کتابخانه ملی با درهای باز

بدون شک یکی از پیش زمینه های توسعه فرهنگی در هر کشوری ، ایجاد و احیای کتابخانه های عمومی است. تاریخ تمدن ها هم نشان می دهد میزان رشد فرهنگ کشورها منوط به وجود کتاب و کتابخانه های متنوع و گسترده بوده است.

کد خبر: ۱۱۲۷۳۵

در ایران نیز به دلیل سابقه و قدمت فرهنگی ، تاسیس کتابخانه همیشه مورد توجه بوده است. اگرچه بعد از حمله مغول ها به ایران ، بسیاری از کتابها و کتابخانه های ایران نابود شد ؛ اما با این همه ، از عظمت ، ارزش و قداست کتاب و فرهنگ کتابخوانی ذره ای کاسته نشد. در شرایط جدید و ورود به عصر اطلاعات نیز بار دیگر منزلت کتاب و کتابخوانی مورد توجه قرار گرفته است. دولتها در عصر جدید تلاش می کنند با امکان دسترسی آسان تر شهروندان به کتاب و کتابخانه ها، بالندگی فرهنگی خود را احیائ کرده و از ایجاد شکاف اطلاعاتی جلوگیری کنند. در این زمینه ، سراغ آقای علی اکبر اشعری ، مشاور رئیس جمهور و رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی رفته ایم و درباره ساختمان جدید این کتابخانه ، وضعیت نشر، فرهنگ کتابخوانی در ایران و کتابخانه های دیجیتال با وی گفتگویی انجام داده ایم که در زیر می خوانید.

به نظر می رسد وضعیت کتابخانه ملی هم از وضعیت کتاب در کشور پیروی می کند و دسترسی به آن مشکل است. چرا؛

دسترسی به کتابخانه ملی ، مشکل نیست و با توجه به این که مترو در نیم کیلومتری کتابخانه ملی است و هر 15 دقیقه یک بار یک مینی بوس افراد را از مترو به کتابخانه ملی منتقل می کند، آمدن به کتابخانه ملی از رفتن به مرکز شهر آسان تر است. شاید برای کسانی که برای اولین بار به کتابخانه ملی می آیند، این شیوه رفت و آمد تا حدودی ناشناخته باشد. البته زمان انتظار برای حرکت مینی بوس بیش از 15دقیقه است. از صبح تا ساعت 3.5 بعدازظهر هر 15 دقیقه و بعد از ساعت 3.5 بعدازظهر هر 30 دقیقه یک بار یک مینی بوس به سمت کتابخانه ملی حرکت می کند و اگر ما احساس کنیم که تعداد مراجعات افزایش پیدا کرده است ، آمادگی آن را داریم که این فاصله زمانی را کمتر کنیم. همچنین با مسوولان شرکت واحد صحبت کرده ایم و قرار شده ایستگاهی جلوی کتابخانه ملی دایر کنند. اگرچه مترو وسیله مناسبی است ، ولی ما باید امکانات دیگر را نیز فراهم کنیم.

وضعیت کتاب در جامعه را چگونه ارزیابی می کنید؛

داستان کتاب در کشور ما برای همه شناخته شده است و سالهاست که همه از مدیران فر هنگی و مسوولان تا نویسندگان و ناشران و مصرف کنندگان این کالای فرهنگی درباره آن صحبت می کنند. آنچه از مجموعه این گفتگوها استنباط می شود، این است که چه در تولید و چه در مطالعه ، وضعیت کتاب آن گونه که باید، شایسته ملت ما با تمدن و فرهنگ غنی نیست و اوضاع نشر، با جمعیت 80 میلیونی و پیشینه فرهنگی ما تناسب ندارد.

