نوروز و دیپلماسی فرهنگی

دیپلماسی فرهنگی به منظور پیشبرد مناسبات با مردم سایر کشورها طرح‌ریزی می‌شود. در این زمینه، دیپلماسی عمومی ایران با یک نگاه تمدنی از قابلیت تاثیرگذاری بالای فرهنگی از طریق رویداد # نوروز برخوردار است.
دکتر بنفشه فراهانی، عضو ایرانی کمیته آموزش فدراسیون جهانی راهنمایان گردشگری (WFTGA) با اشاره به رسمیت این جشن در 11 کشور به‌عنوان روز ملی و گرامیداشت آن در کشورهای عضو اکو، شبه‌قاره هند، جنوب خلیج‌فارس، عراق، سوریه و حتی حوزه کشورهای بالکان معتقد است: به‌‌رغم دربرگیری این جشنواره رنگارنگ در یک گستره جغرافیایی وسیع، در حوزه تبلیغات رسانه‌ای این جشن همانند رویدادهای مشابه و همزمان از قبیل سال نوی چینی یا هندی برای مخاطبان جهانی برندسازی نشده و از دید آنها پنهان مانده است.
مهم‌ترین گروه هدف در دیپلماسی عمومی، نخبگان کشورهای دیگر هستند، که با تاثیرگذاری بر آنها می‌توان امیدوار بود به اشاعه گران و ترویج‌کنندگان قدرت نرم یک کشور تبدیل شوند. وی با اشاره به این موضوع معتقد است: با توجه به این‌که در نوروز همه زیرساخت‌های گردشگری کشور از قبیل هتل‌ها، رستوران‌ها، اماکن سیاحتی، موزه‌ها، راه‌های مواصلاتی و... معطوف به خدمات‌رسانی در حوزه گردشگران داخلی است، برای یک گردشگر عادی خارجی ازدحام این روزها خاطره چندان خوبی از سفر به ایران را ثبت نمی‌کند. لذا ضرورت دارد در حرکتی ابتکاری با اطلاع‌رسانی قبلی جشنواره‌های متمرکز و در عین حال هدفمندی برای تاثیرگذاران شبکه‌های اجتماعی از قبیل وی لاگرها، سفرنامه‌نویس‌ها، عکاسان، استادان و دانشجویان تدارک دیده شود و آنها را برای شرکت در این برنامه‌ها ترغیب کرد. این اقدام در قالب برنامه‌هایی از قبیل تسهیل‌گری سفر به ایران و اختصاص برنامه‌های ویژه امکان‌پذیر است.
اطلاع‌رسانی از طریق رسانه‌های جمعی در مرحله نخست و سپس تهیه محتوای خلاقانه و جذاب برای گروه‌های هدف از طریق فضای مجازی از مرحله اطلاع‌رسانی تا بازگشت به کشورشان؛ فرصت مناسبی برای معرفی این میراث ملی و در نهایت ارتقای وجهه ملی ایران است.
این دانش آموخته دکترای تجارت و بازاریابی گردشگری با اشاره به سرمایه‌گذاری کشورهای منطقه از جمله آذربایجان روی نوروز در سال‌های اخیر به تفاوت‌های فرهنگی ایران با دیگر کشورها اشاره و بیان می‌کند: شکی نیست که در عین این‌که نفع اقدام مشترک کشورهای منطقه در برندسازی نوروز به همه ملت‌های منطقه در حوزه‌های مختلف فرهنگی، اقتصادی و حتی سیاسی می‌رسد، اما ابتکار عمل در این حوزه باید با خاستگاه اصلی و معرفتی این جشن کهن باشد. برای مثال
راه اندازی کمپین‌های مجازی خلاقانه مشترک با محوریت ایران باعث نزدیکی شهروندان کشورهای منطقه و آشنایی آنها با آداب و رسوم یکدیگر خواهد شد.
این عضو هیات علمی دانشگاه یکی از مظاهر جذاب نوروز را زندگی و عمل اجتماعی می‌داند؛ موضوعی که در فرهنگ این ایام تبلور ویژه‌ای دارد و در دنیای مدرن امروز جذابیت‌های فراوانی را برای مخاطبان ایجاد می‌کند. او ادامه می‌دهد: باید در قالب هشتگ‌های مشخص، هدفمند و تخصصی با محوریت کاربران ایرانی در شبکه‌های اجتماعی، محتواهای مرتبط با این پدیده فرهنگی از قبیل تصاویر دید و بازدید خانواده‌ها، طبیعت‌گردی و‌... را به دست مخاطبان جهانی رساند. او ادامه می‌دهد: دید و بازدید‌هایی که در این ایام به اوج خود می‌رسد و رسم و رسومات آن، نمونه بارزی از نشاط اجتماعی در فرهنگ ایرانی است و آشنایی با آن نیز جذابیت بالایی برای مخاطبان غیر‌ایرانی دارد.

محمد ولوی
بین‌الملل