در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
رساله «حرمت مشروطه»
وقتی از مرحوم شیخ شهید، حاجی فضل الله نوری درباره علت موافقت اولیه با مشروطیت و مخالفت ثانویه با آن سوال می کنند ؛ ایشان با نوشتن این رساله خواسته بگوید که آنچه در شرف وقوع است ، نزاع بر سر استبداد نیست.
فتنه از آنجا آغاز شد که شعار عدالتخواهی از همه جا به گوش رسید و ما (شیخ فضل الله نوری) نیز همچون هر کس دیگری که کلمه طیبه عدل را می شنود پس آن خواهد رفت ، به دنبال آن رفتیم ؛ اما به تدریج که به تفسیر عدالت پرداختند، از آن برداشت های بدعت آمیز به دست می آمد تا آنجا که صریحا می گفتند که ممکن نیست مشروطه با قواعد الهی و اسلامی منطبق شود، و با این تصحیحات و تطبیقات ، دولتهای خارجی ما را به عنوان مشروطه نخواهند شناخت.
این عده با تاسیس مجلس شورای ملی و نظام نامه و قانون نویس ، عملیات برای این مقصود را آغاز کردند ؛ از این رو بازی مشروطه اینان ، عدالتخواهی نیست. نظام اسلامی بر پا کننده عدالت است. پایه های این نظام بر دو امر ریخته شده: یکی تحمل احکام دینی و دیگر سلطنت. سلطنت ، قوه اجراییه احکام است. پس اگر بخواهند بسط عدالت شود، باید این دو فرقه تقویت گردد ؛ یعنی «حمله احکام» و «اولی الشوکه من اهل الاسلام». این است راه تحصیل عدالت صحیح نافع. اگر نزاع بر سر استبداد است ، چه جای تهاجم به دین و شریعت اسلامی است. بنابراین ، از دیدگاه مرحوم شیخ فضل الله نوری رحمه الله علیه بازی مشروطه ، نه یک حرکت ضداستبدادی ، که ضددینی است و ممکن نیست که مملکت اسلامی در تحت قانون مشروطگی بیاید، مگر به رفع ید از اسلام.
مرحوم شیخ فضل الله نوری رحمه الله علیه مطالب بالا را در رساله «تذکره الغافل و ارشاد الجاهل» با شرح بیشتر بیان کرده که نزاع بر سر استبداد نیست تا ما خود را گرفتار تعاریف کنیم. بدیهی است که هیچ مسلمانی از استبداد دفاع نخواهد کرد. ما نیز اذعان داریم بر این که حفظ نظام سیاسی و اجتماعی عالم ، به قانون وابسته است و بهترین قوانین ، قانون الهی اسلام است که جامع جهات دنیوی و اخروی می باشد. پس ما ابدا به جعل قانون نیاز نداریم تا به تاسیس مجلس شورا محتاج باشیم ، مگر آن که مقصود از آن ، اجرای قانون الهی باشد. در این صورت چه جای دخالت فرق مختلفه ضاله است؛ چرا باید قانون مجازاتشان تماما برخلاف قانون الهی باشد؛ اگر این اساس به جهت تقویت اسلام بود، چرا تمام اشخاص لاابالی در دین و فرق ضاله ، از بهایی و ازلی و هم اشخاص فاسد العقیده و دنیاخواهان جاهل و یهودی و نصارا و مجوس و بت پرست های هند و تمام ممالک کفر و کلیه فرق عالم مگر خواص از مومنان طالب قوت آن بودند و آن را تقویت می کردند؛ اگر مقصود تقویت اسلام بود، انگلیس حامی آن نمی شد، و اگر مقصودشان عمل به قرآن بود، عوام را فریب نداده ، به کفر پناه نمی بردند و آنها را یار و معین و محل اسرار خود قرار نمی دادند. آخر این مقبول کدام احمق است که کفر حامی اسلام شود و میرزا ملکم نصارا حامی اسلام باشد. ما در پی رفع ظلم بودیم ؛ اما اگر چشم باز کنی ، می بینی که ظلم شدیدتر و ظالم تغییر کرده. شدیدتر از همه این که به دین اسلام ظلم شد که از جان و مال مهمتر است. شیخ فضل الله نوری در نهایت ، مشفقانه برادران دینی خود را نصیحت کرده که دوای درد ایرانی داروی اروپایی نیست: ای برادران اثنی عشری ، بدانید و آگاه باشید و بشنوید و تفکر بفرمایید و اغراض نفسانیه دنیویه را که عاقبت سوئ دارد، به کنار بگذارید و بدانید که طبع مملکت ما را غذای مشروطه اروپا دردی است بی دوا و جراحتی است فوق جراح ؛ زیرا علاوه بر آن که منافی قواعد اسلام ما است ، ایران ما را سه خاصه ویژگی است که تا آن سه خاصه در آن باقی است ؛ ایجاد پارلمانت جز منشا هرج و مرج فوق الطاقه نخواهد شد: یکی از آن سه خاصه وجود مذاهب مختلفه و دیگری کمی عده جندیه = نیروی نظامی ، سیمی کثرت ایلات بادیه ، و در ممالک خارجه این سه وجود ندارد.
داود مهدوی زادگان
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
