۱۴ قهرمان در آغوش زنجان
«زنجان» دیاری که در هر آزمون تاریخی، پیشانیبند ایثار را بر پیشانی دارد، باردیگر شاهد فداکاری فرزندان خود شد. در جریان جنگ رمضان و دفاعمقدس سوم، موجی از حملات هوایی دشمن آمریکایی-صهیونیستی، خاک این استان را هدف گرفت تا روح مقاومت مردم را درهم بشکند اما آنچه برجا ماند، روایت جاودانهای از ایثار بود.
در میان مأموریتهای خنثیسازی بمبهای عملنکرده، طی روزهای اخیر، انفجار ناگهانی یکی از مهمات ناشناخته، ۱۴نفر از نیروهای خدوم سپاه انصارالمهدی(عج) را به آسمان برد و دو نفر دیگر را مجروح کرد؛ حادثهای که گرچه تلخ بود اما نشان از ادامه راه دفاعمقدس با همان عزم و ایمان دارد. بر همین اساس، امروز یکشنبه با هدف فراهمکردن امکان حضور پرشور مردم غیور زنجان در مراسم تشییع پیکر مطهر این شهدا، همه دستگاههای اجرایی استان تعطیل هستند.
زنجان در هشت سال دفاعمقدس نامی آشنا در فهرست رشادتهاست. استانی که فرزندانش در سختترین جبههها به خطوط مقدم رفتند و به دفاع از این آب و خاک پرداختند و پس از پایان جنگ نیز روح مقاومت در کوچه و کارخانههایش جاری ماند. در جنگ رمضان و دفاعمقدس سوم باردیگر زنجانیها نشان دادند که «در صحنه بودن» در خون آنها و بخشی از هویتشان است.مردم این استان از نخستین ساعات درگیریها با حفظ آرامش و همیاری، از دستگاههای امدادی تا گروههای تخصصی، به طور شبانهروزی در صحنه ماندند تا نگرانیها و استرسها را مهار و آسیبها را ترمیم کنند.
استاندار زنجان با بیان اینکه با وحدت و انسجام ملی بر دشمن غلبه شد، میگوید: «زنجان در قلب این نبرد، با مدیریت جهادی بحران توانست تلفات جانی را به حداقل برساند و نشان دهد که مردم ما هرگز میدان را خالینمیکنند.»
در همین راستا و در بررسیهای بنیاد مسکن، خسارتها قابل توجه بود؛ ۷۹۴ واحد مسکونی و تجاری آسیب دیدهاند که از این تعداد، ۵۷۱ واحد نیازمند تعمیرات اساسی هستند. مدیرکل بنیاد مسکن زنجان هم با اشاره به تلاش شبانهروزی کارشناسان گفت که این بنیاد با تمام ظرفیت در حال پیگیری تأمین منابع و آغاز فرآیند بازسازی واحدهای آسیبدیده است تا مشکلات مردم در کوتاهترین زمان برطرف شود.
مأموریتهای خطرناک در میان مینهای خوشهای
از اسفند سال قبل و در جریان جنگ رمضان، در پی بمبارانهای هوایی جنگندههای متخاصم دشمن با استفاده از بمبهای خوشهای، بمبلتها و مهمات مشابه، عملیات گستردهای برای آلودهسازی مناطق مختلف استان زنجان اجرا شد؛ بهگونهای که بیش از ۱۲۰۰ هکتار از اراضی استان، از جمله بخشهایی از زمینهای کشاورزی، در معرض تهدید مهمات عملنکرده قرار گرفت. این نوع تسلیحات که بهدلیل آثار گسترده و غیرقابلتفکیک براساس بسیاری از اسناد و کنوانسیونهای بینالمللی با محدودیتهای جدی مواجه هستند، با پراکندن شمار زیادی زیرمهمات در یک محدوده وسیع، خطر باقیماندن پرتابههای عملنکرده را تا سالها پس از پایان درگیری افزایش میدهد؛ پرتابههایی که میتواند جان مردم را در مناطق مسکونی و کشاورزی تهدید کند.
در پاسخ به این تهدید، گردانهای تخریب سپاه انصارالمهدی(عج) مأموریت دشوار شناسایی، پاکسازی و خنثیسازی این مهمات را آغاز کردند؛ عملیاتی پیچیده که نیازمند دانش فنی پیشرفته، تجهیزات تخصصی و روحیهای جهادی است.
