منابع غذایی آفلاتوکسین
محصولات کشاورزی: از بین محصولات کشاورزی مصرفی، گونههای قارچی تولید کننده آفلاتوکسین تمایل بالایی برای تولید سم در مغزها (بویژه پسته، بادام، گردو و بادام زمینی)، ذرت و دانههای روغنی (سویا و پنبه دانه) دارند. این منابع گیاهی و غذاهای تهیه شده از آنها، حاوی مواد مغذی لازم از قبیل کربوهیدرات، نیتروژن، روی و سایر مواد مغذی مورد نیاز برای رشد کپک و تولید سم هستند. دما و رطوبت بالا در حین نگهداری و آسیب فیزیکی به دانههای گیاهی، رشد و تولید آفلاتوکسین را در این منابع غذایی تسریع میکند.
فرآوردههای دامی: گرچه آفلاتوکسین در بدن دام تولید نمیشود اما شیر، تخم مرغ و گوشت از جمله منابع آفلاتوکسین در رژیم غذایی محسوب میشوند. زمانیکه از مواد غذایی کپک زده و ناسالم در خوراک دام استفاده میشود، آفلاتوکسینهای تولید شده به بدن دام منتقل میشود. لذا باید استفاده از نانها و سایر منابع غذایی کپک زده در خوراک دام ممنوع شود، چرا که در نهایت این سموم در غذاهای حیوانی تجمع یافته و با مصرف آنها به بدن انسان وارد میشوند. چند نکته ساده برای کاهش خطرات ناشی از آفلاتوکسین:
دانههای خشک و مغزها را برای مدت طولانی نگهداری نکنید و سعی کنید طی مدت یک تا دو ماه مصرف شوند.
همواره مواد غذایی ذکر شده را در تازهترین حالت ممکن تهیه و مصرف کنید.
سعی کنید از مواد غذایی که از مناطق دور به محل زندگی شما حمل و نقل شدهاند استفاده نکنید. نگهداری به مدت طولانی بویژه طی حملونقل دریایی زمینه ساز رشد کپک و تولید سم است.
دانهها و مغزها را در محل خشک و خنک نگهداری کنید. منجمد کردن از تولید آفلاتوکسین جلوگیری میکند.
خیساندن دانهها و غلات یا تولید جوانه از آنها یک روش ساده برای کاهش میزان آفلاتوکسین در این محصولات است.
مصرف سبزیجاتی نظیر کرفس و هویج که سمزدا هستند، به کاهش عوارض ناشی از مصرف آفلاتوکسین بویژه حذف سموم از کبد کمک میکند.
دکتر مریم قادری قهفرخی
متخصص صنایع غذایی
نادر فریادشیران در گفت و گوی اختصاصی با جام جم آنلاین؛