خلیلی: تئاتر بستری برای همدلی است

به گزارش جام جم آنلاین از روابط عمومی نمایش، حمیدرضا خلیلی، کارگردان نمایش «طوروپِ طرب»، انتخاب این نمایشنامه را ناشی از ظرفیت‌های ویژه متن برای ارائه برداشتی تازه دانست و گفت: «نمایشنامه طوروپ طرب از پس موضوعاتی ساده ولی عمیق شروع شده و با خلاقیت‌های نویسندگی آمیخته شده تا روان باشد و به قدر نیاز شاد و غمگین و مفهومی و البته خلاقانه و نوعی نگارش شده که دست کارگردان و بازیگران را برای خلاقیت‌های نمایشی باز می‌گذارد. به نظرم آمد که این متن ذاتاً ظرف مناسبی برای مظروف مدنظر من است. با خودم فکر کردم که به دلیل انعطاف‌پذیری نمایشنامه می‌شود مابه‌ازاء‌های کنونی را بر روی آن سوار کرد بدون آنکه به کانسپت بنیادین آن آسیب وارد شود. البته در مسیر این فرآیند بی‌تردید همدلی آقای خیراله تقیانی‌پور نیز بسیار مؤثر بود.»

 

وی در پاسخ به این پرسش که هنگام نزدیک شدن به نمایشی که پیش‌تر اجرا شده، چگونه میان وفاداری به متن و نگاه شخصی خود تعادل ایجاد کرده است، گفت: «بنا نداشتم که تعادلی ایجاد کنم! و البته در نمایشنامه چهارچوبی وجود دارد که نقاط تلاقی در هر اجرا ایجاد می‌کند. اما در ساخت نمایشنامه‌هایی که قبل‌تر هم اجرا شده مسیر سخت‌تری را پیش رو داریم. من تا جای ممکن تلاش می‌کنم با تعهدی که به متن خواهم داشت، نگاهی از زاویه خودم را ارائه بدهم. امید که موفق شده باشم.»

 

خلیلی درباره تفاوت اجرای فعلی با برداشت‌های قبلی از این نمایش نیز اظهار داشت: «وقتی روی متنی دست می‌گذاری که پیش‌تر هم از آن اجرا‌هایی بر روی صحنه رفته است، در واقع ورود به میدان ریسک را پذیرفته‌ای؛ مخصوصاً که اجرای قبلی توسط نویسنده کارگردانی هم شده باشد و در زمان اجرای خودش با استقبال مخاطب روبه‌رو شده باشد که این نمایشنامه دقیقاً این شرایط را در گذشته داشته است؛ لذا باید چشم‌هایت را ببندی و دل به دریا بزنی، چرا که هر تردید مساوی با تن دادن به سنجه‌ای است که از قبل در ذهن خودت پیش‌داوری‌اش را ساخته‌ای. به نظرم من و تیم بازیگران تلاش کردیم تا از دریچه نگاه خودمان مجدد این نمایش را روی صحنه ببریم و به لطف خدا با استقبال مخاطبان روبه‌رو شده‌ایم.»

 

این کارگردان درباره وجهی از نمایش که در اجرای فعلی بیشتر بر آن تأکید داشته است، توضیح داد: «حفظ چهارچوب نمایش ایرانی و تخت‌حوضی و استفاده از ارکان آن را در اولویت نگاه به کارگردانی این متن داشتم؛ چرا که به نظرم تأکید بر این موضوع مهم‌ترین وجه متن این نمایش بود و من به عنوان کارگردان باید به آن پایبند می‌بودم. من قائل هستم که مخاطبان ایرانی اصولاً مخاطب سخت‌گیر و دقیقی هستند و این چهارچوب‌های اجرایی در یک نمایش است که مخاطب را در ابتدا جذب می‌کند. هرچند پررنگ بودن روایت اجتماعی را در این نمایش نمی‌توانم کتمان کنم و فضای آیینی را نیز، چرا که در کالبد اثر نهفته است. اما در فرآیند این نمایش، هیچ‌گونه کشمکشی بین شخصیت‌های قصه نمایان نیست؛ هر کدام راه و روش مستقل خودشان را دارند و این برای تماشاگر مسیر درک اثر را سهل‌تر می‌کند.»

 

وی درباره ارتباط مخاطبان با فضای نمایش گفت: «شاید این موهبت از اقبال خوش ماست که اثر با ذائقه سخت‌گیر مخاطبان‌مان همخوانی دارد. در واقع من تمام تلاشم را کردم که مخاطب در این نمایش هم تفکر کند، هم بخندد، هم غمگین شود و هم همزادپنداری کند و در نهایت نیز یک تلنگر اجتماعی را تجربه کند. تمامی این اتفاقات را با ساده‌سازی موقعیت خلق کردیم و از اقبال خوب من و افتخاری که داشتم، همکاری با نه بازیگر تمام‌عیار است که می‌توانند با توان بالا و علم فراوان این موقعیت‌ها را برای تماشاگر روی صحنه ببرند. برداشت من آن است که استقبالی که شما دیده‌اید، در احترام به شعور مخاطب ریشه دارد.»