این عدم تناسب چه دلایلی دارد؛

اگر می خواهیم این وضعیت نابسامان به تعادل برسد، باید اقتصاد نشر، رونق یابد. در شرایط فعلی ، اگر نویسنده ای اندوخته علمی و ادبی خود را برای تالیف یک کتاب به کار گیرد و یک سال وقت صرف آن کند، کتابش با شمارگان معدود 3 هزار جلد و قیمت نازل چاپ می شود و در نهایت حق تالیف مناسبی به نویسنده تعلق نمی گیرد. نتیجه چنین وضعیتی ، این است که نویسنده با اتکا به درآمد حق تالیف خود، نمی تواند وقت زیادی را به تالیف و ترجمه کتاب اختصاص دهد. از طرف دیگر، تیراژ کتاب پایین است و گرایش به مطالعه ، در میان مردم همگانی نشده است. وقتی به کتابخانه ها مراجعه می کنید، می بینید که بیشتر افراد از سالن کتابخانه ها به عنوان قرائت خانه استفاده می کنند و کتابهای قفسه ها به دلیل نبود مراجعه کننده ، گرد و خاک گرفته اند. این مساله نشان می دهد دانشجویان و دانش آموزان ، کتابهای درسی خود را به کتابخانه می آورند و از سالن کتابخانه ها به عنوان قرائت خانه استفاده می کنند.

در صحبت هایتان اشاره کردید که اقتصاد نشر باید رونق بگیرد، برای رونق اقتصاد نشر چه باید کرد؛

کتاب اگر با تیراژ مناسبی در کشور منتشر شود، ناشر، نویسنده ، مترجم و مخاطبان از فواید آن بهره مند می شوند و انگیزه برای تولید کتاب بالا می رود. برای این کار باید فرهنگ کتابخوانی را در کشور رونق دهیم و باید همه اقشار جامعه مانند خانواده ها، دانش آموزان و دانشجویان را درگیر مطالعه کنیم.

برای گسترش فرهنگ کتابخوانی چه اقداماتی باید انجام داد؛

در این زمینه ، تبلیغات عمومی کشور سهم بسزایی دارد و باید این تبلیغات ، در جهت ساماندهی و گسترش فرهنگ مطالعه باشد، در این میان ، صدا و سیما نقش بسیار مهمی به عهده دارد و می تواند در سریال ها و فیلمهایی که تولید می کند، کتابخانه را به عنوان یکی از بخشهای اصلی خانه و مطالعه را جزوی از زندگی خانواده ها نشان دهد و همان طور که در سریال ها نشان داده می شود که در آشپزخانه غذاهای متنوع پخت و پز می شود، باید با نمایش صحنه هایی نشان داد که وجود کتابخانه نیز در خانه ها ضروری است. کتاب حلال بسیاری از مشکلات است و می توان مشکلات موجود در خانواده را با مراجعه به آن برطرف کرد که صدا و سیما می تواند مروج این نوع فرهنگ باشد. از سوی دیگر، در مدارس ما یک کتاب درسی در کل کشور به یک شکل و به صورت یکنواخت تدریس می شود و فرصتی برای جستجو و کند و کاو برای دانش آموزان ایجاد نمی شود ؛ در حالی که باید کتابخانه را به عنوان یک رکن مهم در کنار دانش آموز و معلم قرار دهیم و تیم آموزشی به جای این که دنبال انتقال آموزش به دانش آموزان باشد، باید بستری فراهم کند که دانش آموز، علم را کشف و آن را در خود درونی کند. در این صورت ، مراجعه دانش آموز به کتابهای غیردرسی بیشتر می شود و دانش آموز حلاوت مطالعه را می چشد و در ادامه زندگی خود نیز به کتاب مراجعه می کند. در دانشگاه هم شرایط به همین شکل است و استادان به جای معرفی کتب مختلف به دانشجویان ، جزوه می دهند و به این ترتیب روحیه تحقیق و تفحص در دانشجو کشته می شود. در زمینه ترویج فرهنگ کتابخوانی همه نهادها، سازمان ها و رسانه ها مسوولیت دارند. مطالعه حق مردم است و باید در کشور نهادینه شود و لازم است مطالعه کتاب نه فقط به عنوان تفنن و تفریح بلکه به عنوان ضرورت مطرح شود.

