برای عبور از این شرایط هم باید اقداماتی از سوی دولت به منظورمدیریت مصرف انجام شود و هم مشترکان صرفهجویی داشته باشند. میزان ناترازی در برخی روزها به ۳۵۰ میلیون متر مکعب میرسد اما میانگین آن در پیک حدود ۳۰۰ میلیون متر مکعب است.
نکته قابلتوجه اینجاست که بخش خانگی در اولویت تخصیص گاز قرار دارد و به طور معمول قطعی در این بخش اتفاق نمیافتد اما در شرایطی که افزایش مصرف در خانهها زیاد شود به نیروگاهها سوخت جایگزین اختصاص مییابد. در صورت تداوم رشد مصرف، بخش صنعت نیز از نعمت گاز محروم خواهد شد و باید فعالیت خود را متوقف کند. درنتیجه کارشناسان معتقدند صرفهجویی ۱۰ درصدی میتواند تداوم تولید را به دنبال داشته باشد و چرخ صنایع بچرخد. بر اساس آمار حدود ۷۸ درصد گاز تولید شده در بخش خانگی مصرف میشود .
لزوم مدیریت مصرف
علاوهبر لزوم رعایت مصرف و صرفهجویی ۱۰ درصدی خانوادهها و صاحبان کسب و کارهای خرد، باید اقداماتی برای کنترل مصرف گاز نیز اتفاق بیفتد. اقداماتی از قبیل برخورد با پرمصرفان گاز. آمارها نشان میدهد ۷۰ درصد مشترکان گاز اکنون در پله اول و دوم قرار دارند و درنتیجه بهای پرداختی آنها اندک و بسیار منطقی خواهد بود اما براساس اعلام شرکت ملی گاز ایران، مشترکانی که در پله سوم و چهارم مصرفی قرار بگیرند، رقم قبوض آنها بسیار بالا است.
سعید توکلی، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی گاز در اینباره گفت: در اولویت قرار گرفتن پتروشیمیها و صنایع برای دریافت خوراک مسألهای چالشی است؛ زیرا برای تصمیمگیری بازیگران بسیاری دارد، در سالهای گذشته حکمرانی انرژی به گونهای بوده که برای تمامی مصرفکنندگان بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء، گازرسانی صورت گرفته و گازرسانی در مناطق دوردست باعث استفاده همزمان از دو حامل انرژی (گاز و برق) شده است. در چنین شرایطی، تمامی مشترکان خانگی و تجاری به استفاده از گاز وابسته شدهاند و جابهجایی این حاملهای انرژی با سوخت جایگزین و همچنین مصرف گاز در بخش صنعتی به برنامه مشخصی نیاز دارد که ابتدا باید ابعاد مختلف آن سنجیده شود اما لازم است در بخش خانگی اقداماتی نظیر شرکتهای کارور که در راستای بهینهسازی ساختمانها، نصب کنتورهای هوشمند، مقررات ملی ساختمان (مبحث ۱۹) و ... که آغاز بهکار کرده را انجام داد. در این شرایط صرفهجویی که از طریق بهینهسازی مصرف اتفاق میافتد، میتواند در بخش مولد اعم از صنایع عمده و پتروشیمیها، فولاد، سیمان و بخشهایی که ارزآوری دارند، مورد استفاده قرار گیرد.
هوشنگ صیدالی، مدیر هماهنگی امور گازرسانی شرکت ملی گاز درباره محدودیت گاز صنایع توضیح داد: از روز سهشنبه که افت دما اتفاق افتاد، مقداری وضعیت شبکه در یکی از استانها دچار مشکل شد که مجبور شدیم محدودیتی در برخی صنایع و CNG اعمال کنیم.
وی ادامه داد: تولید گاز نسبت به سال گذشته افزایشی بوده به طوری که میزان مصرف در این روزها کمتر از ۸۷۰ میلیون متر مکعب نداشتهایم. درواقع ما در برخی از استانهای شمالی، شمالغرب و شمالشرق کشور، مقداری افت فشار داریم ولی با تنظیم دیسپچینگ شرکت گاز، بخشهایی که دارای افت فشار باشد، جبران میشود. البته کاهش مصرف گاز در بخش خانگی، میتواند به شبکه ما کمک کند. محدودیتهای گاز در بخش پتروشیمیها و فولاد از قبل مشخص شده و متناسب با همان محدودیت، گاز در اختیارشان قرار میگیرد تا پایداری شبکه به مشکلی نخورد. در حال حاضر در این فصل حدود ۸۰ درصد گاز در بخش خانگی مصرف میشود. البته شرکت ملی گاز اعلام کرده ۸۰۰ هزار مشترک افزایش یافتهاند و این تعداد، باعث افزایش مصرف خواهد شد اما خوشبختانه روند مصرف مشترکان خوب است.
