اینجا هیچکس ناراحتی روحی ندارد

به گزارش تسنیم، لالجین رتبه اول صادرات سفال را در کشور به خود اختصاص داده است. صنایع دستی و هنر سفال گری مردمان این خطه، سابقه ای چند هزار ساله دارد و حتی گفته شده که چنگیز خان مغول در حیرت از هنر سفال گری لالجینی‌ها، دستور دارد که از هنرمندان لالجینی، هنر سفال گری آموخته شود. هنر سفالگری نسل به نسل به مردم شهر لالجین رسیده و سفالگری، میراث آباء و اجدادی مردم این شهر است. برخلاف سفال‌های چینی که اکنون در بازار ایران فراوان شده‌اند، سفال‌های تولیدی این منطقه از کیفیت و اصالت بسیاری برخوردار است و هنوز هم مردم لالجین برای ساخت سفال‌ از چرخ‌های دستی استفاده می‌‌کنند.

محمد بهمنی مهر، یکی از اساتید موفق و خوشنام سفالگری در شهر لالجین است و نزدیک به 30 سال از عمرش را مشغول همین کار بوده است. او درباره علت انتخاب این شغل می‌گوید: «اگر کسی در لاجین متولد شود، به سختی می‌تواند سفالگر نشود، بویژه اگر پدرش هم سفالگر باشد. من شغل پدرم را ادامه دادم و کارگاهی که نزدیک به 30 سال است در آن مشغولم، بیش از 120 سال قدمت دارد و این مکان برای بیش از یک قرن کارگاه سفالگری بوده است.»

وی می‌افزاید: «در گذشته سفالگری به صورت استاد و شاگردی و پدر و فرزندی آموزش داده می‌شد، هر چند محصولات سفال در قدیم الایام تنوع چندانی نداشت و فقط ظروف چرخی تولید می‌شد. اما امروز در دانشگاه‌های هنر و علمی -کاربردی رشته سفال و سرامیک تدریس می‌شود و علاقمندان علاوه بر شیوه سنتی می‌توانند سفالگری را به صورت آکادمیک بیاموزند. تنوع محصولات سفال هم بسیار گسترده شده و هنر مجسمه سازی، کتیبه، نقش برجسته و قالب گیری هم به کمک هنر سفالگری آمده است.»این استاد کهنه کار درباره اینکه مدت زمان لازم برای یادگرفتن هنر سفالگری و رسیدن به نقطه امرار معاش از این طریق چقدر است، خاطرنشان می‌کند: «استعداد ذاتی و میزان علاقه افراد بسیار تعیین کننده است. مساله مهم دیگر این است که فرد نزد چه استادی آموزش ببیند. برای سفالگری با چرخ اگر با یک استاد خبره و قدیمی سر و کار داشته باشید، حداقل بین 3 تا 4 سال باید زحمت بکشید.»بهمنی مهر تصریح می‌کند: «در لالجین بیش از 8 هزار مدل سفال با لعاب‌ها و سایزهای متفاوت تولید می‌شود. این شهر با 17 هزار جمعیت هزار و 200 کارگاه سفالگری و 300 واحد فروشگاهی دارد که کار بازاریابی و فروش را انجام می‌دهند. اشتغالزایی لالجین به حدی است که نه تنها خودش را سیراب کرده بلکه باری هم از روی دوش مرکز استان برداشته است. در کارگاه من 3 نفر مشغول به کار هستند و هر محصول سفالین 35 درصد سود خالص به همراه دارد. مواد اولیه ما خاک رس است که به قیمت هر کیلو 250 تا 300 تومان خریداری می‌کنیم. خاک رس خاصیت فرم پذیری، ایستایی، لعاب پذیری، شوک پذیری و ... دارد و به همین دلیل بهترین خاک برای سفالگری است. البته در شهرهایی مثل تبریز، میبد و اصفهان به جای خاک رس از کائولن استفاده می‌کنند که ایستایی و فرم پذیری کمتری دارد و صرفا برای تولید ظروف تخت و پارچ و لیوان کاربرد دارد.»

این استاد سفالگری، مهم‌ترین ضرورت این عرصه را دانش بنیان شدن فرآیند سفالگری می‌داند و خاطرنشان می‌کند: «اگر سفالگری دانش بنیان شود، ضایعات از بین می‌رود و استحکام و ماندگاری محصولات افزایش می‌یابد. دغدغه ما در انجمن هنری سفال و سرامیک لالجین استاندارد سازی سفال برای فروش است و امیدواریم که سفال لالجین با استاندارد شناخته شده این شهر وارد بازار شود.»

وی معتقد است که مسئولان فقط برای ارائه آمار و موفق نشان دادن خود از لالجین استفاده می‌کنند اما برنامه ای برای حمایت عملی از هنر سفالگری و دانش بنیان کردن آن ندارند.

بهمنی مهر با بیان اینکه درگیری‌های اجتماعی و ناراحتی‌های روحی و روانی در لالجین تقریبا صفر است، درباره علت آن می‌گوید: «کار هنری بویژه با خاک اثرات روانشناختی عمیقی دارد و روح را پرورش می‌دهد. لالجینی‌ها با هنر سفالگری عجین هستند و به همین دلیل ما در اینجا چیزی به نام ناراحتی عصبی و روحی نداریم. مردم لالجین شاد، آرام، مهربان،خوش برخورد و بسیار مهمان نوازند و این ارمغان سر و کار داشتن با هنر و خاک است.