به گزارش جام جم آنلاین؛ برنامهسازی در پلتفرمهای ایران برخلاف اینکه تابع متغیرهایی مانند شناخت مخاطب هدف باشد بیشتر تحت تاثیر ترندهایی است که در میان برنامهسازان وجود دارد. اگر کمی بیشتر به نوع برنامههایی که تاکنون ساخته شدهاند میبینیم که در دورهای برنامه سازان در پلتفرمهای داخلی همگی دست به ساخت رئالیتیشو زدند که از میان آنها بودند برنامههایی که توانستند از آزمون مخاطب سربلند بیرون بیایند. اکنون نیز تمرکز برنامه سازان روی برنامههای گفتوگو محور است. از این منظر برنامه شفرونی جزو برنامههای رئالیتی شو قرار میگیرد، اما آیا واقعاً شفرونی یک رئالیتی شوی استاندارد است؟
آیا شفرونی یک رئالیتیشوی استاندارد است؟
در تعریفی که منابع معتبر از یک رئالیتی شوی استاندارد ارائه دادهاند آمده است: رئالیتیشو (Reality TV/Reality Show) گونهای از برنامههای تلویزیونیِ سرگرمی است که در آن افراد واقعی، معمولاً غیر بازیگر، در موقعیتهای واقعی یا طراحیشده قرار میگیرند و تعاملات و رفتارهای آنها، بدون اتکا به سناریویی از پیش نوشتهشده (اما با روایتپردازی)، توسط دوربین ثبت و سپس با تدوین به یک روایت تلویزیونی تبدیل میشود.
بر اساس این تعریف مهمترین هدف یک رئالیتی شو که همان ثبت واکنشها شخص مورد نظر (که معمولاً شخصیت محبوبی هست) در موقعیتهای واقعی است در شفرونی رعایت نمیشود. برای فهمیدن آن هم کار سختی لازم نیست انجام دهیم؛ چون شفرونی برنامهای با سناریو از پیش تعیین شده است که برای همه اپیزودهای آن نوشته شده و عجیب نیست شخصیتهایی که در این برنامه شرکت میکنند در واکنش به چالشهایی که در برنامه اجرا واکنشی یکسان و خنثی نشان میدهند.
فرهنگ در شفرونی؛ از محتوای آشپزی تا نحوه اجرا
نکته دیگر درباره این برنامه مقوله فرهنگ و پرداختن به آن است که طیف وسیعی از موضوعات را شامل میشود، موضوعاتی شیوه اجرای برنامه، موضوعاتی که در برنامه مطرح میشود، نحوه حرف زدن میزبان با مهمانان و… است. شفرونی خود را مسابقهای درباره آشپزی معرفی میکند در حالی که در این برنامه تنها چیزی که مهم نیست آشپزی است و آنچه اهمیت دارد تبلیغ یک سری محصول است که اسپانسر برنامه شدهاند.
هر قسمت دو مهمان از یکی از استانهای ایران دعوت میشوند یکی از غذاهای معروف استان را میپزند. در میان آشپزی چالشهایی را انجام میدهند و بازنده باید از یکی از فروشگاههای مواد غذایی معروف برای همه حاضران یک خوراکی خاص بخرد. در پایان شرکت کنندگان توسط افرادی که آشپز نیستند به اصطلاح داوری میشوند و فرد بازنده باید از یک رستوران برای تماشاگران یک پرس غذا بگیرد.
اقتصاد توجه در شفرونی؛ وقتی وایرالشدن مهمتر از محتواست
از طرف دیگر شیوه اجرای برنامه است که نشان میدهد برای تولیدکنندگان شفرونی چیزی جز اقتصاد توجه مهم نیست. منظور از اقتصاد توجه یعنی؛ یعنی رسانه یا پلتفرم ابتدا توجه مخاطب را جلب میکند، آن را نگه میدارد و در نهایت از این توجه درآمد کسب میکند. این موضوع باعث شده تا در برنامه با طرز صحبتهایی مواجه شویم که هیچ نسبتی با فرهنگ ایرانی و حتی به زعم برخی آریایی! ندارد. بر همین اساس است که هر قسمت از برنامه تبدیل به بخشهای ۲ تا ۳ دقیقهای کوتاه شده تا مناسب انتشار در فضای مجازی باشد.
شفرونی و شبکههای اجتماعی؛ طراحی برنامه برای دیدهشدن
به عبارت دیگر بخشهای مختلف برنامه شفرونی که ممکن است در فضای مجازی پربازدید شوند در سطح فضای مجازی منتشر شده. مخاطب آن را میبیند ترغیب میشود آن را ببیند و در نهایت از این دیده شدن کسب درآمد میکند. همین اقتصاد توجه هم هست که باعث شده تا شاهد چالشها و حتی به کاربردن عبارتهایی باشیم که از هر فرهنگی به دور است. مثلاً در یکی از اپیزودهای این برنامه که نیما شعباننژاد میزبان دو مهمان خانم است بدون هیچ دلیلی از لفظ «بیشرف» استفاده میکند که قضاوت درباره آن بر عهده بیننده است.
الفاظ رکیک در برنامههای نمایش خانگی؛ تفاوت ایران و آمریکا چیست؟
البته با توجه به اینکه در این برنامه از چنین الفاظی استفاده شده است و مرجع این رئالیتی شو برنامههای غربی است و حتی مخاطب هم آن برنامهها تماشا میکند. ممکن این سوال پیش بیاید که چرا در آنها به کار بردن الفاظ مشابه و حتی رکیکتر انجام میشود؟ در پاسخ باید گفت، چون آنجا در وهله اول قانون وجود دارد و به آن قانون هم از سوی برنامهساز و هم از سوی خانوده توجه میشود.
طبق مقررات Federal Communications Commission (FCC) کشور آمریکا، شبکههای تلویزیونی و رادیوییِ پخش زمینی در بازه ۶ صبح تا ۱۰ شب با محدودیتهایی در به کار بردن الفاظ رکیک مواجهاند. از ۱۰ شب تا ۶ صبح یک دوره وجود دارد که پخش چنین محتوایی را تا حد زیادی مجاز میکند. اما اینجا در ایران وقتی هنوز این فرهنگسازی انجام نشده است و خانوادهها به همراه کودکان خود انواع برنامهها را میبینند به کار بردن هر لفظی شایسته مخاطب نیست.
در گفتوگو با جامجم آنلاین عنوان شد
در پاسخ به جامجم آنلاین مطرح شد
در گفتوگو با جام جم آنلاین مطرح شد
