استعفای محمد بطحایی از وزارت آموزش و پرورش در روزهای تعطیل حاشیههای بسیاری به همراه داشت
یک استعفا چند دلیل
در تعطیلات رسانههای چاپی، صبح 16 خرداد خبری یکباره فضای مجازی را فتح کرد، هر چند اخبار عجیب آنقدر در حوزه آموزش و پرورش تکرار شده که دیگر تاثیرگذاری ابتداییاش را از دست بدهد. خبر منتشر شده حکایت از استعفای وزیر آموزش و پرورش داشت. خبری که خیلی زود دست به دست میشد اما خیلی دیر توسط این وزارتخانه واکنشی به همراه داشت. عصر همان روز معاونت روابط عمومی و اطلاعرسانی آموزش و پرورش در خبری منتشر شده در پایگاه این وزارتخانه پذیرش استعفا را تکذیب کرد. هر چند این خبر هم به واسطه مبهم بودن آن سوءتفاهمهای بسیاری در رسانهها به همراه داشت، چرا که بسیاری از این رسانهها پذیرش استعفا را به اشتباه تکذیب استعفا دانستند تا وضعیت همچنان پرابهام باقی بماند. اما شامگاه همان روز تنها قطعیتی که میشد از همه این تایید و تکذیبها دریافت، استعفای محمد بطحایی، وزیر آموزش و پرورش دولت دوازدهم بود. هر چند این تازه آغاز ماجرا بود، چرا که خبر عجیبتری در راه بود.
وقتی استعفا به حاشیه رفت
خبر بعدی درباره محمد بطحایی آنقدر پررنگتر بود که خود استعفا را به حاشیه ببرد. درست در ساعاتی که رسانهها در پی تایید یا تکذیب پذیرش استعفای وزیر آموزش و پرورش بودند سید سلمان سامانی، سخنگوی وزارت کشور توئیتی منتشر کرد که اشاره پررنگی به وضعیت محمد بطحایی هم داشت. او در توییتر خود نوشت: « امروز 16 خردادماه آخرین مهلت پذیرش استعفای مقامات برای نامزدی در انتخابات مجلس است، پذیرش استعفا ملاک است نه صرفا ارائه استعفا؛ جایگزین این افراد باید طی یک ماه آینده تعیین شوند.» همین توییت کافی بود تا یکی از دلایل اصلی استعفای محمد بطحایی حضور در انتخابات مجلس عنوان شود. در این میان برخی رسانهها هم در خبرهایی که به نقل از منابع آگاه منتشر کرده بودند، دلیل استعفای وزیر را مسائل شخصی عنوان کردند و این موارد روی هم موضوع استعفا به دلیل شرکت در انتخابات مجلس را تا حدودی پررنگ جلوه میداد. واکنش سریع و بعضا تند برخی از مسؤولان و فعالان حوزه رسانه به این خبر هم دلیل دیگری شد تا دوباره رسانهها منتظر تایید رسمی دلیل استعفا باشند. یکی از آنها بهرام پارسایی نماینده مردم شیراز بود که در توییتی به وزیر مستعفی تاخت و نوشت: «حتی اگر قصد شرکت در انتخابات مجلس داشتید، بهتر بود در واکنش به فجایعی همچون مدرسه غرب تهران و زاهدان و تاکستان یا برای عذرخواهی از فرهنگیانی که پاسخی برای مطالباتشان نداشتید، استعفا میکردید تا لااقل به عنوان فردی مسؤولیتشناس، شانس رای آوردن داشته باشید.»
دلیل استعفا چیست؟
گام بعدی در میانه همه این سراسیمگی اخبار منتشر شده اطلاعیه واضح سخنگوی دولت بود. در میانه همه این اخبار روز جمعه دفتر سخنگوی دولت اعلام کرد سید محمد بطحایی وزیر آموزش و پرورش به دلیل شرکت در انتخابات مجلس از سمت خود استعفا داده است. در این اطلاعیه با صراحت عنوان شده بود به دنبال استعفای بطحایی، رئیسجمهوری نیز پیش از موعد مقرر ثبتنام برای نامزدی مجلس موافقت کرده است. به نظر میرسید این پایانی باشد بر همه حواشی یک استعفا اما اینگونه نشد. بعد از این اطلاعیه حجم اظهارنظرهایی که این بار دلیل استعفا را شرکت در انتخابات مجلس نمیدانستند افزایش یافت تا نشان دهد انگار مشکلات آموزش و پرورش با دولت حسن روحانی بیش از آن چیزی است که نشان میدهد. هر چند برخی از این اظهارنظرها مستند بر ادله محکمی نبود اما قطعیت این گفتهها آنقدر بود که افکار عمومی حداقل در این وضعیت شک کنند. یکی از این اظهارنظرها متعلق به محمدمهدی زاهدی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس است. او در گفتوگویش با فارس به دلیل استعفای بطحایی اشاره کرده و گفته است: فکر میکنم اینکه سخنگوی دولت اعلام کرده است آقای بطحایی برای حضور در مجلس و نامزدی نمایندگی مجلس استعفا داده است، اصلا صحت نداشته باشد زیرا بنده هم وزیر بودم هم نماینده مجلس بودم و هم مسؤولیتهای مختلفی در کشور دارم و میدانم جایگاه وزارت چقدر است.