کتابخانه ملی یکی از مهمترین ارکان اطلاع رسانی در کشور است ، راهبرد این کتابخانه برای اطلاع رسانی بهینه در کشور به چه صورت است؛

کتابخانه ملی در هر کشوری به منزله شاخص کتابخانه های آن کشور مطرح می شود. ما در این جهت گام برمی داریم که این شاخص به بهترین نحو عمل کند و بتواند با جمع آوری منابع مورد نیاز مردم به گونه ای مطلوب ، به بهترین شکل ممکن به ارائه خدمات بپردازد. طبق قانون ، تمام کتابهای منتشر شده در کشور، از طریق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، در اختیار کتابخانه ملی قرار می گیرد. از سوی دیگر، برای جذب منابع خارجی ، شوراهای علمی متعددی تشکیل شده است که این شوراها، مهمترین آثار منتشر شده در جهان را به کتابخانه ملی معرفی می کنند و کتابخانه ملی آنها را خریداری می کند و در اختیار مردم قرار می دهد. در بعد خدمات رسانی نیز کتابخانه ملی از 365روز سال ، فقط 3روز تعطیل است. و روزهای جمعه و تعطیل نیز از ساعت 8صبح تا 10شب به ارائه خدمات می پردازد. یکی از موارد مهمی که در زمینه ارائه خدمات ، علاوه بر مدت زمان دایر بودن کتابخانه ملی مطرح است ، بحث دسترسی آسان مردم به اطلاعات و منابع موجود در کتابخانه ملی است.

یکی از مواردی که باعث دسترسی آسان مردم به اطلاعات می شود، راه اندازی کتابخانه های دیجیتال است ، آیا کتابخانه ملی در این زمینه اقداماتی انجام داده است؛

ایجاد کتابخانه دیجیتال در برنامه های کتابخانه ملی قرار دارد و امیدواریم تا یکی دو سال آینده راه اندازی شود. ولی کار مهمتری که باید انجام شود، ایجاد یک پایگاه جامع اطلاع رسانی علمی و فرهنگی است . یکی از مشکلات مهمی که مردم در شناسایی منابع با آن روبه رو هستند، این است که نمی دانند کدام پایگاه های اینترنتی موجود، اطلاعات کافی را در اختیار آنها قرار می دهد و اگر هم بدانند، باید برای دستیابی به این پایگاه های اطلاعاتی ، وقت زیادی صرف کنند. در صورتی که می توان با ایجاد یک پایگاه جامع اطلاعاتی ، فرصتی به وجود آورد که هر شهروند ایرانی با یک بار مراجعه به پایگاه اینترنتی ، بتواند درباره موضوع مورد مطالعه خود به سایت های مختلف دست یابد. حسن این کار آن است که در زمان ، صرفه جویی می شود و فرد می تواند با صرف کمترین زمان و هزینه به اطلاعات مورد نیاز خود دست یابد. این یکی از طرحهایی است که به رئیس جمهور محترم پیشنهاد کرده ایم و ایشان به شورای عالی اطلاع رسانی ارجاع داده اند تا اطلاعات همه مراکز پژوهشی ، کتابخانه ها و مراکز علمی کشور در یک پایگاه جمع آوری شود. در حال حاضر چنین وضعیتی وجود ندارد و اطلاعات همه کتابخانه ها روی شبکه اینترنت در اختیار مردم قرار نگرفته که از این طرح ، تحت عنوان نظام جامع اطلاع رسانی کشور نام برده می شود.

کتابخانه ملی برای بهبود و بازیابی و جستجوی اطلاعات ، تیم جدیدی را راه اندازی کرده است ، در این باره توضیح دهید؛

کتابخانه ملی از 3 سال پیش مطالعات گسترده ای را برای ایجاد یک نرم افزار جامع که همه فیلدهای اطلاعاتی مورد نیاز را جمع آوری کند، آغاز کرده که اگر این کار به انجام رسد فکر می کنم کتابخانه های دیگر نیز بتدریج از این نرم افزار استفاده کنند.