 

خلیلی درباره طراحی میزانسن و ریتم اجرا نیز بیان کرد: «من به طور غریزی از تجربه زیسته‌ام در فضای تئاتر و دقت در واکنش‌های مخاطبان در طول این سالیان بهره گرفتم. برای مثال لهجه آذری در گویش کاراکتر زن نمایش، نه ارجاعی به یک جغرافیای خاص یا اشاره به یکی از قومیت‌های سرزمین عزیزمان، بلکه قلابی است برای استناد به مقطعی از تاریخ کشورمان و خوشبختانه تماشاگران ما به خوبی این تقابل و تفاوت تاریخ و جغرافیا را تمیز می‌دهند. در میزانسن‌ها بسیار از خلاقیت‌های نمایشی بازیگران استفاده شده است. ریتم نمایش ایرانی مهم‌ترین شاخصه اجرایی آن است که توسط گروه بازیگران خلق می‌شود و با بودن شخصیت‌های مختلف رنگ می‌گیرد و در نهایت سوار بر موسیقی متن می‌شود و تماشاگر را با خودش همراه می‌کند.»

 

وی در پاسخ به این پرسش که اجرای نمایش در عمارت نوفل‌لوشاتو چه امکانات یا محدودیت‌هایی برای او ایجاد کرده است، گفت: «حال خوشی در اینجا جاری است. به قول نسل Z ها، وایب مثبتی دارد. مهم است که تماشاگران و گروه ما نسبت خوبی با آن برقرار می‌کنند؛ جایی به سان خانه.»

 

کارگردان نمایش «طوروپِ طرب» در پاسخ به این سؤال که اگر بخواهد مخاطبی را که هنوز این نمایش را ندیده برای تماشای آن ترغیب کند، روی چه ویژگی‌ای دست می‌گذارد، اظهار کرد: «برای‌شان برآیند دیدگاه‌های تماشاگران مهربان این ایام را نقل می‌کنم؛ مفرح، روان، موزیکال، با تداعی‌هایی از آوا‌های فولکلور و نوستالژیک، شاید مفید برای لختی ترمیم روان‌های زخمی‌مان و البته بازتابی از حال غریب کنونی همه ما، هرچند بر پایه قصه‌ای در دوران قاجار؛ و در نهایت کمی خنده، کمی اشک و کمی تفکر.»

 

خلیلی در پایان و در پاسخ به این پرسش که بازگشت مخاطبان به سالن‌ها پس از فضای ملتهب ناشی از جنگ اخیر و استقبال از «طوروپِ طرب» را چگونه تحلیل می‌کند، گفت: «بی‌تردید جنگ، در هر شکل و شمایل، تلخ، گزنده و هولناک است و موجب یک التهاب جمعی می‌شود. التیام آن نیز میسر نمی‌گردد مگر با یافتن بهانه‌هایی برای سپری کردن اوقات در محافلی این‌چنینی. تئاتر همیشه فرصتی برای همدلی و همزادپنداری است. تئاتر درمان است و فرصتی است برای همدلی با دوستان و مردمان شهر به بهانه شنیدن پیام‌هایی ساده، اما عمیق. آرزو دارم هیچ سرزمینی و هیچ مردمی با معنای جنگ آشنا نشوند.»

 

نمایش «طوروپِ طرب» به نویسندگی خیرالله تقیانی‌پور و کارگردانی و تهیه‌کنندگی حمیدرضا خلیلی از ۲۷ اردیبهشت تا ۲۴ خرداد، ساعت ۲۱ در عمارت نوفل‌لوشاتو روی صحنه است.

علیرضا ناصحی، وحید نفر، محسن بهرامی، محمدهادی عطایی، خالق استواری، امیر عدل‌پرور، امین آذری، علی لیاقی و الهه شه‌پرست بازیگران این اثر نمایشی هستند.

یاسمین برزگری سرپرست گروه کارگردانی، سهیل سمیاری دستیار کارگردان و برنامه‌ریز، نسترن زینلی منشی صحنه، محمدرضا پیراکوه دستیار دوم کارگردان، علی برازنده دستیار تولید، سینا ییلاق‌بیگی طراح صحنه، هانیه نصیری طراح لباس، احمد نگهبان و سید امین میری طراحان گریم، محمدحسین اهوازی مدیر صحنه، مهدی دوایی طراح پوستر و بروشور، محسن بیده مدیر روابط عمومی و تبلیغات، مرتضی صباحی مسئول هماهنگی، آرمان صادقی مشاور رسانه، رهی بالایی طراح نور و فرهاد اعتمادی عکاس این پروژه هستند.

همچنین امیر صدیقیان سرپرست گروه موسیقی، حمیدرضا کیانی نوازنده تار و خواننده، بهنوش کاظمی‌زاده نوازنده کمانچه، پریسا روزبهانی نوازنده ساز‌های کوبه‌ای و احسان سامانی‌منش نوازنده تمبک و ضربی‌خوان گروه موسیقی این نمایش را تشکیل می‌دهند.

از فروش هر بلیت نمایش «طوروپِ طرب» مبلغی در جهت حمایت از کودکان محک اختصاص داده می‌شود.