تلاش آمریکا برای کاهش همکاری اقتصادی کشورهای عربی با ایران

سفر وزیر خارجه آمریکا به کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس به منظور دستیابی به چه اهدافی انجام گرفته است؟

روابط میان آمریکا و کشورهای حوزه جنوبی خلیج‌فارس یک نوع همکاری مستمر و عمیق محسوب می‌شود. البته اکنون مشکلاتی وجود دارد که مهم‌ترین آن اختلافات درون شورای همکاری خلیج‌فارس میان قطر و چهار کشور عربستان، امارات، مصر و بحرین است که تاکنون با رایزنی‌ها و میانجیگری‌های کویت و حتی خود آمریکا به نتیجه مطلوب نرسیده است. البته انجام این سفر در آستانه فراهم کردن مقدمات تشکیل اجلاس سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس که در کویت برگزار خواهد شد، شاید پیام‌های ویژه‌ای داشته باشد. همچنین آمریکا در تلاش است روابط عربستان و عراق را در مسیر بهبود و توسعه قرار دهد تا از این طریق روابط بغداد ـ تهران تحت تاثیر قرار گیرد. در همین رابطه حمایت‌های عربستان و امارات از اقدامات مسعود بارزانی در جهت برگزاری غیرقانونی همه‌پرسی استقلال منطقه کردستان از عراق و تاثیرات منفی که این موضوع برجا گذاشته است به نوعی خنثی شود. نکته مهمی که در این سفر به طور برجسته مدنظر قرار گرفته می‌شود، موضوع ایران است. صحبت‌های دونالد ترامپ علیه ایران، واکنش‌های منفی زیادی را در پی داشته است و باعث تغییر و تحولاتی شده است. احتمالا وزیر خارجه آمریکا در این سفر تلاش می‌کند کشورهای عربی حوزه جنوبی خلیج‌فارس را به محدودیت و کاهش همکاری‌های اقتصادی با تهران ترغیب کند.

نقش آمریکا در تغییرات سیاسی ـ اجتماعی عربستان و امارات که به سمت غیردینی شدن سوق پیدا می‌کند، چطور قابل ارزیابی است؟

آمریکا از این نوع اقدامات پشتیبانی و حمایت لازم را انجام می‌دهد. سازمان‌های اجتماعی و فرهنگی آمریکایی ماموریت تغییرات را در این حوزه‌ها برعهده دارند. البته گاهی دستگاه‌های سیاسی و دیپلماسی آمریکا بنا به مورد خاص در این زمینه‌ها ورود پیدا می‌کنند. تحولات ظاهری که در عربستان شاهد آن هستیم در زمینه اعطای حق رانندگی، افتتاح حساب بانکی و آزادی حق مسافرت به خانم‌ها و همچنین انتخاب چند وزیر خانم در امارات متحده عربی، بیشتر جنبه و ماهیت تبلیغاتی دارد، به نحوی که ذهنیت جامعه آمریکا را تحت تاثیر قرار دهد که افکار عمومی ایالات متحده آمریکا انتقاد کمتری را نسبت به مقامات سیاسی کشور برای برقراری روابط حسنه با رژیم‌های عقب‌افتاده و متحجر ابراز کنند. البته محور اصلی سفر رکس تیلرسون پیگیری این تغییرات اجتماعی نیست، اما مقامات عربستان سعودی گزارشی از واکنش‌ها به این تحولات را به مقامات آمریکایی خواهند داد.