براساس اطلاعیه رسمی سپاه، تاکنون بیش از ۱۵ هزار مورد از مهمات عملنکرده در استان شناسایی و خنثی شده است؛ از جمله ۹۵۰۰ بمبلت و دهها راکت و موشک رهاشده از جنگندههای F۱۵، F۱۶ و F۳۵ که در زمینهای کشاورزی و مناطق مختلف استان سقوط کرده بود. سه فروند موشک سنگرشکن GBU۵۷ و یک موشک کروز برد بلند نیز در جریان این عملیات شناسایی و منهدم شد. بررسیهای میدانی نشان میدهد بخشی از این پرتابهها ناشناخته بوده و نسبت به عوامل محیطی نظیر صدا، لرزش و فرکانس حساس هستند و برخی نیز تا عمق حدود سهمتری در زمین فرو رفتهاند؛ موضوعی که خطر مضاعفی برای ساکنان منطقه ایجاد کرده و مأموریت نیروهای تخریب را پیچیدهتر ساختهاست.
در اوج این تلاشها بود که حادثهای تلخ رخ داد. در جریان یکی از مأموریتهای خنثیسازی، انفجار مهماتی ناشناخته و عملنکرده به وقوع پیوست و ۱۴ نفر از نیروهای خدوم و فداکار سپاه انصارالمهدی(عج) در حین انجام مأموریت به درجه رفیع شهادت نائل آمدند و دو نفر دیگر نیز مجروح شدند. روابطعمومی سپاه انصارالمهدی در بیانیهای اعلام کرد: «در جریان مأموریت خنثیسازی یکی از مهمات ناشناخته، انفجاری ناگهانی رخ داد و ۱۴ نفر از نیروهای متخصص این سپاه به شهادت رسیدند؛ حادثهای که یادآور راه پرافتخار تخریبچیان گمنام دوران دفاعمقدس است.»
به دنبال این فاجعه، معاون منابع انسانی استاندار زنجان دستور تعطیلی یکروزه دستگاههای اجرایی استان را صادر کرد تا مردم بتوانند امروز یکشنبه ۱۳ اردیبهشت در مراسم تشییع پیکر شهدا حضور یابند.
کاوه حقیقی در اینباره گفت: «هدف از این تصمیم، فراهم کردن امکان حضور پرشور مردم غیور زنجان در مراسم تشییع پیکر مطهر این شهداست؛ شهدا سرمایههای معنوی انقلابند و ما موظفیم وفاداری خود را به آرمانهایشان نشان دهیم.»
خسارتها و آمار جنگ رمضان
براساس گزارشهای رسمی، استان زنجان درجریان جنگ ۴۰روزه رمضان،شاهد تخریبهای گستردهای در زیرساختهای شهری، صنعتی و مذهبی بود. در فروردینماه، حسینیه اعظم زنجان یکی از نمادهای مذهبی این شهر، مورد حمله مستقیم قرار گرفت و بخشی از ساختمان اداری، صندوق قرضالحسنه و کتابخانه آن تخریب شد. در اثر این حمله، سه نفر شهید و ۱۲ نفر دیگر مصدوم شدند و خسارت این حمله حدود ۳۰۰ میلیارد تومان برآورد شد.
حملات تنها به مراکز مذهبی محدود نماند و بخشهایی از اقتصاد استان نیز آسیب دید. علی کریمی، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان زنجان، با اشاره به آثار این حملات به جامجم میگوید: «در جریان جنگ رمضان ۹ کارگاه و واحد مشمول قانون کار در استان مورد اصابت قرار گرفت که در نتیجه این حملات ۳۴ کارگر به شهادت رسیدند و ۳۳ نفر دیگر نیز مجروح شدند. فعالیت در جبهه اقتصادی در شرایط جنگی کمتر از حضور در خط مقدم نیست، زیرا امنیت اقتصادی و تأمین نیازهای مردم نقش مهمی در آرامش جامعه دارد.»
خسارتها در بخش خدمات و حملونقل نیز قابل توجه بود. سیدهزهرا میرصدری، معاون توسعه مدیریت و منابع ادارهکل راهداری و حملونقل جادهای استان زنجان، درباره میزان این آسیبها توضیح میدهد: «در مجتمع بینراهی پاسارگاد حدود ۴۰ درصد مجموعه تخریب شده و بخشهای مختلف از جمله رستوران، خدمات خودرویی و فروشگاهها آسیب دیدهاند که برآورد اولیه خسارت آن حدود ۷۰ میلیارد تومان است. همچنین مجتمع خدماتی رفاهی شهر آفتاب ابهر با ۱۸ میلیارد تومان خسارت و مرکز معاینه فنی صبا با برآورد ۱۳۰ میلیارد تومان آسیب دیده و فرآیند بررسی و تأمین اعتبار برای بازسازی آنها در حال پیگیری است.»