اشاره کردید که مراحل راه اندازی کتابخانه دیجیتال در حال طی شدن است. چه منابعی در مرحله اول روی سایت کتابخانه دیجیتال قرار می گیرد؛

به دلیل وجود بحث کپی رایت که حق تالیف تا 30 سال متعلق به ناشر و نویسنده است ، آثاری که از زمان تالیف آنها کمتر از 30 سال گذشته باشد، تنها با موافقت ناشر، روی سایت قرار می گیرند اما ما در حال حاضر تعداد زیادی از کتابهای خطی و سنگی را به کتابهای دیجیتال تبدیل کرده ایم که در اختیار مردم قرار می گیرند. همچنین بخشی از اسناد ملی روی سایت قرار خواهد گرفت.

در حال حاضر چه تعداد کتاب و سند در اختیار کتابخانه ملی قرار دارد؛

در حدود یک میلیون عنوان کتاب و 250 میلیون سند در کتابخانه ملی نگهداری می شود. البته تعداد زیادی نشریه نیز در کتابخانه وجود دارد. این کتابخانه غنی ترین مجموعه فرهنگ مکتوب کشور محسوب می شود.

قدیمی ترین کتاب این کتابخانه ، مربوط به چه زمانی است؛

قدیمی ترین کتابی که در کتابخانه ملی وجود دارد، کتاب الخلاص است که مربوط به یکهزار سال پیش و یک فرهنگ لغات فارسی عربی است همچنین دستنوشته هایی از ائمه (ع) وجود دارد. به عنوان مثال چند برگ قرآن دستنویس داریم که منسوب به حضرت علی بن موسی الرضا(ع) است.

در بخش نسخ خطی مبادلاتی در حال انجام است. این مبادلات با چه اهدافی صورت می گیرد؛

ما با کتابخانه های بزرگ دنیا در ارتباط هستیم و توافقنامه های زیادی را با کشورهای دیگر تنظیم کرده ایم. براساس این موافقت نامه ها، نیازهای متقابل یکدیگر را برطرف می کنیم. کتابخانه ملی به دنبال این است که نسخه ای از کتب خطی یا سنگی و نشریاتی را که در ایران موجود نیست ، در اختیار داشته باشد. در سایه همین ارتباطی که با کشورهای دیگر برقرار است ، این تبادلات صورت می گیرد.

اشاره کردید که در حال حاضر یک میلیون جلد کتاب در مخزن کتابخانه ملی نگهداری می شود. کتابخانه ملی گنجایش چند جلد کتاب را دارد؛

در مرحله اول مخزن کتابخانه ملی گنجایش 7 میلیون جلد کتاب را دارد که با بهره برداری از فازهای توسعه ، ظرفیت این کتابخانه برای نگهداری کتاب به 50 میلیون جلد می رسد.

عده ای معتقدند عضویت در کتابخانه ملی ، با محدودیت روبه روست ، فکر نمی کنید باید این امکان فراهم شود که طیفهای گسترده تری بتوانند در کتابخانه عضو شوند؛

کتابخانه ملی معمولا باید به آن بخشی از نیازهای علمی پاسخ بدهد که کتابخانه های محلی و عمومی جوابگو نیست. به همین دلیل عده ای عقیده دارند افرادی که تحصیلاتشان کمتر از کارشناسی است ، عضو کتابخانه ملی نشوند. برای یک دوره آزمایشی این کار صورت گرفت ، ولی در این دوره مشخص شد دانشجویان دوره کارشناسی و محققان و پژوهشگران غیردانشگاهی نیز به منابع کتابخانه ملی نیاز دارند و هم اکنون تمام دانشجویان کارشناسی نیز می توانند عضو کتابخانه ملی شوند و دانش آموزان نیز با معرفی نامه مدرسه خود می توانند برای موضوعات خاص تحقیقی به کتابخانه ملی مراجعه کنند، در کتابخانه ملی برخلاف کتابخانه های دیگر، آثار به صورت دائمی نگهداری می شود. در کتابخانه های دیگر هر سال تعدادی از کتابها از رده خارج می شوند. به دلیل همین دائمی بودن کتابها، کتابخانه ملی ، کتاب امانت نمی دهد. از این رو، افراد بجز کاغذ، قلم و لپ تاپ ، وسیله دیگری نمی توانند به کتابخانه ملی بیاورند. به همین دلیل سالن کتابخانه ملی ، قرائتخانه نیست.

