در ادامه با دکتر شهریار عسگری، مؤسس و رئیس هیاتمدیره و مسئول فنی بیمارستان گاندی درباره جزئیات آسیب به این بیمارستان و روند بازسازی آن به گفتوگو نشستهایم.
از جزئیات حمله دشمن به بیمارستان گاندی برایمان بگویید.
درمجموع حدود ۱۵نفر مجروح شدند که چند نفر از آنها نیاز به عمل جراحی داشتند، اما خوشبختانه هیچیک از این جراحات منجر به فوت نشد. بااینحال، یکی از همکاران ما در بخش نگهبانی آسیب بسیار شدیدی دید که نیمی از بدنش دچار فلج موقت شد و پس از مدتی احساس بیحسی پیدا کرد که با سرعت و توانمندی تیم پزشکی در درمان، امیدواریم بهبود کامل را بهدستآورد. بخشی از مجروحین از کادر درمان و پشتیبانی بودند. نکته قابل تاکید این است که از میان بیماران حاضر در بیمارستان، هیچکدام دچار آسیب جانی نشدند. این موضوع مرهون واکنش سریع و هماهنگ تیم پرستاری، پشتیبانی و پزشکی بود که با مدیریت بحران، تمام بیماران را با موفقیت به بیمارستانهای مجاور انتقال دادند.
کدام بخش بیمارستان بیشترین آسیب را دید؟
تقریبا تمام اجزای بیمارستان دچار آسیب شدهاند. در ساختار چهاربلوکی بیمارستان، بلوک شرقی بهطور کامل از مدار خدمتدهی خارج شده و آسیب جدی دیده است. «بلوک مرکزی حدود ۷۰درصد تخریب شده، بلوک جنوبی آسیب جدی دیده و ساختمان پزشکان کاملا از بین رفته است. اتاقهای عمل، بخشهای مراقبتویژه (ICU) و مراقبتهای ویژه قلبی (CCU) همگی از کار افتادهاند. اگرچه تخریب کامل فیزیکی کل بیمارستان رخنداده، اما تخریب در سطح تاسیسات، تجهیزات و ایمنی ساختمان، فعالیتهای درمانی را متوقف و خسارات مالی سنگینی را تحمیل کرده است.
بخش تخصصی بیمارستان چقدر آسیب دید؟
نکته بسیار حائز اهمیت در این میان، آسیبدیدن بخشهای تخصصی سلولدرمانی و IVF است، چراکه بیمارستان گاندی یکی از پیشگامان ارائه خدمات ناباروری و از مراکز شاخص در این حوزه بود که بهعنوان یک نیاز اساسی در راستای اهداف نظام سلامت کشور شناخته میشد. در آنجا تانکهای فریزینگ و حفظ جنینها و تعداد زیادی موجود زنده نگهداری میشدند که بهنوعی نمادی از جمعیت آینده کشور بهشمار میرفتند.
یعنی این موارد بهصورت کامل آسیب دیدند؟
خوشبختانه با تلاشهای ویژه، موفق شدیم این موارد را حفظ و صیانت کنیم. این اقدام نهتنها برای خانوادههایی که بهدلیل ناباروری در انتظار فرزند بودند، بلکه برای ارتقای جمعیت کشور در آینده بسیار حیاتی است. بااینحال، حفظ و نگهداری این موارد هزینهبر بوده و نیازمند مراقبتهای پیوسته و پاسخگویی به بخشهای مختلف است. در شرایط فعلی که کشور با محدودیتهای تامین وسایل و تجهیزات بهواسطه وضعیت جنگی روبهروست، تامین ملزومات با هزینههای مالی بالا دشوار شده است. از سوی دیگر، حفظ امنیت بیمارستان و همچنین پاسخگویی به مراجعینی که پیگیر وضعیت جنینهای خود هستند، از اولویتهای ماست. حتی پزشکان همچنان در بیمارستان تردد دارند. متاسفانه با وجود عدم درآمدزایی، هزینههای جاری و نگهداری بر دوش ماست که فشار مالی سنگینی را ایجاد کرده است.
برآوردی از میزان خسارات مالی دارید؟
وزیر محترم بهداشت بلافاصله پس از حادثه، بدون نیاز به درخواست ما، تیمی از کارشناسان خود را جهت ارزیابی اعزام کردند. براساس گزارش اولیه در ماه نخست وقوع حادثه، خسارت حدود ۱۴۰۰ میلیارد تومان برآورد شد. اما با توجه به تورم و شرایط اقتصادی حاکم بر کشور، این رقم تا دو همت افزایش یافته است.
