کارایی هواپیمای ای‌تی‌آر از سیاست تا اقتصاد

پس از مذاکرات چند ساله کشورهای 1+5 با ایران بر سر موضوع هسته‌ای و التزام این کشورها در برداشتن تحریم‌های اقتصادی مرتبط با این موضوع، توافقات اولیه‌ای با شرکت‌های هواپیماسازی جهان برای خریداری هواپیماهای جدید آغاز شد. امضاکنندگان این توافق‌نامه متعهد بودند با توجه به مفاد برنامه جامع اقدام مشترک(برجام)، تا زمانی که مراکز حساس اشاره شده در این توافق‌نامه زیر نظر آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای بازرسی و راستی آزمایی می‌شوند، طی برنامه زمانی خاصی از تحریم‌های اقتصادی بویژه در مورد هوانوردی بکاهند.

تحویل گرفتن سه فروند ایرباس جدید و توافق برای خرید حداکثر 40 فروند هواپیمای ای‌تی‌آر 72 از شرکت فرانسوی- ایتالیایی، از جمله نخستین قدم‌های ایران برای نوسازی ناوگان فرسوده هوایی خود بود که با نشستن پنج فروند از این نوع هواپیما در 14 مرداد 97 در فرودگاه مهرآباد، تعداد ناوگان ای‌تی‌آر72 ایران ایر به 13 فروند رسید. 13 فروندی که از بدو ورود نخستین گروه از این پرنده در اردیبهشت 96، با تمرکز بر رسالت خدمات رسانی به مناطق کمتر برخوردار، پروازهای برنامه‌ای خود را به شهرهای کوچک آغاز کردند. فرودگاه‌هایی که شاید تا دیروز چیزی بیشتر از صدای هواپیماهای تک موتوره از آن شنیده نمی‌شد، اکنون پذیرای مسافران پایتخت بودند.

در یادداشت‌های قبلی، مقایسه‌ای اجمالی از ای‌تی‌آر و دیگر هواپیماهای مسافربری داشتیم که بیشترین توجه آن بر تفاوت ظاهری این هواپیما با دیگر جت‌های مسافربری بود. هواپیمایی با دو موتور توربوپراپ (موتور جت ملخ‌دار) که با داشتن حدود 70 صندلی می‌تواند مسافران خود را تا ارتفاع 25 هزار پایی از سطح دریاهای آزاد بالا برده و با سرعت تقریبا 500 کیلومتر بر ساعت به مقاصد با مسافت کوتاه برساند. هواپیمایی که شاید در نگاه اول نتواند اعتماد مسافران خود را برای یک سفر ایمن جلب کند ولی در واقع یکی از ایمن‌ترین طراحی‌های هواپیمایی به‌شمار می‌رود.

از زمان امضای توافق‌نامه خرید تاکنون، نظرات موافق و مخالف بسیاری درباره بهره‌گیری از این هواپیما در ایران منتشر شده است. منتقدانی که محدودیت‌های عملیاتی این نوع از هواپیما را مناسب اقلیم کوهستانی ایران نمی‌دانند و گمان می‌کنند صرفا هواپیماهای با موتور توربوجت می‌توانند در این شرایط خدمت‌رسانی کنند. یا از این خرید به عنوان پیشنهاد جانبی برای خرید ایرباس‌ها یاد می‌کردند که واقعا می‌تواند جفایی در حق این پرنده باشد. بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی اروپایی و آمریکایی از این هواپیما به‌عنوان تایپ اصلی یا بعضا تنها تایپ هواپیما استفاده می‌کنند. به همین دلیل شاید انتظار مخالفت از سوی من کمی دور از ذهن باشد. برای پیشرفت صنعت هوانوردی، فراگیر بودن خدمات، یکی از مهم‌ترین عوامل رشد خواهد بود. در کشور پهناوری همچون ایران که شهرهای کوچک و بزرگ به‌صورت پراکنده در گستره جغرافیایی آن پخش شده‌اند، به همان اندازه که به هواپیماهای میان برد و دور برد نیاز است، دقیقا به همان میزان هواپیماهای کوتاه برد با تعداد صندلی کمتر نیز احتیاج است. ای‌تی‌آر 72 با فناوری پیشرفته ناوبری و هدایت، می‌تواند گزینه مناسبی برای اتصال شهرهای کوچک به پایتخت و حتی یکدیگر باشد. انتظاری که از ای‌تی‌آر می‌توان داشت، رونق بخشیدن به اقتصاد و افزایش کسب‌وکار مناطق دور افتاده است.

خلبان محمدتقی امیرسام

جام‌جم