندهان نظامی آن، اقدامی علیه جشنواره در روزهای برگزاری آن انجام دهند. بهعقیده اهل فن، از آنجا که بسیاری از هنرمندان بینالمللی و صاحبنام قرار است مهمان جشنواره باشند، بعید است اسرائیلیها (که مورد غضب وجدان بیدار جامعه جهانی هستند) دست به تحرکات نظامی در دوران برپایی این رویداد بزرگ و پرسروصدای سینمایی بزنند.
دو اثر تکاندهنده انسانی
رسانههای ایتالیایی نوشتهاند بسیاری از تماشاگران بومی و خارجی جشنواره امسال ونیز، سخت در انتظار اکران دو فیلم فلسطینی حاضر در برنامههای جشنواره هستند. منتقدان هم در شرایطی به استقبال نمایش این فیلمها رفتهاند که میگویند دنیای سینما باید چشمانتظار اکران عمومی دو اثر بزرگ و تکاندهنده انسانی و اجتماعی از سینمایی باشد که سالها زیر ستم نژادپرستان اسرائیلی بوده و حق حیات و زندگی آرام و بیدغدغه از آنها گرفته شده است. «همشهری عثمان» ساخته احمد هاسونا (که نام آن وامگرفته از اثر کلاسیک اورسون ولز «همشهری کین» است) داستان یک عکاس خبری را بهتصویر میکشد که در میانه تصویربرداری از جنگ خونین غزه و ثبت تصویری رویدادهای دهشتناک آن، بین نقش خود بهعنوان یک پدر و یک روزنامهنگار متعهد گیر کرده است. «مکالمه با دریا» دومین فیلم فلسطینی حاضر در جشنواره ونیز را موایاد آلایان کارگردانی کرده و مثل فیلم همشهری عثمان، درباره رویارویی مردم عادی فلسطین با اسرائیلیهاست، اما آلایان داستان خود را در دنیایی متفاوت تعریف میکند که دور از نوار غزه است. کمال، کاراکتر محوری این درام اجتماعی پرتنش و هیجانی، پیرمرد شصتساله فلسطینی است که بوروکراسی اسرائیلیها در مناطق اشغالی، او را درون شبکهای از اتفاقات پیشبینی نشده درگیر میکند.
