گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
شوک بزرگ به دنیای فوتبال همه چیز را تحت تاثیر قرار میدهد
آفساید را کشتند و دفن کردند
در دنیای فوتبال کنونی هیچ چیز نمیتوانست جنجالی تر، بحث برانگیزتر، شوکه کنندهتر و تاثیرگذارتر از تغییر قانون آفساید باشد. بر اساس این قانون جدید تغییر شگرفی در قوانین مربوط به آفساید به وجود آمده است. خلاصه این است که دیگر سخت گیریهای گذشته وجود نخواهد داشت.
جام جم آنلاین – آفساید را کشتند. این قانون حالا با سخت گیری کمتری اجرا میشود. کشتن و دفن کردن بخشی از قوانین آن حتی جام جهانی ۲۰۲۶ را هم تحت تاثیر قرار خواهد داد. از این پس سرنوشتها تغییر خواهد کرد و قهرمانیها جابجا خواهد شد. این موضوع حتی روی سرنوشت برخی بازیکنان نیز تاثیرگذار است.
طی دهههای گذشته فیفا و قانون گذاران فوتبال به شدت بارها و بارها قوانین مربوط به آفساید را بررسی کردند. تلاش بر این بود که اصلاح جزئیات باعث شود تا عدالت ورزشی اجرا شود و بازیها بار روانی سبکتری داشته باشد.
تازهترین تحول در این زمینه به طرحی بازمیگردد که توسط آرسن ونگر، مربی نامدار فرانسوی و مدیر توسعه جهانی فوتبال در فیفا، پیشنهاد و اخیراً در چند لیگ بهصورت آزمایشی اجرا شده است. انگار که همه چیز زیر سر آرسن ونگر است.
قانون فعلی آفساید
قانون قبلی چنین بود: بازیکن مهاجم زمانی در آفساید قرار دارد که در لحظه ارسال پاس هر بخش از بدنش که میتواند با آن گل بزند از آخرین مدافع جلوتر باشد. به بیان سادهتر حتی اگر سرسوزن بدن مهاجم جلوتر از مدافع جلوتر باشد آفساید اعلام میشود و گلی هم که به ثمر برسد مردود خواهد بود.
این تعریف با ورود VAR به شدت دقیق و میلیمتری اجرا میشد و همین موضوع، موجی از نارضایتی به وجود آورد. به اعتقاد برخی این عدالت نبود و نیست. برخی دیگر از مردود شدن گلها آن هم به این شکل با عنوان از بین رفتن روح فوتبال یاد کردند.
بسیاری معتقد بودند قانون حاضر بیش از اندازه فنی شده و از فلسفه اصلی خود یعنی جلوگیری از سوءاستفاده مهاجم از موقعیت برتر فاصله گرفته است. اما آرسن ونگر برای اصلاح این قانون دست به کار شد. حالا قانون جدید را به نام خود ثبت کردهاند.
درباره قانون ونگر چه میدانیم؟
یک تغییر اساسی در آفساید صورت گرفته است. حالا مهاجمان راحتتر هستند و با خیال راحت تری خود را جلو میکشند. در قانون جدید بازیکن تنها زمانی در آفساید است که تمام بخشهای بدن او که میتواند با آن گل بزند جلوتر از آخرین مدافع قرار گرفته باشد. این یعنی اینکه قرار نیست میلی متری جلو بودن و بیرون بودن بخشی از بدن باعث مردود شدن گل شود.
این اصلاح ظاهراً کوچک، اما در عمل تأثیری بزرگ دارد چرا که مرز میان «جلوتر بودن» و «در یک خط بودن» از تعبیر سختگیرانه به نفع مهاجم تغییر میکند.
نمونهای از این اتفاق بهتازگی در لیگ برتر کانادا رخ داد؛ نخستین گل تاریخ با قانون جدید به ثبت رسید جایی که بازیکن مهاجم (دیاز) پس از برگشت توپ از دروازهبان توپی را به گل تبدیل کرد در حالیکه بخشی از بدنش اندکی جلوتر از مدافع بود، اما داوران اعلام کردند، چون هیچ فاصله روشنی میان او و مدافع وجود ندارد گل صحیح است.
نکات مثبت قانون جدید
۱. بازگشت روح فوتبال هجومی: قانون ونگر به مهاجمان آزادی بیشتری میدهد تا در خط دفاعی حریف بازی کنند. بدون نگرانی از آفسایدهای میلیمتری حالا یک مهاجم اعتماد به نفس بیشتری خواهد داشت. این تغییر باعث میشود تیمها تمایل بیشتری به بازی تهاجمی و خلق موقعیت داشته باشند.
