اقتصاد جهان قربانی جنگافروزی ترامپ
پس از حمله نظامی آمریکایی_اسرائیلی علیه کشور از ۹اسفند سال گذشته، عبور و مرور از تنگه هرمز مختل و سپس مسدود شد. با این اتفاق قیمت هر بشکه نفت برنت از محدوده ۷۰دلار در آن زمان (۲۸فوریه) اکنون به بالای ۱۱۱دلار رسیده و نوسان زیادی را طی این مدت داشته بهطوری که حتی در مقاطعی به بالای ۱۲۰دلار هم رسیده است.
تنگه هرمز مهمترین گذرگاه نفتی جهان است. بیش از یکپنجم نفت جهان از این آبراهه حیاتی عبور میکند و هرگونه اختلال در عبور کشتیهای نفتکش از این تنگه بلافاصله بر بازارهای جهانی تاثیر میگذارد. تحلیلگران هشدار میدهند اگر جنگ رمضان ادامه یابد، قیمت نفت میتواند به سطح بسیار بالاتری برسد. چنین جهشی در قیمت انرژی، تبعات گستردهای برای اقتصاد جهانی خواهد داشت؛ از افزایش هزینههای تولید و حملونقل گرفته تا رشد تورم و کاهش سرعت رشد اقتصادی کشورها. بحران فعلی نشان میدهد تنگه هرمز نهتنها یک مسیر دریایی بلکه قلب تپنده اقتصاد انرژی جهان است.
تنشها در خاورمیانه در حالی رخ میدهد که نگرانیها از ادامه بسته بودن تنگه هرمز در هفتههای آینده افزایش یافته است. تحلیلگران هشدار میدهند در این صورت، ذخایر نفت و گاز از سطوح بحرانی پایینتر خواهد رفت که خود عاملی برای جهش دوباره و شدیدتر قیمتهای انرژی خواهد بود.
کریستالینا جورجیوا، رئیس صندوق بینالمللی پول نیز روز دوشنبه هشدار دادکه ادامه جنگ بدان معنی است که «سناریوی مرجع» این نهاد جهانی که یک درگیری کوتاهمدت را پیشبینی میکرد، رشد اقتصادی در صورت افزایش جزئی قیمتها به ۳.۱درصد و تورم به ۴.۴درصد کاهش یابد، دیگر امکانپذیر نیست. جورجیوا گفت: این سناریو با گذشت هر روز دورتر و دورتر میشود. او در ادامه گفت: ادامه جنگ، پیشبینی قیمت حدود ۱۰۰دلار یا بالاتر هربشکه و افزایش فشارهای تورمی به این معنی که «سناریوی نامطلوب» صندوق بینالمللی پول هماکنون اتفاق افتاده است.
رئیس صندوق بینالمللی پول تاکید کرد: انتظارات تورمی بلندمدت همچنان پابرجا مانده و شرایط مالی سختتر شده است اما اگر جنگ ادامه یابد، این وضعیت میتواند تغییر کند. حال اگر این روند تا سال ۲۰۲۷ ادامه یابد و قیمت نفت ۱۲۵دلار بیشتر یا کمتر باشد، باید انتظار نتیجه بسیار بدتری را داشته باشیم. در آن صورت شاهد افزایش تورم خواهیم بود و به ناچار، انتظارات تورمی تشدید میشوند.
با این حال صندوق بینالمللی پول در آخرین گزارش خود در بحبوحه عدم قطعیت گسترده در مورد جنگ در خاورمیانه، سه سناریو «پیشبینی مرجع» اصلی، «سناریوی نامطلوب» متوسط و «سناریوی بسیار بدتر» برای مسیر رشد تولید ناخالص داخلی جهانی در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ منتشر کرده است. تحت سناریوی نامطلوب، رشد جهانی در سال ۲۰۲۶، به ۲.۵درصد کاهش مییابد، درحالی که تورم به۵.۴درصد خواهد رسید.پیشبینی سناریوی مرجع که یک درگیری کوتاهمدت را فرض میکند، رشد ۳.۱درصد و تورم ۴.۴درصدی است. برای پیشبینی سناریوی بسیار بدتر، رشد جهانی فقط ۲درصد خواهد بود و تورم به ۵.۸درصد خواهد رسید.