درحالحاضر کادر بیمارستان در کجا مشغول به خدمت هستند؟
بیمارستان گاندی ۷۵۰ نفر پرسنل داشت که متاسفانه بهدلیل اتفاقاتی که رخ داد، از حضورشان محروم شدیم. البته برخی همکاران همچنان حضور دارند تا به وظایف قانونی و اداری بپردازند؛ مثلا برای تحویل مدارک پزشکی بیماران سابق. کسانی که ضمن پیگیری امور اداری و راهاندازی مجدد بخشها، مشغول پاسخگویی به درمانجویان و همراهان آنها هستند. حفظ و نگهداری جنینها و فرزندان آینده این کشور نیز نیازمند حضور مستمر این افراد است. ما در حال انجام تمهیدات ویژهای هستیم تا فرآیند نگهداری از این جنینها را بهطور کاملا استاندارد و ایمن مدیریت کنیم.
برنامههای درنظرگرفتهشده برای بازسازی بخشهای آسیبدیده چیست؟
بازسازی این مجموعه نیازمند هماهنگی میان دولت، استانداری و نهادهای نظارتی است. متولیان جبران خسارت در حال پیگیری هستند تا مصوبهای برای تامین هزینهها اخذ شود. مصوباتی برای ارائه به بانکها از سوی دفتر ریاست جمهوری و نامهای از معاون اول ریاست جمهوری برای پیگیری موضوع به دستگاههای ذیربط و سازمان برنامه و بودجه ارسال شده است. از سوی دیگر، تعهدات پیشین نیز همچنان بر دوش ماست. موضوع تامین حقوق، سنوات و تسویهحساب پرسنلی که بیکار شدهاند، چالش بزرگی است. اگرچه آنها را برای دریافت بیمه بیکاری معرفی کردهایم، اما تعهدات اخلاقی و قانونی ما باقی است. باید تلاش کنیم تا حداقل بخشی از چالشهای همکارانی را که در دوران سختی مانند همهگیری کرونا در کنار جامعه ایستادند، جبران کنیم.
بیمارستان چه زمانی دوباره به چرخه خدماتدهی باز خواهد گشت؟
بازگشت به چرخه خدمتدهی کاملا وابسته به دولت و تامین منابع مالی است و از عهده ما برنمیآید. بیمارستان گاندی یک ساختمان اداری ساده نیست؛ بلکه مجموعهای پیچیده از تجهیزات پزشکی گرانقیمت با نکات فنی متعدد است. این فرآیند مستلزم تخصیص بودجه و همکاری بانکهاست.
به نظر شما چرا دشمنان، بیمارستانها را بهعنوان مراکز غیرنظامی مورد هدف قرار میدهند؟
این اقدامات در هیچ نهاد بینالمللی و در هیچ کجای دنیا مورد قبول نیست. منطق بشری حکم میکند که در چنین شرایطی هر فرد آسیبدیده، خودش را به نزدیکترین مرکز درمانی برساند. بنابراین، مراکز درمانی باید بهعنوان پناهگاههایی امن و مصون از حملات شناخته شوند. این اصل در تمام جنگهای جهانی نیز رعایت میشد. خوشبختانه جامعه جهانی این اقدام را محکوم کرده و اقدامات صورتگرفته را ناپسند دانستهاند. از منظر اخلاقی، انسانی و اجتماعی و با توجه به اصول حاکم بر روابط بینالملل و قوانین بشری، هیچ توجیهی برای چنین اعمالی وجود ندارد.
و آیا در اعتراض به این مسأله، به مجامع بینالمللی شکایتی صورت گرفته است؟
سازمان بهداشت جهانی در همان روزهای اول، با درک این که موضوع فراتر از خصومتهای کشورهاست و به کنوانسیونهای جهانی الزامآور مربوط میشود، وارد عمل شد. رئیس سازمان بهداشت جهانی شخصا درخواست گزارش داد و با ما در ارتباط بود و ما نیز اعتراض خود را مطرح کردیم. همچنین رئیس صلیبسرخ جهانی، با هماهنگی رئیس هلالاحمر کشور، بازدید مفصلی از بیمارستان انجام داد و این موضوع را از منظر جهانی پیگیری کرد. مسئول منطقهای سازمان صلیبسرخ نیز اعتراض رسمی خود را اعلام کرد. علاوهبراین، سازمان پزشکان بدون مرز نیز در حال پیگیری این مسأله است.