کتابخانه های عمومی ما خیلی محدود هستند، به همین دلیل احساس می شود اگر دایره عضویت را در کتابخانه ملی محدود کنیم ، عده ای از مشتاقان مطالعه و تحقیق را از دسترسی به کتابخانه ملی محروم کرده ایم و از سوی دیگر ظرفیت های کتابخانه ملی که برای آن هزینه مادی بالایی نیز صرف شده است ، به طور کامل مورد استفاده قرار نمی گیرد.

همان طور که گفتم ، همه دانشجویان می توانند عضو شوند و دانش آموزان نیز با معرفی نامه از مدرسه خود می توانند از امکانات کتابخانه ملی استفاده کنند. البته در آینده نزدیک که بیش از 3 یا 4 ماه نیست ، کتابخانه کودک و نوجوان و کتابخانه عمومی کتابخانه ملی راه اندازی می شود که با راه اندازی این دو کتابخانه ، همه افراد می توانند از امکانات آن استفاده کنند.

در صحبت هایمان به قانون کپی رایت و حقوق مولف اشاره کردید. آیا امضای پیمان جهانی قانون کپی رایت به نفع صنعت نشر کشور است یا به ضرر آن؛

رعایت نکردن قانون کپی رایت در کشور باعث شده است ناشران داخلی کتابهای نویسندگان خارجی را بدون کسب مجوز ترجمه و منتشر کنند و در بعضی مواقع ناشران برای تامین کتابهای مراکز علمی و دانشگاهی ، کتابها را افست می کنند. ظاهر این مساله این است که کتاب براحتی در اختیار مردم قرار می گیرد، اما نتیجه چنین شرایطی این است که در خارج از کشور ما را به عنوان یک کشور بی انضباط در حوزه نشر معرفی می کنند که زیاد وجهه خوبی ندارد، از سوی دیگر همین بلا را سر ما نیز می آورند ؛ زیرا ما هم آثاری داریم که می تواند در خارج از کشور تیراژ و فروش خوبی داشته باشد که به نفع ناشر ایرانی و نویسنده ایرانی است ، ولی چون ما قانون کپی رایت را امضائ نکرده ایم ، ناشران خارجی نیز دست به انتشار کتابهای ما می زنند و سودی عاید ناشران و نویسندگان داخلی نمی شود. همچنین نباید از نظر دور داشت که انتشار کتاب بدون اجازه صاحب اثر، از لحاظ اخلاقی نیز کار صحیحی نیست . به نظر من پیوستن به قانون کپی رایت در مجموع به نفع ما خواهد بود.

بسیاری از افراد با خدماتی که کتابخانه ملی ارائه می کنند، آشنا نیستند. به طور کلی کتابخانه ملی چه خدماتی ارائه می کند؛

کتابخانه ملی برخلاف کتابخانه های عمومی که فقط دارای کتاب و نشریات هستند، حدود 60 نوع کالای فرهنگی را ذخیره سازی می کند و علاوه بر کتاب ، انواع سند، پوستر، نوارهای صوتی ، لوحهای فشرده ، دی وی دی ها، تمبرها، نقشه ها و... را نگهداری می کند و در اختیار محققان قرار می دهد. یک محقق به هر کدام از این منابع که نیاز داشته باشد، می تواند با مراجعه به کتابخانه ملی ، نیازهای خود را برطرف کند و بر غنای تحقیق خود بیفزاید.

روزانه چند نفر به کتابخانه ملی مراجعه می کنند؛

روزانه 800 نفر از کتابخانه ملی استفاده می کنند.

آیا این تعداد کافی است؛

اصلا. ما می توانیم در هر لحظه به 1500 نفر خدمات ارائه کنیم که اگر مراجعه کنندگان بیشتر شوند، ما می توانیم خدمات رسانی خود را به 3 برابر افزایش دهیم.

بخشی از خدمات کتابخانه ملی مربوط به ناشران است. به عنوان مثال ، فهرست نویسی فیپا در کتابخانه ملی انجام می شود. ادعا می شد کتابخانه ملی یکروزه این کار را انجام می دهد.