۲۰۷ میلیارد متر مکعب مصرف شد
پیمان خضرایی، مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران با اشاره به اینکه در ۹ ماهه ۱۴۰۴، حدود ۲۰۷ میلیارد مترمکعب گاز به مبادی مصرف منتقل شده است، درباره تمهیدات زمستانی گفت: با آغاز فصل سرد سال و افزایش مصارف گاز در کشور، آمادگی لازم برای حداکثر بهرهبرداری پایدار از شبکه انتقال گاز کشور در دستور کار قرار گرفت و با برقراری آمادهباش تمام کارکنان عملیاتی و افزایش شیفتهای کاری گروههای تعمیراتی در مناطق عملیاتی، هرگونه مشکل احتمالی در کوتاهترین زمان رفع و پایداری شبکه حفظ میشود.وی اظهار کرد: هماکنون مهمترین چالش تأمین نیازمندی گاز در کشور، نبود تناسب میان مصرف و تولید است که این موضوع با صرفهجویی حداکثری در استفاده از منابع انرژی، به مصرف و توزیع بهینه گاز و برخورداری از این نعمت خدادادی کمک شایانی میکند. مردم میتوانند با مصرف بهینه گاز طبیعی و صرفهجویی مؤثر، همکاری و مشارکت لازم در ایجاد شرایط تحویل گاز مورد نیاز به مصرفکنندگان خانگی - تجاری و صنعتی و نیروگاهی داشته باشند.
هدف؛ کاهش شتاب مصرف برق و گاز
ایران جزو کشورهایی است که به خانوارها دو حامل انرژی تحویل میدهد؛ برق و گاز. در کشورمان از برق برای مصارف روشنایی و سرمایش و از گاز برای گرمایش و پخت و پز استفاده میشود. برای تولید برق یا باید گاز در اختیار نیروگاهها قرار بگیرد یا سوخت جایگزین که میتواند آسیبهای زیستمحیطی داشته باشد، تحویل شود. درواقع با مدیریت مصرف برق هم میتوان به کنترل مصرف گاز کمک کرد. صرفهجویی حتی با خاموش کردن یک لامپ، میتواند در فصل سرما، همه خانهها را گرم نگه دارد. پس از این موضوع دریغ نکنیم.
مزایای صرفهجویی ۱۰ درصدی
دکتر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور چندی پیش در گفتوگو با رسانه KHAMENEI.IR درباره لزوم صرفهجویی گفت: بارها گفتهام که نزدیک به ۱۸۰ میلیارد دلار، یعنی روزانه مثلا نزدیک به ۹ میلیون بشکه نفت و گاز تولید میکنیم، حدود ۵/۱ میلیون بشکهاش را صادر میکنیم، بقیهاش را داریم مصرف میکنیم؛ حالا اگر ۱۰ درصد صرفهجویی کنیم ــ که خیلی راحت امکانپذیر است ــ روزانه میشود حدود ۹۰۰ هزار بشکه نفت و گاز. همین ۱۰ درصد، تمام این چالهچولههایی را که وجود دارد، پُر میکند؛ یعنی تمام این مشکلاتی که مردم الان از وجود آنها ناراضیاند، مانند معیشت را، راه را، جادّه را و توسعههای بعدی را. به جای اینکه ما مثلا فرض بکنید ۹ میلیون بشکه نفت و گاز را بسوزانیم، ۱۰ درصدش را صرفهجویی کنیم؛ این رقم خیلی بزرگی است.
میزان تولید گاز ۸۸۱ میلیون متر مکعب
میزان مصرف گاز ۸۸۱ میلیون متر مکعب
میزان مصرف بخش خانگی ۶۸۳ میلیون متر مکعب
سهم نیروگاه، صنایع و پتروشیمی ۱۹۸میلیون متر مکعب