بانک توسعه آسیایی در واکنش به شوکهای پی در پی بازار انرژی، پیشبینی رشد اقتصادی کشورهای در حال توسعه در آسیا و اقیانوسیه را برای سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ به ترتیب به۴.۷ و۴.۸درصد کاهش داد. این در حالی است که چشمانداز تورم منطقه نیز با جهشی بیسابقه به ۵.۲درصد افزایش یافته. براساس گزارش کپلر، واردات کلی نفت آسیا که ۸۵درصد از محمولههای خلیج فارس را جذب میکند، در ماه آوریل نسبت به سال گذشته ۳۰درصد سقوط کرده است.
ضرر یک تریلیون دلاری فدرال رزرو در جنگ ایران
دیوید مالپس رئیس سابق بانک جهانی در اظهاراتی هشدارآمیز گفت: جنگ آمریکا علیه ایران، روند تضعیف ارزش دلار و ایجاد بحران برای بانکهای مرکزی جهان را تشدید کرده است. او ادامه داد: فدرالرزرو آمریکا بیش از یک تریلیون دلار ضرر کرده و این رقم همچنان در حال افزایش است بهگونهای که عملا این نهاد به «صندوق پوشش ریسک عظیمی برای ثروتمندان و قدرتمندان» تبدیل شده است. با این حال، معاملهگران هشدار دادهاند که بازار نفت تا چهار هفته دیگر به یک «نقطه عطف» خواهد رسید که قیمتها را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد چراکه محاصره تنگه هرمز باعث کاهش ذخایر جهانی به زیر سطوح بحرانی شده است. فردریک لاسر رئیس تحقیقات شرکت «گانور» در این خصوص هشدار داد که درد عظیمی در انتظار اقتصاد جهان است. زیرا اقتصادها مجبور به توقف مصرف سوخت خواهند شد. این وضعیت فراتر از بنزین جایگاههای سوخت و تعطیلی صنایع است و به رکود ختم خواهد شد.
بحران هرمز گرانی جهانی به همراه دارد
روزنامه الپائیس اسپانیا گزارش داد: فقدان پیشرفت در مذاکرات آمریکا و ایران، بسته ماندن تنگه هرمز و تداوم برنامه انتحاری آمریکا، خطر فروپاشی اقتصادی جهان را افزایش داده در حالی که ذخایر جهانی رو به اتمام است و جهان به تدریج از این مسیر حیاتی انتقال نفت و گاز محروم شده، قیمت نفت به بالاترین حد خود از سال ۲۰۲۲ رسیده و احتمال رکود اقتصادی در جهان، به ویژه در اروپا رو به افزایش است.
روزنامه انگلیسی فایننشالتایمز نیزدرگزارشی هشداردهنده نوشت: مصرفکنندگان سراسرجهان باخطرافزایش شدید قیمتها نهتنها در حوزه سوخت بلکه در کالاها و خدمات مختلف روبهرو هستند. به نوشته این روزنامه، تشدید بحران انرژی و توقف تردد دریایی در تنگه هرمز، زنگ خطر را برای زنجیره تامین جهانی بهصدا درآورده است. براساس این گزارش، مصرفکنندگان در سراسر جهان وارد فصل تازهای از مشکلات معیشتی شدهاند چراکه شرکتهای بزرگ بینالمللی تهدید به گران کردن کالاها و خدمات خود کردهاند. مدیران اجرایی و تحلیلگران هشدار دادهاند که اگر جنگ در خاورمیانه بهسرعت پایان نیابد، شوک بلندمدت انرژی، شرکتها را ناگزیر به انتقال هزینههای اضافی به مشتریان خواهد کرد.