این عضو کمیسیون آموزش مجلس با بیان اینکه یقین دارم دلیل استعفای سیدمحمد بطحایی، نمایندگی مجلس نبوده است، گفت: در انتخاب سرپرست آموزش و پرورش باید اولویتهای سیاسی را کنار گذاشت و تنها دغدغههای فرهنگیان در اولویت اصلی باشد.
عیان شدن مشکلات وزیر و دولت
سخنگوی دولت هم در رابطه با ماجرای این استعفا به همان بیانیه اکتفا نکرد و علی ربیعی مهمان تلفنی خبر ساعت 14 شبکه یک سیما شد تا باز هم دلیل استعفای محمد بطحایی را حضور در انتخابات مجلس عنوان کند. البته جزئیات دیگری هم به اطلاعیه اول افزوده شد. اولین خبر این بود که این استعفا روز شنبه هفته گذشته تقدیم رئیسجمهور شده است و این ماجرا تا روز سهشنبه از سوی دفتر ریاستجمهوری مسکوت مانده است. آنطور که علی ربیعی در این بخش خبری اعلام کرد روز سهشنبه محمد بطحایی با رئیس دفتر رئیسجمهور تماس میگیرد و در این تماس بطحایی با اشاره به مدت زمان قانونی برای استعفا به منظور حضور در مجلس، از رئیسجمهور میخواهد موافقتش را اعلام کند و روحانی هم بنابر درخواست ایشان موافقتش را اعلام میکند. البته علی ربیعی در این گفتوگوی خبری اعلام کرد متن این استعفا امروز منتشر میشود.
با همه این اوصاف همچنان برخی نمایندگان مجلس دلیل این استعفا را آنی نمیدانند که از سوی دولت منتشر شده است. جبار کوچکینژاد، دیگر عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، دلیل استعفای بطحایی را عدم همراهی دولت برای حل مشکلات فرهنگیان عنوان میکند و میگوید: آموزش و پرورش هنوز نتوانسته مطالبات مربوط به حقالتدریس معلمان را پرداخت کند. از سوی دیگر رتبهبندی فرهنگیان بار مالی زیادی نیاز دارد که دو هزار میلیارد تومان به آن اختصاص یافته است و تأمین نشدن کامل بار مالی باعث اجرای ناقص طرح و نارضایتی فرهنگیان میشود. دولت باید 1600 میلیارد به آموزش و پرورش میداد تا مطالبات فرهنگیان را پرداخت کند و این کار هم انجام نشد و همکاری دولت با بطحایی در شب عید هم همکاری خوبی نبود.
به هر حال اگر اصل استعفای بطحایی به دلیل همراهی نکردن دولت در تأمین خواستههای فرهنگیان باشد، باید در ادامه منتظر واکنشهای دیگر او نسبت به وضعیت اجرای رتبهبندی معلمان، احتمال تأخیر در اجرای آن یا تأمین نشدن بار مالی لازم و تأخیرهای طولانی مدت در پرداخت مطالبات فرهنگیان بود.
بحث داغ جایگزین وزارت
قرار است شنبه سرپرست وزارت آموزش و پرورش معرفی شود و به نظر میرسد وزیر آموزش و پرورش هم اسامی افرادی را به عنوان سرپرست اعلام کرده باشد اما در نهایت این تصمیم دیگر خارج از اراده سید محمد بطحایی است.
تا کنون نام گزینههای احتمالی به عنوان سرپرستی وزارت آموزش و پرورش در فضای مجازی میچرخد علی زرافشان معاون اسبق آموزش متوسطه که هم اکنون در کتابخانه ملی مشغول به فعالیت است، مهدی نوید ادهم دبیر کل شورای عالی آموزش و پرورش، حسین خنیفر رئیس دانشگاه فرهنگیان و علیرضا کاظمی معاون پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش است. هر چند نام علی الهیار ترکمن در میان گزینهها به چشم نمیخورد اما سید محمد بطحایی پیش از وزارت آخرین سمتی که به عهده داشت سمتی بود که این روزها الهیار ترکمن به عهده دارد و اینکه در بیشتر مواقع سرپرست یک وزارتخانه در این شرایط از میان معاونان وزیر انتخاب میشوند که آشنایی نسبی به شرایط وزارتخانه را داشته باشند. از همین رو تمام معاونان وزیر آموزش و پرورش میتوانند به عنوان جایگزینهای احتمالی مطرح شوند.
میثم اسماعیلی
جامعه
گفت و گو
