120 لیتر بنزین و چند پرسش

فاز جدید سهمیه بندی بنزین در حالی از ابتدای دی ماه آغاز می شود که بنا بر اظهارات چند روز اخیر مسوولان بویژه سخنان روز گذشته وزیر نفت ، افزایش سهمیه خودروهای شخصی در فاز جدید قطعی است.

کد خبر: ۱۵۵۵۴۱

به گزارش خبرنگار ما، هفته گذشته سردار رویانیان ، رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی کشور درحالی که از جلسه شورای شهر تهران خارج می شد، خبری را اعلام کرد که شاید قرار نبود به این زودی اعلام شود: «سهمیه بنزین خودروها از دی ماه افزایش می یابد». وی به خبرنگاران اعلام کرد: رئیس جمهور تاکید کردند که سهمیه بندی بنزین افزایش یابد که بر همین اساس از اول دی سهمیه افزایش و مدت سهمیه بندی از 6 به 4 ماه کاهش می یابد.
هر چند که چند ساعت پس از اظهارات رویانیان ، علی کردان ، قائم مقام وزیر نفت این خبر را تکذیب کرد، اما نحوه تکذیب کردان به گونه ای بود که ظاهرا «در شهر خبری هست».
اما دیروز غلامحسین نوذری ، وزیر نفت سرانجام افزایش سهمیه بنزین در دوره جدید را تایید کرد. نوذری در حاشیه یک برنامه خبری به خبرنگاران گفت: با بررسی مجموعه اطلاعات که از سامانه سهمیه بندی بنزین دریافت شده است ، شواهد نشان می دهد که باید سهمیه خودروهای شخصی مقداری افزایش پیدا کند و در حال حاضر تلاش می کنیم که بتوانیم سهمیه بنزین خودروها را به 120 لیتر افزایش دهیم.
وی با اشاره به جلسات متعددی که در ستاد تبصره 13 درخصوص بنزین برگزار شده است ، افزود: از همان ابتدا که بحث سهمیه بندی بنزین مطرح شد، قرار بر این بود که با بررسی اطلاعات ، نقاط ضعف و قوت تشخیص داده شود تا نقاط ضعف پروژه به حداقل برسد و اکنون با مجموعه اطلاعاتی که از سامانه گرفته شده به این نتیجه رسیده ایم که سهمیه بنزین خودروهای شخصی باید مقداری افزایش پیدا کند. این در حالی است که نارضایتی های زیادی از شرایط موجود برای عرضه بنزین به قیمت آزاد در حواشی جایگاه های فروش بنزین به دلیل اضافه بودن سهمیه خودروهای عمومی به گوش می رسد.
به این ترتیب ، به فرض این که اظهارت وزیر نفت هم از سوی یک مقام مسوول دیگر تکذیب یا تصحیح نشود، افزایش حداقل 20 لیتر در سهمیه ماهانه بنزین خودروهای شخصی قطعی است ، اما هنوز چند علامت سوال باقی می ماند.

چند علامت سوال

وزیر نفت در اظهارات کوتاه خود اشاره ای به دوره سهمیه بندی جدید نکرد. در حالی که رویانیان از کاهش مدت زمان سهمیه بندی به 4 ماه خبر داده بود و با این حساب مشخص نیست که طول مدت سهمیه بندی جدید 4 ماهه است یا 6 ماهه؛ از سوی دیگر، برخی شواهد و قرائن حاکی از آن است که احتمالا میزان افزایش سهمیه بنزین خودروهای شخصی بیشتر از 20 لیتر خواهد بود، ضمن این که از اظهارات نوذری هم این گونه استنباط می شود که افزایش 20 لیتری تنها گزینه موجود نیست و شاید میزان افزایش قطعی متفاوت از این رقم باشد. اما سوال مهمتری که در این میان مطرح می شود و باید آن را فصل جدیدی در پرونده سهمیه بندی بنزین دانست ، مساله منطقه ای شدن سهمیه هاست که در سخنان وزیر نفت هیچ نشانی از آن دیده نمی شود.
علی اکبر محرابیان ، وزیر صنایع و معادن چهارشنبه گذشته از احتمال منطقه ای شدن سهمیه بندی بنزین خبر داده بود.
وی در کنفرانسی خبری در پاسخ به این سوال که آیا سهمیه اعلام شده در مرحله اول کافی بوده است یا خیر گفته بود: نباید مناطق کشور را فقط تهران ببینیم ، سرانه خودرو در تهران زیاد است و ما در حال مطالعه هستیم تا سهمیه بنزین مناطق مختلف کشور را متفاوت اعلام کنیم. در این صورت در مناطقی که سرانه خودرو بالا و فاصله سفرها زیاد است ، نیاز به سهمیه بیشتری است.
این گزارش می افزاید: برنامه منطقه ای شدن سهمیه بندی بنزین ، اگر چه واجد مزایای فراوان بود و کمک شایانی به توزیع بهینه بنزین سهمیه بندی خواهد کرد، ولی بدون پشتیبانی بسیار گسترده سخت افزاری و نرم افزاری و تهیه یک بانک اطلاعاتی بسیار قوی و منسجم امکان پذیر نخواهد بود. از این رو به نظر می رسد که این برنامه و اجرایی شدن این ایده حداقل از ابتدای دی ماه میسر نیست.