تنگه هرمز با اقتصاد جهانی ارتباط مستقیم دارد
احمد مرادی، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو خبرنگار جامجم تداوم جنگ با ایران و تاثیر آن بر بازارهای جهانی اظهار کرد: تنگه هرمز یک تنگه استراتژیک و بسیار مهم است که حدود ۲۰درصد از نفت جهان از این مسیر عبور میکند و در موقعیتی بسیار حساس قرار دارد. ایران از گذشته به کشورهای منطقه و سایر کشورهایی که از این معبر استفاده میکنند، اعلام کرده بود که این منطقه میتواند پایه اقتصاد دنیا باشد.
وی افزود: رجزخوانیها و تهدیدات آمریکا و همچنین حضور پایگاههای این کشور در منطقه نشان میداد که این اقدامات نهتنها کمکی به امنیت منطقه نمیکند بلکه میتواند دنیا را دچار آسیب کرده و بحرانی جهانی ایجاد کند؛ موضوعی که امروز شاهد آن هستیم. مرادی ادامه داد: ایران اقدام خاصی انجام نداده و تنها از قلمرو و موقعیت جغرافیایی خود استفاده کرده است. با توجه به اینکه تنگه هرمز میان ایران و عمان مشترک است، این موضوع میتواند بهعنوان مسألهای بسیار جدی مورد توجه قرار گیرد.
عضو کمیسیون انرژی مجلس تصریح کرد: آمریکا بهجای اینکه موضوع را درک کند و در این زمینه ایران را جدی بگیرد، مسیر تهدید و آغاز جنگ را در پیش گرفت و تحت تاثیر اسرائیل و برخی از ایادی خود قرار گرفت و نتیجه آن شرایطی است که امروز در منطقه شاهد هستیم. پیشبینی ما نیز از قبل همین بود و هرچه زمان میگذرد آمریکا بیشتر در باتلاق منطقه فرو میرود و ناامنی در منطقه را افزایش میدهد.
وی خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی کشورهای همسایه و تولیدکنندگان نفت نیز آسیب میبینند و در نهایت اثر این وضعیت در کل جهان دیده میشود. امروز آثار آن را در اروپا، آمریکا و سایر نقاط جهان در قالب افزایش قیمتها، گرانی سوخت و فشار بر اقتصادها مشاهده میکنیم. نماینده مجلس در پایان تاکید کرد: این روند میتواند اقتصاد جهانی را با رکود شدیدی مواجه کند. زیرا نفت و تنگه هرمز با بسیاری از موضوعات اقتصادی در جهان ارتباط مستقیم دارد.
تنشها در خاورمیانه در حالی رخ میدهد که نگرانیها از ادامه بسته بودن تنگه هرمز در هفتههای آینده افزایش یافته است. تحلیلگران هشدار میدهند در این صورت، ذخایر نفت و گاز از سطوح بحرانی پایینتر خواهد رفت که خود عاملی برای جهش دوباره و شدیدتر قیمتهای انرژی خواهد بود.
کریستالینا جورجیوا، رئیس صندوق بینالمللی پول نیز روز دوشنبه هشدار دادکه ادامه جنگ بدان معنی است که «سناریوی مرجع» این نهاد جهانی که یک درگیری کوتاهمدت را پیشبینی میکرد، رشد اقتصادی در صورت افزایش جزئی قیمتها به ۳.۱درصد و تورم به ۴.۴درصد کاهش یابد، دیگر امکانپذیر نیست. جورجیوا گفت: این سناریو با گذشت هر روز دورتر و دورتر میشود. او در ادامه گفت: ادامه جنگ، پیشبینی قیمت حدود ۱۰۰دلار یا بالاتر هربشکه و افزایش فشارهای تورمی به این معنی که «سناریوی نامطلوب» صندوق بینالمللی پول هماکنون اتفاق افتاده است.