ما آرزو می کنیم فهرست نویسی فیپا یکروزه انجام شود. اگرچه گاهی این کار انجام می شود ؛ ولی به طور معمول فهرست نویسی فیپا قبل از این که من مدیریت کتابخانه را برعهده بگیرم تا 2 ماه طول می کشید که موجب اعتراض ناشران بود، ولی در شرایط فعلی حداکثر تا 6 روز این فهرست در اختیار ناشران قرار می گیرد.

یکی از مشکلات فهرست نویسی در کشور ما این است که هنوز یک فهرستگان مشترک و رویه واحد در کشور وجود ندارد. فکر نمی کنید باید ایجاد فهرست نویسی واحد با جدیت بیشتری دنبال شود؛

فهرست نویسی فیپا به همین دلیل است و این کار برای فهرست نویسی واحد انجام می شود ؛ اما هنوز بعضی ناشران از این قاعده پیروی نمی کنند و حتی بعضی از آنها با حفظ قالب ظاهری فهرست نویسی پیش از انتشار، دست به فهرست نویسی می زنند که فضای ملی فهرست نویسی کشور را برهم می زند. ما با اتحادیه ناشران گفتگوهای زیادی انجام داده ایم و باید شرایطی ایجاد شود که همه ناشران بتوانند با سرعت به این فهرست دسترسی پیدا کنند و هم از مخدوش کردن فضای فهرست نویسی کشور جلوگیری شود. مراجعه ناشران هم برای دریافت فهرست فیپا رو به افزایش است.

استانداردهای ارائه خدمات کتابخانه ای در کتابخانه ملی تا چه میزان با استانداردهای جهانی هماهنگ است؛

کتابخانه ملی از بهترین کتابخانه های ملی سطح جهان به حساب می آید و دارای امکانات فیزیکی ، سخت افزاری مطلوب است و از نیروی انسانی مجرب و کارآزموده استفاده می کند. البته ما یک نگاه انتقادی مستمر به فعالیت ها و وضعیت کتابخانه ملی داریم و درصدد هستیم هیچ مانعی در راه تحقیق و پژوهش پژوهشگران وجود نداشته باشد.

گفتید به فعالیت های خود نگاه انتقادی دارید. مهمترین انتقادی که به کتابخانه ملی وارد است ، درباره چه موضوعاتی است؛

مهمترین انتقادی که به کتابخانه ملی صورت می گیرد. بحث دسترسی به آن است . امیدواریم با کمک شهرداری و شرکت واحد بتوانیم این مشکل را برطرف کنیم. شهرداری در این زمینه مقدمات لازم را فراهم کرده است.

یکی دیگر از انتقادات هم این است که همه کتابهای موجود در کتابخانه ملی براحتی دراختیار مراجعه کنندگان قرار نمی گیرد.

احداث ساختمان کتابخانه ملی هنوز به اتمام نرسیده و تا یک ماه پیش ، حدود نیمی از کتابها به صورت بسته بندی شده در ساختمان سی تیر نگهداری می شد. خوشبختانه با آماده شدن اولین مخازن در کتابخانه ملی ، قفسه بندی به اتمام رسیده و کتابها در قفسه ها جایگیری شده است. در حال حاضر ورود اطلاعات به شبکه کتابخانه در حال انجام است و فکر می کنم این مشکل بزودی برطرف شود.

فکر می کنید چه زمانی این کار انجام می شود؛

این کار نیازمند ورود اطلاعات به شبکه و راه اندازی نقاله های حمل کتاب است و فکر می کنم تا 3 ماه آینده این کار به طور کامل به اتمام برسد.

کتابخانه ملی چه برنامه ای برای راه اندازی کتابخانه های تخصصی دارد؛

همان طور که گفتم ، کتابخانه کودک و نوجوان و کتابخانه عمومی در حال راه اندازی است و از سوی دیگر در حال آماده سازی و ایجاد کتابخانه نابینایان هستیم. در این کتابخانه کتابهای گویا و کتابهای با خط بریل قرار می گیرند. البته کتابهای گویا فقط مختص نابینایان نیست و بسیاری از مردم علاقه مند هستند حین تردد خود به نوار کاست گوش بدهند و پس از راه اندازی کتابخانه گویا می توانند به نوارهای صوتی کتابهای مورد علاقه خود گوش بدهند.

