پاسخ ایران چیست؛

نتیجه بیش از 2 ماه بررسی کارشناسانه ایران درخصوص بسته پیشنهادی گروه 1+5 در زمینه برنامه های صلح آمیز هسته ای کشورمان ، دیروز تسلیم نمایندگان سیاسی این کشورها در تهران شد.

کد خبر: ۱۰۷۲۵۸

گرچه محتوای پاسخ ایران هنوز منتشر نشده اما به نظر می رسد توجه به ملاحظات زیر ضروری است:
1- اعلام تکمیل چرخه سوخت در کشورمان در اوایل سال جاری غرب را به انفعال انداخت. چرا که ایران به رغم 3.5 سال چالش سنگین دیپلماتیک بدون آن که از مقررات بین المللی یا محدوده نظارت و همکاری با آژانس تخطی کند ، در جایگاه کشوری مسلط به فناوری هسته ای نشست.
2- تلاش غرب برای فرار رو به جلو منجر به صدور قطعنامه 1696 در شورای امنیت سازمان ملل شد که فاقد هرگونه استدلال حقوقی از یک سو و رویکرد عملی از سوی دیگر بود. نشاندن واژه «شورای امنیت» در کنار تکالیف آژانس در بسته پیشنهادی به ایران فهمانده بود که امریکا استراتژی ماکزیمم فشار را طراحی کرده تا تهران را به انتخاب بی چون و چرای بد (پیشنهاد 1+5) در برابر وضعیت بدتر (مواجهه با شورای امنیت) قرار دهد.
3- پاسخ تهران تحت تاثیر قطعنامه 1696 نبود ، گرچه بی توجه به نگرانی های احتمالی جامعه جهانی هم نیست. ایران همان طور که در 4 سال گذشته وفاداری اش به مقررات بین المللی را به جهانیان ثابت کرده ، باید به ملت هوشمند خود هم اطمینان دهد که حقوق ملی آنان را در برابر تکالیف یکطرفه حقوقی معامله نخواهد کرد. از سوی دیگر ، در مبحث مهم و استراتژیک انرژی اتمی و پس از تسلط فرزندان ملت به فناوری هسته ای ، ایران نمی تواند برخورد تعارفی و ابهام آمیز با حقوق ملی خود را بپذیرد. همچنین ، نمی تواند حقوق مصرح خود در قوانین بین المللی را منوط به تفسیر به رای دیگران کند. از این منظر پاسخ تهران قفل های «بسته » غرب را با این هدف «باز» کرد تا ایران از همه حقوق خود طبق ماده 4 ان.پی.تی بهره مند و جامعه جهانی هم از تعهد ایران طبق مواد 1 و 2 پیمان مزبور مطمئن شود. الگویی که می تواند جامعه بین المللی و آژانس را برای مدیریت رویکرد هسته ای سایر کشورها در آینده با تجربه کند.
4- به عبارتی ، مسوولان کشور نمی توانند از حقوق ملت دست بردارند تا غرب (بلوک امریکا) دست به اقدام غیرقانونی علیه ایران نزند! بلکه پاسخ ایران نشان می دهد که تهران به خاطر اهمیتی که برای صلح و تفاهم جهانی قائل است ، حتی حاضر است سرعت دستیابی به حقوق خود را کند نماید تا غرب به مسیر مقررات بین المللی برگردد.
5- برخلاف شانتاژ سیاسی غرب ، پاسخ ایران در مهلت متعارف داده شد. لابد 3 کشور اروپایی فراموش نمی کنند که پاسخ پیشنهاد هسته ای قبلی ایران در مارس 2005 را در 5 آگوست همان سال (بیش از 4 ماه بعد) دادند.
6- متن بسته پیشنهادی 1+5 و در ادامه آن قطعنامه 1696 نشان داد که هنوز هم ایران مذاکره و تفاهم را اصل می داند و غربی ها تعلیق را. از این رو اشاره آنها به پذیرش حقوق ایران طبق ان.پی.تی (بدون تصریح ماده 4 آن پیمان) یک تعارف بی محتوا بود. از سوی دیگر از نظر فنی تعلیق مساوی با خلع ید ایران از صنعت هسته ای نیست . چراکه کشوری که به فناوری مواد (چرخه سوخت) و تجهیزات (سانتریفیوژ و...) و تاسیسات (استخراج اورانیوم ) مسلط است ، با تعلیق آن را از دست نمی دهد بنابراین اگر مشکل غرب در برخورد با افکار عمومی با اعلام تعلیق حل می شود، به نظر می رسد ایران در مسیر مذاکره و در این زمینه بتواند به آنها کمک کند و اگر غرب راهبرد مهار ایران در صنعت هسته ای را پیگیری می کند ، واقعیت این است که ایران مدتهاست از این مرحله گذشته است . از همین زاویه است که علاوه بر ایران ، همه نخبگان ارشد غرب هم به سران خود ، کنار آمدن با ایران و بهره مندی از همکاری با تهران را توصیه می کنند.
7- ایران از پیشنهاد غرب برای توافقات بلندمدت در زمینه اتمی ، انرژی ، تجاری ، ارتباطات ، کشاورزی ، سیاسی و... استقبال می کند. اما صداقت در بیان این «مشوق»ها را در ورود به فضای مذاکره با روحیه سازنده و صریح و شفاف شدن مکانیزم و تضمین اجرای این پیشنهادها می داند. از این رو برای رسیدن به این نقطه ، غرب را به «رمزگشایی» از ابهامات دعوت می کند.
8- رسیدن به تفاهم ، مستلزم تعلیق همه برنامه های ایران نیست. چنانچه آژانس بر اساس بند یک ماده 4 ان.پی.تی نمی تواند تاخیر در برنامه های صلح آمیز کشورها را حتی در مسیر بازرسی بپذیرد. تایید ماهیت صلح آمیز برنامه اتمی ژاپن در حالی 27 سال توسط آژانس طول کشید که بر همین مبنا ، یک لحظه هم فعالیت آن کشور قطع نشد. تبعیض در این زمینه بین کشورها پذیرفتنی نیست.
9- و سرانجام این که ایران و غرب در موضوع هسته ای به توافق خواهند رسید اگر مبنای مذاکرات به جای خودخواهی ، مقررات بین المللی مرتبط با ان.پی.تی باشد و اگر اراده و روحیه تفاهم و مدارا به جای خوی سلطه و تبعیض بنشیند. وجدان جهانی به قضاوت نشسته است و توپ اینک در زمین غرب است.