درمجموع، استانداری زنجان میزان خسارت واردشده به این استان را در مقیاس ملی قابل توجه ارزیابی کرده است.
محسن صادقی، استاندار زنجان در اینباره گفت: «مجموع خسارت برآوردشده دولت از جنگ ۴۰ روزه برای کشور ۲۷۶ همت است که سهم استان زنجان حدود ۳.۵همت برآورد میشود. البته این رقم شامل خسارتهای وارد شده به حوزه نظامی و نیروهای مسلح نمیشود.»
از میدان جنگ تا مسیر بازسازی
زنجان در روزهای جنگ رمضان زخمی شد اما خم نشد. اتفاقات اخیر نشان میدهد زنجانیها حتی در میان دود و آتش هم، ایستادهاند. از تخریبچیانی که جان خود را برای پاکسازی زمین از بمبها فدا کردند تا کارگرانی که در خطوط تولید ماندند و مردمی که در تشییع شهدا حضور یافتند، همه بخشی از داستان واقعی مقاومتی هستند که در حافظه این شهر باقی میماند.
پس از پایان موج اصلی حملات، مرحله جدید آغاز شد؛ بازسازی، جبران خسارتها و بازگرداندن زندگی عادی به شهرها و روستاها. دستگاههای اجرایی استان بهسرعت ستادهای مدیریت بحران را فعال کردند و عملیات امداد، ارزیابی خسارت و برنامهریزی برای بازسازی را در دستور کار قرار دادند. در همین راستا، قائممقام دفتر بازرسی ویژه رئیسجمهور در سفر به زنجان عملکرد استان در جنگ رمضان را بررسی کرد. وحید مجیدی در دیدار با استاندار زنجان با اشاره به تلاشهای صورت گرفته گفت: «گزارشهای دقیق و میدانی نشان میدهد مجموعه مدیریت استان در طول بحران تلاش شبانهروزی داشته است. هدف دفتر بازرسی این است که موانع موجود بر سر راه جبران خسارتهای مردمی هرچه سریعتر رفع شود و روند تخصیص اعتبارات بازسازی با سرعت بیشتری پیش برود.» در کنار اقدامات مدیریتی، حضور مردم در صحنه نیز جلوهای دیگر از همبستگی اجتماعی بود. مراسم تشییع شهدای خنثیسازی بمبها با حضور گسترده مردم زنجان امروز برگزار میشود و شهر باردیگر صحنهای از همدلی و قدردانی از ایثارگران خواهد شد؛ همان روحیهای که سالها پیش در دوران دفاعمقدس شکل گرفته و امروز نیز ادامه دارد.
زنجان در هشت سال دفاعمقدس نامی آشنا در فهرست رشادتهاست. استانی که فرزندانش در سختترین جبههها به خطوط مقدم رفتند و به دفاع از این آب و خاک پرداختند و پس از پایان جنگ نیز روح مقاومت در کوچه و کارخانههایش جاری ماند. در جنگ رمضان و دفاعمقدس سوم باردیگر زنجانیها نشان دادند که «در صحنه بودن» در خون آنها و بخشی از هویتشان است.مردم این استان از نخستین ساعات درگیریها با حفظ آرامش و همیاری، از دستگاههای امدادی تا گروههای تخصصی، به طور شبانهروزی در صحنه ماندند تا نگرانیها و استرسها را مهار و آسیبها را ترمیم کنند.
استاندار زنجان با بیان اینکه با وحدت و انسجام ملی بر دشمن غلبه شد، میگوید: «زنجان در قلب این نبرد، با مدیریت جهادی بحران توانست تلفات جانی را به حداقل برساند و نشان دهد که مردم ما هرگز میدان را خالینمیکنند.»
در همین راستا و در بررسیهای بنیاد مسکن، خسارتها قابل توجه بود؛ ۷۹۴ واحد مسکونی و تجاری آسیب دیدهاند که از این تعداد، ۵۷۱ واحد نیازمند تعمیرات اساسی هستند. مدیرکل بنیاد مسکن زنجان هم با اشاره به تلاش شبانهروزی کارشناسان گفت که این بنیاد با تمام ظرفیت در حال پیگیری تأمین منابع و آغاز فرآیند بازسازی واحدهای آسیبدیده است تا مشکلات مردم در کوتاهترین زمان برطرف شود.
