پارادوکس امریکایی

فرید صدیق ، تاجری موفق و پدر 2 فرزند است. او ساکن چاکرین فالز در ایالت اوهایو، شهری قدیمی در حاشیه رودخانه ای زیباست که به دلیل چشم اندازهای زیبا و سدهای طبیعی زبانزد است.

کد خبر: ۱۴۲۵۴۷

او خانه ای 5 خوابه دارد که همین اواخر با روی هم گذاشتن همه پس اندازش خریداری کرد.او که فردی فعال در موسسات خیریه محلی چون صلیب سرخ است و به دلیل شغلش در اتاق بازرگانی اوهایو هم دستی دارد ماه گذشته به هتل کنتیننتال در کلیولند دعوت شد تا در کنار 500 تاجر معتبر و موفق دیگر به نطق جورج بوش ، رئیس جمهور ایالات متحده گوش فرا دهد.

در پایان سخنان بوش از حاضران خواسته شد اگر سوالی دارند، مطرح کنند. او در حالی که سعی می کرد در فاصله مناسبی از میکروفن قرار گیرد، پرسید: ما چه کاری انجام داده ایم تا نوع نگرش 1.5 میلیارد مسلمان جهان نسبت به ایالات متحده را تغییر دهیم. ادامه داد: من اصالتا اهل پاکستان هستم. به بستگان و آشنایانم در آنجا درباره علت ادامه حضورم در امریکا چه باید بگویم؛
بوش در پاسخ گفت : این پرسش خوبی است. اطمینان دارم شما امریکا را دوست دارید. کشوری که براحتی می توان حتی رئیس جمهور را مورد استنطاق قرار داد؛ جایی که هر کس می تواند به اعتقاد مذهبی خود پایبند بماند و آن گونه که دوست دارد، عبادت کند.
این پاسخ خوبی بود اما به طور قطع پاسخ پرسش او نبود، به خصوص وقتی صدیق ، مشاور مالی یکی از بانکهای سرمایه گذاری وقتی که با هواپیما سفر می کند، می کوشد از دستشویی استفاده نکند. چرا که امکان دارد دیگر سرنشینان هواپیما از ترس اقدام تروریستی دچار وحشت شوند. به اعتقاد صدیق ، احساسات ضد اسلامی در امریکا طی سالهای اخیر روبه افزایش گذاشته است.
به واقع مسلمانان امریکا با نفوذترین ، مسنجم ترین و فعال ترین جامعه اسلامی در غرب هستند. ناخرسندی از عملکرد امریکا در عراق ، افغانستان و سرزمین های اشغالی به اوج خود رسیده است و آنان به یمن شبکه های ماهواره ای و اینترنت به اخبار دست اول از جهان اسلام دسترسی دارند. با گسترش جامعه مسلمان امریکا تنش در درون این جامعه هم روبه افزایش گذاشته است. این تنش میان پیرها و جوانها، مهاجران و متولدان داخل ایالات متحده مشهودتر است.

جمعیت در حال فزونی

براساس آخرین آمارها نزدیک به 2.3 میلیون مسلمان در امریکا حضور دارند؛ اگر چه برخی تخمین ها تعداد مسلمانان امریکا را بسیار بیشتر از آمارهای رسمی می دانند و 65 درصد آنان خارج از امریکا متولد شده اند. این مسلمانان پس از سال 1965 و باتغییر قوانین مهاجرتی امریکا که پذیرش مهاجران از فراسوی اروپا را مجاز شمرد به امریکا رفتند.مهاجران طی 4 دهه گذشته از جنوب آسیا، جهان عرب و همچنین آفریقا به ایالات متحده عزیمت کردند. آنان برای تحصیل و پیشرفت راهی ایالات متحده شدند. در ادامه ، موج بعدی مهاجران به دنبال بستگان خود به ایالات متحده رفتند.
نسل دوم مسلمانان از مهاجران مسلمان در ایالات متحده متولد شدند. روند رشد جمعیت جامعه مسلمانان امریکا خیلی سریع است تا آنجا که تقریبا نیمی از اعضای این جامعه بین 18 تا 29 سال دارند. این جامعه تنوع و گستردگی عمیق به لحاظ نژاد و سنتها دارد. این تنوع عمیق ساختار و روابط داخلی ، جامعه مسلمانان امریکا را کاملا از مسلمانان اروپا منفک کرده است.
مسلمانان اروپا طی دهه های گذشته در جستجوی کار به این قاره مهاجرت کردند. اروپایی ها آنان را به دلیل غیرمتخصص بودن برای کارهای پست و بی ارزش می خواستند و به علت دستهای قوی شان آنها را استخدام می کردند. وقتی مشاغل صنعتی از دست رفت آنان در شهرکهای تشکیل شده از آلونک ها ماندند و مطرود از جامعه اصلی که سفیدپوست و به لحاظ فرهنگی کاملا متفاوت از آنها بودند به زندگی خود ادامه دادند. در بیشتر کشورهای اروپایی نرخ اشتغال میان مسلمانان بین 15 تا 40 درصد پایین تر از جامعه اصلی است.