پرونده مفتوح بنزین آزاد

اخبار مربوط به افزایش سهمیه بنزین در حالی مطرح می شود که طرح تفسیر بند «و» تبصره 13 قانون بودجه سال 86 مبنی بر عرضه آزاد بنزین نیز همچنان در مجلس مسکوت مانده است. موضوع عرضه بنزین آزاد در ماه های اخیر بارها و بارها در مجلس مطرح شده و هم اکنون 2 طرح یک فوریتی در کمیسیون های مختلف مجلس در حال بررسی است و آخرین خبرها تا قبل از اعلام سهمیه های جدید بنزین از موافقت این کمیسیون ها برای عرضه بنزین آزاد، حکایت داشت ؛ اما پس از جلسه مشترک دولت و مجلس درباره بنزین آزاد، خبر جدیدی از سرنوشت این موضوع منتشر نشد.
این احتمال نیز وجود دارد که افزایش سهمیه خودروها، پایانی بر مباحثات عرضه بنزین آزاد باشد و دولت به این وسیله مجلس را از پیگیری الزام دولت به عرضه بنزین با نرخ آزاد منصرف کند.

سهمیه خودروهای عمومی دوگانه سوز کم می شود، نمی شود؛

در این میان هنوز مشخص نیست که همزمان با افزایش سهمیه بنزین خودروهای شخصی ، تکلیف سهمیه خودروهای عمومی دوگانه سوز چه خواهد شد. به گفته بیشتر مسوولان مرتبط با سهمیه بندی ، فروش بنزین مازاد خودروهای دوگانه سوز، مهمترین عامل ترافیک سنگین و سرسام آور پس از سهمیه بندی است.
وزیر نفت در این خصوص با بیان این که این احتمال وجود دارد که در سهمیه بندی بنزین خودروهای دوگانه سوز تجدیدنظر صورت گیرد، گفت: هم اکنون این خودروها چون از گاز استفاده می کنند و بخشی از سهمیه بنزین خود را به بازار آزاد عرضه می کنند، مشکلات زیادی به وجود آمده است که در حال تلاش برای رفع این مشکلات هستیم ، البته هنوز به عدد مشخصی برای کاهش سهمیه این خودروها نرسیده ایم و تلاش می کنیم که با کاهش سهمیه خودروهای عمومی ، تعادلی در عرضه و تقاضای بنزین ایجاد شود.
وی با بیان این که برای افزایش سهمیه خودروهای شخصی ، بودجه اضافه ای برای واردات بنزین اختصاص نخواهد یافت ، ادامه داد: به جای افزایش واردات بنزین باید به گونه ای از بنزینی که اکنون به طور اضافه در بازار توزیع می شود، استفاده کرد و باید در سهمیه بنزین وسایل عمومی تعادل ایجاد نمود؛ به نحوی که با افزایش سهمیه خودروهای شخصی ، چارچوب سهمیه بندی حفظ شود.
نوذری همچنین تاکید کرد: برنامه ما به گونه ای است که متوسط مصرف بنزین را در حدود 60 میلیون لیتر در روز حفظ کنیم و با افزایش سهمیه ای که به خودروهای شخصی می دهیم ، افزایش در واردات نداشته باشیم ؛ به گونه ای که در حال حاضر دوسوم از بنزین سهمیه بندی شده در اختیار وسایل نقلیه عمومی است و تنها یک سوم در اختیار مصرف کنندگان شخصی قرار می گیرد.
خبرنگار ما می نویسد: سیاست افزایش سهمیه بنزین خودروهای شخصی و کاهش همزمان سهمیه خودروهای دوگانه سوز، در صورت اجرای صحیح و البته بموقع ، گام بلندی است که بسیاری از نارسایی های شرایط فعلی سهمیه بندی را از بین خواهد برد؛ چراکه هم اکنون بسیاری از مصرف کنندگان ، بنزین مازاد بر سهمیه خود را به قیمت های 400 تا 600 تومان از دارندگان خودروهای عمومی دوگانه سوز دریافت می کنند؛ اما در صورت اجرای سیاست اخیر هم مصرف کنندگان شخصی ، بنزین بیشتری را با قیمت 100 تومان دریافت می کنند و هم ترافیک سنگین کنونی در خیابان های شهر تا حدودی روان خواهد شد؛ چراکه دیگر دارندگان خودروهای عمومی ، بنزینی برای عرضه با قیمت آزاد نخواهند داشت. باید منتظر ماند...