رئیس صندوق بینالمللی پول تاکید کرد: انتظارات تورمی بلندمدت همچنان پابرجا مانده و شرایط مالی سختتر شده است اما اگر جنگ ادامه یابد، این وضعیت میتواند تغییر کند. حال اگر این روند تا سال ۲۰۲۷ ادامه یابد و قیمت نفت ۱۲۵دلار بیشتر یا کمتر باشد، باید انتظار نتیجه بسیار بدتری را داشته باشیم. در آن صورت شاهد افزایش تورم خواهیم بود و به ناچار، انتظارات تورمی تشدید میشوند.
با این حال صندوق بینالمللی پول در آخرین گزارش خود در بحبوحه عدم قطعیت گسترده در مورد جنگ در خاورمیانه، سه سناریو «پیشبینی مرجع» اصلی، «سناریوی نامطلوب» متوسط و «سناریوی بسیار بدتر» برای مسیر رشد تولید ناخالص داخلی جهانی در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ منتشر کرده است. تحت سناریوی نامطلوب، رشد جهانی در سال ۲۰۲۶، به ۲.۵درصد کاهش مییابد، درحالی که تورم به۵.۴درصد خواهد رسید.پیشبینی سناریوی مرجع که یک درگیری کوتاهمدت را فرض میکند، رشد ۳.۱درصد و تورم ۴.۴درصدی است. برای پیشبینی سناریوی بسیار بدتر، رشد جهانی فقط ۲درصد خواهد بود و تورم به ۵.۸درصد خواهد رسید.
بانک توسعه آسیایی در واکنش به شوکهای پی در پی بازار انرژی، پیشبینی رشد اقتصادی کشورهای در حال توسعه در آسیا و اقیانوسیه را برای سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ به ترتیب به۴.۷ و۴.۸درصد کاهش داد. این در حالی است که چشمانداز تورم منطقه نیز با جهشی بیسابقه به ۵.۲درصد افزایش یافته. براساس گزارش کپلر، واردات کلی نفت آسیا که ۸۵درصد از محمولههای خلیج فارس را جذب میکند، در ماه آوریل نسبت به سال گذشته ۳۰درصد سقوط کرده است.
ضرر یک تریلیون دلاری فدرال رزرو در جنگ ایران
دیوید مالپس رئیس سابق بانک جهانی در اظهاراتی هشدارآمیز گفت: جنگ آمریکا علیه ایران، روند تضعیف ارزش دلار و ایجاد بحران برای بانکهای مرکزی جهان را تشدید کرده است. او ادامه داد: فدرالرزرو آمریکا بیش از یک تریلیون دلار ضرر کرده و این رقم همچنان در حال افزایش است بهگونهای که عملا این نهاد به «صندوق پوشش ریسک عظیمی برای ثروتمندان و قدرتمندان» تبدیل شده است. با این حال، معاملهگران هشدار دادهاند که بازار نفت تا چهار هفته دیگر به یک «نقطه عطف» خواهد رسید که قیمتها را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد چراکه محاصره تنگه هرمز باعث کاهش ذخایر جهانی به زیر سطوح بحرانی شده است. فردریک لاسر رئیس تحقیقات شرکت «گانور» در این خصوص هشدار داد که درد عظیمی در انتظار اقتصاد جهان است. زیرا اقتصادها مجبور به توقف مصرف سوخت خواهند شد. این وضعیت فراتر از بنزین جایگاههای سوخت و تعطیلی صنایع است و به رکود ختم خواهد شد.
بحران هرمز گرانی جهانی به همراه دارد
روزنامه الپائیس اسپانیا گزارش داد: فقدان پیشرفت در مذاکرات آمریکا و ایران، بسته ماندن تنگه هرمز و تداوم برنامه انتحاری آمریکا، خطر فروپاشی اقتصادی جهان را افزایش داده در حالی که ذخایر جهانی رو به اتمام است و جهان به تدریج از این مسیر حیاتی انتقال نفت و گاز محروم شده، قیمت نفت به بالاترین حد خود از سال ۲۰۲۲ رسیده و احتمال رکود اقتصادی در جهان، به ویژه در اروپا رو به افزایش است.