نقطه قوتی برای مسلمانان امریکا

یکی از مسائلی که به نفع جامعه امریکایی عمل کرده مذهبی بودن این جامعه است. حتی با وجود آن که بخشهایی از جامعه امریکا به عبادت جمعی به دیده تردید می نگرد اما فعالیت های مذهبی و مناسک جمعی در امریکا به دیده احترام نگریسته می شود.
در یکی از نظرسنجی های اخیر نیوزویک 69 درصد پاسخ دهندگان تاکید داشتند دلیلی برای ممانعت از استفاده دانشجویان دختر مسلمان از پوشش وجود ندارد. دقیقا به همین دلیل بود که رجب طیب اردوغان ، نخست وزیر اسلامگرای ترکیه با توجه به فشارهای ارتش ترکیه برای حفظ ارزشهای سکولار در این کشور، دخترانش را برای تحصیل به امریکا فرستاد تا بتوانند با پوشش اسلامی در کلاسهای درس حاضر شوند.
ابو پاتل ، موسس یک موسسه تضارب مذاهب در شیکاگو می گوید: وقتی به یک مسیحی در میانه روز می گویم وقت نماز است او از من می پرسد چه طور عبادت می کنم اما در مجموع اهمیت نماز و عبادت به موقع را درک می کند. او که حد فاصل سالهای 1998 تا 2001 ساکن انگلیس بوده است ، می افزاید: چنانچه در انگلیس هنگام ظهر بگویی وقت نماز است به گونه ای رفتار می کنند که گویی دشمن اجنبی را دیده اند.
این اصلا اغراق آمیز نیست اگر گفته شود تا پیش از حوادث 11 سپتامبر 2001 تقریبا هیچ کس در ایالات متحده از جامعه مسلمان این کشور چیزی نمی دانست. تنها مسلمانانی که برخی مردم آنها را به نام می شناختند مالکوم ایکس ، لوئیس فراخان و محمدعلی کلی بودند. اگر پزشک شخصی یا حسابدار کسی مسلمان بود هیچکس خیلی به آن توجه نمی کرد.
عامل اصلی این ناشناخته ماندن خود مسلمانان بودند. آنان به فعالیت های اجتماعی توجه چندانی نشان نمی دادند و حتی در جامعه خود هم تحرک چندانی نداشتند. با حوادث یازدهم سپتامبر 2001 جامعه مسلمانان امریکا به ناگاه در معرض دید عموم امریکایی ها قرار گرفت.
پس از یازدهم سپتامبر 2001 مسلمانان امریکا در شرایطی جدید قرار گرفتند. کسانی که تا روز پیش از این حادثه فقط برای خود مسلمان بودند و جز همکیشان آنها از مسلمان بودنشان اطلاع نداشتند، در کانون توجه دیگر اعضای جامعه قرار گرفتند.

دغدغه ها و مشکلات

براساس یکی از طرحهای تحقیقاتی که در سال 2002 به وسیله کالج هامیلتون انجام شد بیش از 30 درصد زنان مسلمان در امریکا پس از حوادث یازدهم سپتامبر 2001 به هنگام استفاده از پوشش احساس نگرانی می کردند.

