قرقیزستان ؛ اصلاحات محدود

افزایش مخالفت های مردمی با اقدامات قربان بیگ باقی اف ، رئیس جمهوری قرقیزستان ، دولت این کشور را با چالشهای جدی مواجه کرده است.

کد خبر: ۱۱۴۹۳۹

قربان بیگ باقی اف ، هیجده ماه قبل و پس از سرنگونی حکومت عسگر آقایف در انتخابات پیروز شد و متعهد گردید تا از طریق اصلاحات قانون اساسی ضمن کاهش اختیارات ریاست جمهوری ، دامنه فعالیت پارلمان را گسترش دهد. مخالفان دولت بر این باورند که رئیس جمهوری تلاشی برای اصلاحات وعده داده شده صورت نداده است.
دکتر مهدی سنایی ، کارشناس مسائل آسیای مرکزی و قفقاز در گفتگو با جام جم بر این باور است که عامل خارجی پدیدآورنده نخستین انقلاب رنگین در قرقیزستان ثبات بدون انقلاب را دنبال می کند.

با عنایت به ساختار سیاسی و اجتماعی قرقیزستان ، حوادث اخیر این کشور را چگونه ارزیابی می کنید؛
بی تردید ، بخشی از حوادث اخیر در قرقیزستان متاثر از عوامل پایدار است که می توان گفت ، نارضایتی مردم از اوضاع اقتصادی و اجتماعی ، محور اصلی آن به شمار می رود ، یعنی موضوعی که پیش از این منجر به تحولی عمیق در قرقیزستان شد که از آن به عنوان انقلاب رنگی یاد می کنند که متعاقب آن عسگر آقایف ، رئیس جمهور وقت این کشور مجبور شد ، صحنه حکومت را ترک کند. در واقع با عنایت به ضعیف بودن اقتصاد قرقیزستان که متاثر از کمبود منابع طبیعی است ، بخشی از خواسته مردم مبنی بر بهبود یافتن اوضاع اقتصادی کماکان پابرجاست و دولت این کشور درآمد کافی برای تامین مطلوب خواسته های عمومی را ندارد البته شایان ذکر است که بخشی از ریشه های اعتراض نیز معطوف به شیوه حکومت داری در قرقیزستان است که بر این اساس مخالفان درخواست انجام اصلاحات سیاسی در این کشور را مطرح می کنند.

آیا در خواست مخالفان تنها به اصلاح قانون اساسی ختم می شود و آیا می توان در ریشه یابی علل تحولات اخیر ، ردپای یک متغیر خارجی را نیز جستجو کرد؛
در موضوع انقلاب های رنگین در منطقه ، نقش عامل خارجی غیرقابل انکار است که در کشورهای گرجستان ، اوکراین و قرقیزستان حمایت های پنهان و پیدای عوامل خارجی کاملا قابل لمس بوده است . اساسا انقلاب رنگین پدیده ای تازه درعرصه تحولات سیاسی و اجتماعی است اما در موضوع فعلی و در شرایطی که قرقیزستان در آن به سر می برد، چنین موضوعی چندان مطرح نیست ، زیرا که طبق قاعده حکومت فعلی به نام دموکراسی در عرصه قدرت حضور دارد. بی شک عوامل خارجی پس از وقوع انقلاب رنگی در قرقیزستان ، بیشتر تمایل به استمرار ثبات دارند، اما به اعتقاد بنده در قرقیزستان شرایط پیچیده تر است و اساسا یکی از مشکلات این گونه انقلاب ها این است که در حد یک عامل اصلی یا کاتالیزور ، یک زایش ناقص اجتماعی است که بر این اساس شاهد هستیم در گرجستان و اکراین هنوز هم مشکلات جدی وجود دارد. در حالی که خواسته مردم حل مشکلات اقتصادی و اجتماعی از طریق برگزاری تظاهرات است ، اما برخی گروههای خاص این اعتراضات را به سوی انقلاب های رنگین هدایت می کنند. در شرایط فعلی در قرقیزستان ، دخالت عامل خارجی در ناآرامی های اخیر در این کشور، چندان قوی نیست.

با عنایت به انقلاب های رنگین در منطقه و براساس شاخص های موجود ، قرقیزستان تا چه اندازه در معرض دومین انقلاب رنگین قرار دارد؛
برخی تحلیلگران بر این باورند که با توجه به شرایط موجود ، وقوع انقلاب مجدد بسیار محتمل است در حالی که معترضان در عمق خواسته های خود چنین هدفی را دنبال نمی کنند ، چراکه تصریح کرده اند تنها خواسته شان اصلاحات در پرتو حکومت فعلی است و در واقع به دنبال تحول و جابه جایی در راس قدرت در قرقیزستان نیستند. مهمترین خواسته معترضان ، کاهش اختیارات ریاست جمهوری و گسترش دامنه فعالیت پارلمان است . باید گفت که عسگر آقایف ، رئیس جمهور قبلی این کشور نیز تحولات اخیر را در مسکو به خوبی رصد می کند و عوامل خود را نیز در قرقیزستان دارد. در حالی که برخی گمانه ها از برکناری رئیس جمهور و نخست وزیر حکایت می کند اما برخی گزارش ها حاکی از آن است که رهبر معترضان که ریاست را در دوره گذشته به عهده داشته از روابط حسنه حزب خود با حزب شرافت که نخست وزیر رهبری آن را به عهده دارد ، خبر می دهد.

با توجه به تحلیل رئیس جمهوری قرقیزستان از شرایط موجود مبنی بر مبارزه با حکومت ، آیا وی به اصلاح قانون اساسی تن خواهد داد؛
رئیس جمهوری قرقیزستان از توان بالایی برخوردار نیست و به همین جهت است که اعتراضات طولانی شده است . معترضان تاکید کرده اند که تنها خواسته آنها اصلاح قانون اساسی وعده داده شده است که بر این اساس اختیارات ریاست جمهوری در این کشور محدود خواهد شد. اخیرا دولت با ایجاد تلویزیون خصوصی موافقت کرده اما قربان بیگ باقی اف نگران این است که تن دادن به تمام خواسته های معترضین شرایط را پیچیده کند. چرا که ممکن است چنین روندی به یک عرف بدل شود و در واقع نامشخص بودن نقطه مقصد درخواست های معترضان ، مهمترین نگرانی ریاست جمهوری قرقیزستان است.