روزنامه انگلیسی فایننشالتایمز نیزدرگزارشی هشداردهنده نوشت: مصرفکنندگان سراسرجهان باخطرافزایش شدید قیمتها نهتنها در حوزه سوخت بلکه در کالاها و خدمات مختلف روبهرو هستند. به نوشته این روزنامه، تشدید بحران انرژی و توقف تردد دریایی در تنگه هرمز، زنگ خطر را برای زنجیره تامین جهانی بهصدا درآورده است. براساس این گزارش، مصرفکنندگان در سراسر جهان وارد فصل تازهای از مشکلات معیشتی شدهاند چراکه شرکتهای بزرگ بینالمللی تهدید به گران کردن کالاها و خدمات خود کردهاند. مدیران اجرایی و تحلیلگران هشدار دادهاند که اگر جنگ در خاورمیانه بهسرعت پایان نیابد، شوک بلندمدت انرژی، شرکتها را ناگزیر به انتقال هزینههای اضافی به مشتریان خواهد کرد.
تنگه هرمز با اقتصاد جهانی ارتباط مستقیم دارد
احمد مرادی، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو خبرنگار جامجم تداوم جنگ با ایران و تاثیر آن بر بازارهای جهانی اظهار کرد: تنگه هرمز یک تنگه استراتژیک و بسیار مهم است که حدود ۲۰درصد از نفت جهان از این مسیر عبور میکند و در موقعیتی بسیار حساس قرار دارد. ایران از گذشته به کشورهای منطقه و سایر کشورهایی که از این معبر استفاده میکنند، اعلام کرده بود که این منطقه میتواند پایه اقتصاد دنیا باشد.
وی افزود: رجزخوانیها و تهدیدات آمریکا و همچنین حضور پایگاههای این کشور در منطقه نشان میداد که این اقدامات نهتنها کمکی به امنیت منطقه نمیکند بلکه میتواند دنیا را دچار آسیب کرده و بحرانی جهانی ایجاد کند؛ موضوعی که امروز شاهد آن هستیم. مرادی ادامه داد: ایران اقدام خاصی انجام نداده و تنها از قلمرو و موقعیت جغرافیایی خود استفاده کرده است. با توجه به اینکه تنگه هرمز میان ایران و عمان مشترک است، این موضوع میتواند بهعنوان مسألهای بسیار جدی مورد توجه قرار گیرد.
عضو کمیسیون انرژی مجلس تصریح کرد: آمریکا بهجای اینکه موضوع را درک کند و در این زمینه ایران را جدی بگیرد، مسیر تهدید و آغاز جنگ را در پیش گرفت و تحت تاثیر اسرائیل و برخی از ایادی خود قرار گرفت و نتیجه آن شرایطی است که امروز در منطقه شاهد هستیم. پیشبینی ما نیز از قبل همین بود و هرچه زمان میگذرد آمریکا بیشتر در باتلاق منطقه فرو میرود و ناامنی در منطقه را افزایش میدهد.
وی خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی کشورهای همسایه و تولیدکنندگان نفت نیز آسیب میبینند و در نهایت اثر این وضعیت در کل جهان دیده میشود. امروز آثار آن را در اروپا، آمریکا و سایر نقاط جهان در قالب افزایش قیمتها، گرانی سوخت و فشار بر اقتصادها مشاهده میکنیم. نماینده مجلس در پایان تاکید کرد: این روند میتواند اقتصاد جهانی را با رکود شدیدی مواجه کند. زیرا نفت و تنگه هرمز با بسیاری از موضوعات اقتصادی در جهان ارتباط مستقیم دارد.
گفت و گو
محمدرضا مهدوی در گفتوگو با جام جم آنلاین
کاش با این همه ۳۰ و چند ساله به جام جهانی نمیرفتیم / میتوانیم در جام جهانی بترکانیم
«جامجم» در گفتوگو با معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی بررسی کرد
دو هدف دشمن از حمله به زیرساختهای گردشگری