کتابخانه گویا در چه مرحله ای قرار دارد؛

ما در حال جمع آوری منابع هستیم و در حوزه کودک و نوجوان از خود نویسندگان کتابها برای گویا کردن کتابها استفاده می کنیم و از سوی دیگر، تجهیزات آن در حال خریداری است که همزمان با کتابخانه عمومی به بهره برداری می رسد.

برای توسعه کتابخانه ملی چه برنامه ای دارید؛

به دنبال دستیابی به یک سری اهداف ملی و بین المللی هستیم. در بعد ملی مهمترین هدف ما استاندارد کردن کتابخانه های کشور است.

یعنی در شرایط فعلی کتابخانه های ما استاندارد نیستند؛

متاسفانه کتابخانه های ما استاندارد نیستند. ما تنها کاری که انجام می دهیم فهرست نویسی پیش از انتشار است. تجهیزات کتابخانه های کشور با استانداردهای جهانی تا حدودی فاصله دارد و اصول ایمنی نیز به درستی رعایت نمی شود و بسیاری از کتابخانه ها در معرض آتش سوزی ، آلودگی ، سیل و... هستند. خوشبختانه در کتابخانه ملی استانداردهای لازم رعایت شده و ما در حال تدوین این استانداردها برای استفاده در دیگر کتابخانه های کشور هستیم.

کتابخانه ملی به عنوان یکی از ارکان اصلی اطلاع رسانی کشور چه استراتژی ای را دنبال می کند؛

ما باید بسترهای لازم را برای گردش آزاد اطلاعات در کشور فراهم کنیم ؛ یعنی هر کسی بتواند به هر اطلاعاتی که نیاز دارد، دسترسی پیدا کند و قانون همگانی شدن اطلاعات نیز به تصویب مجلس رسید؛ یعنی اطلاعات غیرمحرمانه باید در اختیار همه افراد قرار گیرد. من فکر می کنم اگر طرح ایجاد پایگاه جامعه اطلاعات فرهنگی و علمی کشور در شورای عالی اطلاع رسانی نهایی شود، این مشکل حل می شود.

کتابخانه ملی برای فهرست نویسی منابع اینترنتی چه اقداماتی انجام داده است؛

کتابخانه ملی فقط آثار مکتوب را جمع آوری نمی کند، بلکه باید آثار دیجیتال را نیز جمع آوری کند. یعنی کتب و نشریات دیجیتال نیز باید گردآوری شوند و ما این کار را شروع کرده ایم.

مساحت کتابخانه ملی چند مترمربع است؛

کتابخانه ملی حدود 60 هزار مترمربع مساحت دارد که در 8طبقه به صورت هرمی احداث شده و مجموعا 1200 نفر در کتابخانه ملی و مرکز اسناد به فعالیت مشغول هستند.

میراث ملی و جهانی

حجم زیادی از کتابهای قدیمی در اختیار مردم است که میراث ملی و جهانی محسوب می شوند. ما باید کاری کنیم که این کتابها در اثر رطوبت ، حرارت ، آتش سوزی و... از بین نروند و در شرایط مناسبی نگهداری شوند. کتابخانه ملی حاضر است کتابها را به نام فرد اهداکننده در گنجینه های کتابخانه ملی نگهداری کند ؛ این کتابها را خریداری کرده یا به صورت امانی نگهداری کند. ما از همه مردم می خواهیم کتابهای ارزشمند خود را به کتابخانه ملی که یک مکان امن و متعلق به همه مردم ایران است ، اهدا کنند تا به بهترین نحو از آنها نگهداری شود. نباید فراموش کنیم که کتاب پیام آور دوستی است و سبب دوستی انسان با طبیعت ، انسان ، حقیقت و کل هستی می شود و کتابخانه ملی در راه گسترش دوستی ها گام برمی دارد.