وقتی مهر گیجی بر سرتان می‌خورد!

سرگیجه یا واقعی است یا غیرواقعی. سرگیجه واقعی زمانی است که شخص احساس حرکت دورانی دارد. فرقی نمی‌کند، احساس می‌کند اتاق یا خودشخص می‌چرخد، اما سرگیجه غیرواقعی، عبارت است از احساس هر حرکتی غیر از حالت دوران مثل سبکی سر، عدم تعادل، تکان تکان خوردن و سیاهی چشم که علل این دو نوع باهم فرق دارد.

منشا سرگیجه واقعی از کجاست؟

80 درصد موارد، سرگیجه مربوط به گوش داخلی است. این نوع سرگیجه اغلب بیماری خطرناکی نیست که خطر جانی برای شخص داشته باشد. ولی بسیار نگران‌کننده است، چون حس اضطراب‌آوری است و در 20 درصد موارد، سرگیجه به علت بیماری در مغز اتفاق می‌افتد. ممکن است اختلال عملکردی وجود داشته باشد یا ضایعه‌ای در کار باشد. این نوع سرگیجه خطرناک است، ازجمله سکته‌های مغزی که مغز و مخچه را درگیر می‌کند و می‌تواند خطر جانی برای فرد داشته باشد. البته پزشک با سوالاتی که از بیمار می‌پرسد، می‌تواند منشا سرگیجه را تشخیص دهد که آیا سرگیجه به علت گرفتاری در مغز است یا از گوش منشا می‌گیرد.

چه وقت افراد دچار سرگیجه باید به پزشک مراجعه کنند؟

اگر زمان سرگیجه کوتاه است، مثلا چند ثانیه طول می‌کشد، منشا آن معمولا از گوش است و اورژانسی نیست، اما سرگیجه‌ای که برای نخستین بار بیش از نیم ساعت یا یک ساعت طول بکشد نیاز به بررسی دارد، چون می‌تواند علامت خطر باشد.

آیا افت فشار خون می‌تواند با سرگیجه مرتبط باشد؟

بله، اما سرگیجه واقعی نیست و بیشتر حالت سیاهی رفتن چشم است. ولی اگر با عدم تعادل و سابقه تغییر فشار خون همراه است باید بررسی شود. شاید نرسیدن خون کافی به مغز مطرح و هشداری برای تغییرات آینده باشد.

منظور از سرگیجه وضعیتی خوش‌خیم چیست؟

در گوش داخلی برخی ذرات یا کریستال‌هایی وجود دارد که هنگام تغییر وضعیت فرد، از جای خود جدا می‌شوند و به مجاری نیم‌دایره گوش می‌رسند. درمان این حالت انجام یک مانور یا تمرین است که پزشک به بیمار آموزش می‌دهد و باعث رفع شدن سرگیجه می‌شود.

آیا سرگیجه می‌تواند منشا عصبی داشته باشد؟

بله یکی از مهم‌ترین علل سرگیجه، چه واقعی چه غیرواقعی باشد، حالت‌های روحی، روانی وافسردگی است. همچنین میگرن یکی از مهم‌ترین علل مغزی است که می‌تواند سرگیجه کاملا واقعی و شدید دورانی ایجاد کند.

آیا سینوزیت می‌تواند سرگیجه ایجاد کند؟

به طور مستقیم نه، اما به طور غیرمستقیم می‌تواند.

دیگر علل سرگیجه غیرواقعی کدام است؟

می‌تواند متنوع باشد. مثل کم‌خونی، تغییر فشار خون، نرسیدن خون به مغز، تغییرات هورمونی مثل تیروئید، دیابت و مشکل هورمون‌های جنسی که باید بررسی شود.

آیا آرتروز مهره‌های گردن هم می‌تواند باعث سرگیجه در فرد شود؟

بله. کسانی که موقع مطالعه خیلی سرشان را پایین می‌آورند و تغییراتی در گردن دارند، بعد از پایان مطالعه موقع بلند شدن ممکن است دچار سرگیجه شوند.

آیا خارش گوش می‌تواند باعث سرگیجه و احساس عدم تعادل شود؟

خارش گوش اغلب به علت حساسیت پوستی جدی است که در پوست مجرای گوش اتفاق می‌افتد و معمولا باعث سرگیجه واقعی نمی‌شود. شاید جرمی در گوش وجود دارد که پرده را تحریک می‌کند و این می‌تواند احساس عدم تعادل بدهد. این افراد هم باید به پزشک مراجعه کنند.

دکتر پدرام برقعی

متخصص گوش و حلق و بینی