۲. کاهش تنش ناشی از تصمیمهای میلیمتری VAR: در سالهای اخیر تصمیمهای آفساید با اختلاف چند پیکسل موجب سردرگمی و حتی تمسخر فناوری داوری شده بود. قانون جدید این حساسیت را کاهش داده و خطای انسانی یا فنی را کمتر مؤثر میکند.
۳. افزایش هیجان و تعداد گلها: گزارشهای ابتدایی از لیگهایی که این قانون را بهصورت آزمایشی اجرا کردهاند نشان میدهد میانگین گلهای زده در هر بازی اندکی افزایش یافته است.
۴. درک سادهتر برای تماشاگران: تماشاگر عادی اغلب با خطوط دیجیتال و تحلیل میلیمتری VAR ارتباط برقرار نمیکرد. قانون ونگر باعث میشود تصمیمات داوری با چشم غیرمسلح هم منطقیتر به نظر برسند.
نکات منفی و چالشها
۱. فشار بیشتر بر مدافعان: با تغییر خط آفساید مدافعان نیاز دارند تا یک گام عقبتر بایستند تا از برتری موقعیتی مهاجمان جلوگیری کنند. این تغییر میتواند نظم خط دفاعی سنتی را برهم بزند و نیاز به آموزش و بازتعریف ساختار دفاعی دارد.
۲- ابهام در تعیین فاصله واضح: اصطلاح «فاصله روشن» یا هنوز تعریف عددی دقیقی ندارد. ممکن است در برخی صحنهها تفسیر داوران متفاوت باشد و دوباره اختلافنظرها بالا بگیرد.
3- چالش در همزمانی با VAR و فناوری سهبعدی خط آفساید: سامانههای فعلی VAR بر مبنای قانون استاندارد طراحی شدهاند. تغییر تعریف آفساید مستلزم بازطراحی الگوریتمهای هندسی و نرمافزارهای گرافیکی است که پرهزینه و زمانبر خواهد بود.
۴- تأثیر بر تاکتیک تیمها: با کاهش احتمال آفساید، مدافعان تیمها ممکن است خط دفاعی را پایینتر بچینند تا فضا پشت سرشان کمتر شود؛ این موضوع شاید موجب تراکم بیشتر در نیمه دفاعی و در نهایت کندتر شدن جریان بازی شود.
چالش اجرای قانون در جام جهانی
اجرای گستردهی قانون ونگر در جام جهانی میتواند یکی از بحثبرانگیزترین تغییرات تاریخ قوانین فوتبال باشد.
در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر فیفا از فناوری نیمهخودکار مبتنی بر حسگرهای توپ و بازیکنان استفاده کرد. تغییر قانون باید بهطور کامل با این فناوری همگام شود وگرنه شاهد تناقض میان تصویر سهبعدی و تصمیم نهایی داور خواهیم بود.
همچنین داورانی از ملیتهای مختلف باید این قانون را با برداشت یکسان اجرا کنند. کوچکترین تفاوت در درک مفهوم «فاصله واضح» میتواند منجر به جنجال جهانی شود.
مربیانی که ساختار دفاعی پیچیدهای دارند احتمالاً باید سیستم آفسایدگیری خود را بازتعریف کنند. این امر ممکن است در مراحل اولیه آزمون باعث اشتباهات تاکتیکی پرهزینه شود.
از سوی دیگر اگر این قانون موجب افزایش گل و هیجان بازیها شود فیفا احتمالاً آن را به عنوان گامی در جهت جذابتر شدن فوتبال جهانی معرفی خواهد کرد. اما تا زمانی که دادههای آماری جامعی از تأثیرات آن ارائه نشود داوری درباره موفقیت نهاییاش دشوار است.
فوتبال در انتظار مناقشههای جدید؟
قانون ونگر گامی جسورانه در مسیر بازتعریف مفهوم آفساید محسوب میشود. این قانون با هدف تسهیل کار مهاجمان و جلوگیری از تصمیمهای میلیمتری طراحی شده است، با این حال هر تغییر قانون در فوتبال نهتنها جنبه فنی بلکه جنبه فرهنگی دارد. اگرچه قانون جدید میتواند به تماشاگران احساس عدالت و هیجان بیشتری بدهد، اما اجرای دقیق و هماهنگ آن در سطح جهانی به آموزش گسترده فناوری بهروز و هماهنگی بین داوران نیاز دارد.
آینده نشان خواهد داد آیا اصلاح ونگر میتواند فوتبال را به مسیر طبیعی و پرگل گذشتهاش بازگرداند یا خود به منبع تازهای از مناقشه و خطا بدل میشود.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
دستبرد تخصصی به حیات وحش
گفت و گو
منوچهر متکی در گفتوگو با روزنامه «جامجم» : آمریکا در موضوع هستهای اهلیت ندارد و صرفا به دنبال پیشبرد اهداف خود است