براساس آخرین آمارها نزدیک به 2.3 میلیون مسلمان در امریکا حضور دارند که 65 درصد آنان خارج از امریکا متولد شده اند

رمزی محی الدین و همسرش تحسین ، اولین کاری که پس از حوادث 11سپتامبر انجام دادند این بود که خانه بزرگ خود را در یکی از محلات اعیانی نشین سیلیکون ولی اجاره دادند و به آپارتمانی در محله ای مسلمان نشین نقل مکان کردند. آنان فرزندان خود را که در یکی از مدارس خصوصی درس می خواندند در مدرسه ای که به وسیله انجمن مسلمانان سیلیکون ولی و مسجد محلی مدیریت می شدند، ثبت نام کردند.
تا پیش از یازدهم سپتامبر، محی الدین ها خانواده ای فعال و پرجنب و جوش بودند. رمزی مهندسی موفق بود و تحسین معلمی نمونه اما هیچ کس از اعتقادات مذهبی آن اطلاعی نداشت.
رمزی می گوید: پس از حملات وظایف و مسوولیت های ما تغییر کرده است. او می افزاید: 2 راه بیشتر پیش روی ما نمانده است. باید از اعتقادات مذهبی خود صرف نظر کنیم یا بکوشیم به نوعی از باورهایمان دفاع کرده باشیم. او که هندی الاصل است و در 17 سالگی به امریکا مهاجرت کرده ، تاکید دارد فرزندان خود را به گونه ای تربیت کند که بخوبی درک کنند باید از مسلمان بودنشان احساس غرور کنند.برای مقابله با تبعیض ها، جامعه مسلمانان امریکا به سیاق متعارف در این کشور به دادگاه ها رجوع کردند.
شورای روابط اسلامی امریکا از ثبت تنها 2500 مورد شکایت در سال 2006 میلادی در ارتباط با احقاق حقوق مسلمانان خبر می دهد که افزایشی فاحش در قیاس با سال پیش از آن داشته است.
محتوای شکایت ها با هم شباهت دارد: زنانی که از سوی کارفرماها به دلیل داشتن حجاب اخراج شده اند یا خواستار گرفتن گواهینامه رانندگی هستند و پلیس عکس بدون پوشش سر از آنها خواسته است.

احیای هویت اسلامی

توجه غربی ها به مسلمانان باعث شده جوامع اسلامی در غرب بیش از هر زمانی در گذشته به هویت خود توجه نشان دهند. اولین نتیجه تحولات پس از 11 سپتامبر افزایش گرایشات اسلامی میان اقلیت های مسلمان در غرب بوده است. در یکی از نظرسنجی های موسسه Pew مشخص شد 60 درصد مسلمانان 18 تا 21 ساله امریکایی ، مسلمان بودن را اولین مشخصه خود می دانند در حالی که تنها 40 درصد افراد بالای 40سال چنین احساسی دارند.

نگرانی از تبلیغات رسانه ای

گروه های مدنی امریکا و تشکل های اسلامی این کشور از شیوه پوشش دادن اخبار مربوط به مسلمانان و جامعه اسلامی امریکا از سوی رسانه ها ناخرسند هستند. به اعتقاد این دسته ، رسانه ها بیشتر روی اخبار بد متمرکز می شوند و به دفعات آنها را تکرار می کنند.
یکی از نظرسنجی های اخیر Pew سروصدای زیادی در امریکا به پا کرد. در این نظرسنجی 26 درصد جوانان 18 تا 29 ساله مسلمان گفتند عملیات انتحاری در شرایطی خاص می تواند موجه باشد و 38 درصد اعتقاد داشتند عملیات یازدهم سپتامبر ممکن است کار تروریست های عرب نباشد.
انتشار نتایج این نظرسنجی واکنش های مختلفی را در جامعه امریکا برانگیخت که فصل مشترک همه آنها تخریب چهره مسلمانان بود. این روند در مقابل فاصله گرفتن جامعه مسلمانان امریکا از بدنه اصلی جامعه را به دنبال داشته است.