مأموریتهای خطرناک در میان مینهای خوشهای
از اسفند سال قبل و در جریان جنگ رمضان، در پی بمبارانهای هوایی جنگندههای متخاصم دشمن با استفاده از بمبهای خوشهای، بمبلتها و مهمات مشابه، عملیات گستردهای برای آلودهسازی مناطق مختلف استان زنجان اجرا شد؛ بهگونهای که بیش از ۱۲۰۰ هکتار از اراضی استان، از جمله بخشهایی از زمینهای کشاورزی، در معرض تهدید مهمات عملنکرده قرار گرفت. این نوع تسلیحات که بهدلیل آثار گسترده و غیرقابلتفکیک براساس بسیاری از اسناد و کنوانسیونهای بینالمللی با محدودیتهای جدی مواجه هستند، با پراکندن شمار زیادی زیرمهمات در یک محدوده وسیع، خطر باقیماندن پرتابههای عملنکرده را تا سالها پس از پایان درگیری افزایش میدهد؛ پرتابههایی که میتواند جان مردم را در مناطق مسکونی و کشاورزی تهدید کند.
در پاسخ به این تهدید، گردانهای تخریب سپاه انصارالمهدی(عج) مأموریت دشوار شناسایی، پاکسازی و خنثیسازی این مهمات را آغاز کردند؛ عملیاتی پیچیده که نیازمند دانش فنی پیشرفته، تجهیزات تخصصی و روحیهای جهادی است.
براساس اطلاعیه رسمی سپاه، تاکنون بیش از ۱۵ هزار مورد از مهمات عملنکرده در استان شناسایی و خنثی شده است؛ از جمله ۹۵۰۰ بمبلت و دهها راکت و موشک رهاشده از جنگندههای F۱۵، F۱۶ و F۳۵ که در زمینهای کشاورزی و مناطق مختلف استان سقوط کرده بود. سه فروند موشک سنگرشکن GBU۵۷ و یک موشک کروز برد بلند نیز در جریان این عملیات شناسایی و منهدم شد. بررسیهای میدانی نشان میدهد بخشی از این پرتابهها ناشناخته بوده و نسبت به عوامل محیطی نظیر صدا، لرزش و فرکانس حساس هستند و برخی نیز تا عمق حدود سهمتری در زمین فرو رفتهاند؛ موضوعی که خطر مضاعفی برای ساکنان منطقه ایجاد کرده و مأموریت نیروهای تخریب را پیچیدهتر ساختهاست.
در اوج این تلاشها بود که حادثهای تلخ رخ داد. در جریان یکی از مأموریتهای خنثیسازی، انفجار مهماتی ناشناخته و عملنکرده به وقوع پیوست و ۱۴ نفر از نیروهای خدوم و فداکار سپاه انصارالمهدی(عج) در حین انجام مأموریت به درجه رفیع شهادت نائل آمدند و دو نفر دیگر نیز مجروح شدند. روابطعمومی سپاه انصارالمهدی در بیانیهای اعلام کرد: «در جریان مأموریت خنثیسازی یکی از مهمات ناشناخته، انفجاری ناگهانی رخ داد و ۱۴ نفر از نیروهای متخصص این سپاه به شهادت رسیدند؛ حادثهای که یادآور راه پرافتخار تخریبچیان گمنام دوران دفاعمقدس است.»
به دنبال این فاجعه، معاون منابع انسانی استاندار زنجان دستور تعطیلی یکروزه دستگاههای اجرایی استان را صادر کرد تا مردم بتوانند امروز یکشنبه ۱۳ اردیبهشت در مراسم تشییع پیکر شهدا حضور یابند.
کاوه حقیقی در اینباره گفت: «هدف از این تصمیم، فراهم کردن امکان حضور پرشور مردم غیور زنجان در مراسم تشییع پیکر مطهر این شهداست؛ شهدا سرمایههای معنوی انقلابند و ما موظفیم وفاداری خود را به آرمانهایشان نشان دهیم.»
خسارتها و آمار جنگ رمضان
براساس گزارشهای رسمی، استان زنجان درجریان جنگ ۴۰روزه رمضان،شاهد تخریبهای گستردهای در زیرساختهای شهری، صنعتی و مذهبی بود. در فروردینماه، حسینیه اعظم زنجان یکی از نمادهای مذهبی این شهر، مورد حمله مستقیم قرار گرفت و بخشی از ساختمان اداری، صندوق قرضالحسنه و کتابخانه آن تخریب شد. در اثر این حمله، سه نفر شهید و ۱۲ نفر دیگر مصدوم شدند و خسارت این حمله حدود ۳۰۰ میلیارد تومان برآورد شد.
