ژاپن و راه دوم

سرانجام چندمین مهلت ژاپنی ها برای اعلام حضور یا عدم حضور در میدان نفتی آزادگان به عنوان یکی از بزرگترین میادین نفتی جهان با 36میلیارد بشکه ذخیره در جا، جمعه هفته پیش پایان یافت .

کد خبر: ۱۱۱۶۵۷

همان گونه که انتظار می رفت ، طرف ژاپنی در برابر اعلام صریح وزیر نفت و هشدار وی مبنی بر پایان مهلت ژاپن در اواخر ماه سپتامبر، ابتدا سکوت اختیار کرد و سپس در ساعات پایانی مهلت ، درخواست مدت زمان بیشتری را برای فکر کردن مطرح ساخت ؛ چیزی که بیشتر کارشناسان نفتی از مدتها پیش آن را پیش بینی کرده بودند. با این که هم اکنون واکنش رسمی ایران به اتمام مهلت حضور ژاپن در آزادگان اعلام نشده و معلوم نیست که آیا قرارداد منعقده با شرکت اینپکس لغو خواهد شد یا خیر، اما نشانه ها و دلایل روشنی وجود دارد که پایان ماجرای ژاپن و آزادگان را از هم اکنون روشن می سازد. این دلایل آنقدر روشن است که متفکران و برنامه ریزان سیاسی کشور به آن پی نبرده باشند اما واضح است که برخی مصلحت های سیاسی که ریشه در منافع کلان ملی فراتر از اقتصاد دارد، در مدارا با ژاپن و آسان گیری در رفتار غیرحرفه ای این کشور بی تاثیر نبوده است . با وجود این باید گفت گذشت زمان ، همین دلایل و مصلحت های سیاسی را نیز کمرنگ کرده است. شاید برخی دلایل این قضاوت به شرح زیر باشد:
1- این یک واقعیت است که ژاپن پس از جنگ جهانی دوم به یک پیرو بی چون و چرای امریکا که مودبانه نام متحد بر آن گذاشته می شود ، تبدیل شده است . با این رویه ، ژاپن در تمامی رفتارهای بین المللی ، سیاستگذاری ها، قراردادها و... پیرو کامل امریکاست لذا این که فرض کنیم دولت این کشور مانند فرانسه و شرکت توتال ، موضعی مستقل در برابر امریکا بر سر آزادگان اتخاذ خواهد کرد، خیالی بیش نیست ؛ چراکه مورد ژاپن با فرانسه قابل مقایسه نیست و ژاپن استقلال رای نسبی فرانسه را نیز ندارد.
2- وابستگی ژاپن به امریکا در حدی است که اگر سیاستمداران و افکار عمومی این کشور نیز خواهان حضور در میدان نفتی آزادگان باشند که قطعا به علت فقر کامل ژاپن در زمینه انرژی همین طور است اگر بخواهند هم نمی توانند.
3- ژاپن پرونده هسته ای ایران و همچنین وجود مین در آبهای حول و حوش میدان آزادگان را بهانه تاخیر در آغاز پروژه می داند اما کارشناسان نفتی با تذکر نسبت به 5 سال تاخیر صورت گرفته ، 1.5 سال زمان را برای رفع موانع اجرایی کار کافی دانسته و مشکل اصلی را مسائل سیاسی و فشارهای امریکا می دانند.
4- نسل جدید سیاستمداران ژاپن که حدود 10 روزی است روی کار آمده اند ، دلیل آشکاری است که ژاپن به میدان آزادگان نخواهد آمد. اگر نخست وزیر قبلی ژاپن تحت نفوذ و فشار کامل امریکا بود ، نخست وزیر جدید این کشور به لحاظ ایدئولوژیکی و اعتقادی ، معتقد به امریکاست ، لذا نباید امیدی به برخورد صادقانه و متعهدانه ژاپن در قرارداد آزادگان داشت . بر این اساس به نظر می رسد ژاپن با این که حریصانه به دنبال منافع و انرژی حاصل از میدان نفتی آزادگان است ، بر سر دوراهی سرنوشت سازی قرار دارد که یک راه آن همانا امریکاست . واقعیات دنیای امروز و تنظیم روابط و اقتصاد بین الملل نشان داده است که ژاپن راه دوم یعنی امریکا را برمی گزیند چراکه در تعاملات سیاسی و اقتصادی داخلی اش راهی بجز آن ندارد. ژاپن نمی تواند در آزادگان حضور یابد چراکه ژاپن ، امریکا و امریکا ژاپن است....