حملات تنها به مراکز مذهبی محدود نماند و بخشهایی از اقتصاد استان نیز آسیب دید. علی کریمی، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان زنجان، با اشاره به آثار این حملات به جامجم میگوید: «در جریان جنگ رمضان ۹ کارگاه و واحد مشمول قانون کار در استان مورد اصابت قرار گرفت که در نتیجه این حملات ۳۴ کارگر به شهادت رسیدند و ۳۳ نفر دیگر نیز مجروح شدند. فعالیت در جبهه اقتصادی در شرایط جنگی کمتر از حضور در خط مقدم نیست، زیرا امنیت اقتصادی و تأمین نیازهای مردم نقش مهمی در آرامش جامعه دارد.»
خسارتها در بخش خدمات و حملونقل نیز قابل توجه بود. سیدهزهرا میرصدری، معاون توسعه مدیریت و منابع ادارهکل راهداری و حملونقل جادهای استان زنجان، درباره میزان این آسیبها توضیح میدهد: «در مجتمع بینراهی پاسارگاد حدود ۴۰ درصد مجموعه تخریب شده و بخشهای مختلف از جمله رستوران، خدمات خودرویی و فروشگاهها آسیب دیدهاند که برآورد اولیه خسارت آن حدود ۷۰ میلیارد تومان است. همچنین مجتمع خدماتی رفاهی شهر آفتاب ابهر با ۱۸ میلیارد تومان خسارت و مرکز معاینه فنی صبا با برآورد ۱۳۰ میلیارد تومان آسیب دیده و فرآیند بررسی و تأمین اعتبار برای بازسازی آنها در حال پیگیری است.»
درمجموع، استانداری زنجان میزان خسارت واردشده به این استان را در مقیاس ملی قابل توجه ارزیابی کرده است.
محسن صادقی، استاندار زنجان در اینباره گفت: «مجموع خسارت برآوردشده دولت از جنگ ۴۰ روزه برای کشور ۲۷۶ همت است که سهم استان زنجان حدود ۳.۵همت برآورد میشود. البته این رقم شامل خسارتهای وارد شده به حوزه نظامی و نیروهای مسلح نمیشود.»
از میدان جنگ تا مسیر بازسازی
زنجان در روزهای جنگ رمضان زخمی شد اما خم نشد. اتفاقات اخیر نشان میدهد زنجانیها حتی در میان دود و آتش هم، ایستادهاند. از تخریبچیانی که جان خود را برای پاکسازی زمین از بمبها فدا کردند تا کارگرانی که در خطوط تولید ماندند و مردمی که در تشییع شهدا حضور یافتند، همه بخشی از داستان واقعی مقاومتی هستند که در حافظه این شهر باقی میماند.
پس از پایان موج اصلی حملات، مرحله جدید آغاز شد؛ بازسازی، جبران خسارتها و بازگرداندن زندگی عادی به شهرها و روستاها. دستگاههای اجرایی استان بهسرعت ستادهای مدیریت بحران را فعال کردند و عملیات امداد، ارزیابی خسارت و برنامهریزی برای بازسازی را در دستور کار قرار دادند. در همین راستا، قائممقام دفتر بازرسی ویژه رئیسجمهور در سفر به زنجان عملکرد استان در جنگ رمضان را بررسی کرد. وحید مجیدی در دیدار با استاندار زنجان با اشاره به تلاشهای صورت گرفته گفت: «گزارشهای دقیق و میدانی نشان میدهد مجموعه مدیریت استان در طول بحران تلاش شبانهروزی داشته است. هدف دفتر بازرسی این است که موانع موجود بر سر راه جبران خسارتهای مردمی هرچه سریعتر رفع شود و روند تخصیص اعتبارات بازسازی با سرعت بیشتری پیش برود.» در کنار اقدامات مدیریتی، حضور مردم در صحنه نیز جلوهای دیگر از همبستگی اجتماعی بود. مراسم تشییع شهدای خنثیسازی بمبها با حضور گسترده مردم زنجان امروز برگزار میشود و شهر باردیگر صحنهای از همدلی و قدردانی از ایثارگران خواهد شد؛ همان روحیهای که سالها پیش در دوران دفاعمقدس شکل گرفته و امروز نیز ادامه دارد.
