بهداشت دهان و دندان

اگر هر فردی به سلامت دهان و دندان خود توجه کند، از پرداخت هزینه‌های بیشتر برای درمان پیچیده، پیشگیری کرده است. البته مسواک‌زدن با خمیر دندان حاوی فلوراید، استفاده از نخ دندان و مراجعه دوره‌ای به دندانپزشک از راه‌های پیشگیری محسوب می‌شود.

مسواک‌زدن چه نقشی در سلامت دندان دارد؟

اگر مسواک نزنیم، چند ساعت بعد از غذا خوردن، لایه‌ای روی سطح دندان تشکیل می‌شود که به آن پلاک میکروبی گفته می‌شود. اگر روی این لایه باکتری‌های موجود در دهان قرار گیرد، قندها و کربوهیدرات‌های مواد غذایی را تجزیه و تولید اسید می‌کند. این اسید خاصیت بیماریزایی دارد؛ هم موجب پوسیدگی دندان می‌شود و هم بیماری در لثه ایجاد می‌کند. با مسواک‌زدن لایه پلاک میکروبی را حذف می‌کنیم.

چه خوراکی‌هایی بیشتر به دندان آسیب می‌زند؟

خوراکی‌های قندی و خوراکی‌هایی که به دندان می‌چسبد و تنقلاتی که کودکان استفاده می‌کنند‌. به این ترتیب، به‌طور مرتب اسیدی شدن در محل دندان‌ها ادامه می‌یابد و پوسیدگی اولیه ایجاد شده گسترده‌تر و عمیق تر می‌شود. پوسیدگی اولیه ممکن است علائمی نداشته باشد، ولی زمانی که عمیق‌تر می‌شود، خوردن خوراکی‌های گرم، سرد، ترش و شیرین باعث درد دندان می‌شود. همچنین جویدن غذا، فشار روی دندان وارد می‌کند و شخص را دچار دندان درد می‌کند. گاهی نیز بیمار نیاز به عصب‌کشی دارد، ولی چون از ابتدا درد نداشته و به پزشک مراجعه نکرده، متوجه بیماری‌اش نشده است. گاهی هم بیمار با شکسته شدن دندان (سطح رویی دندان) به پزشک مراجعه می‌کند، زیرا پوسیدگی از زیر دندان شروع شده است.

با افزایش سن چه اتفاقی در دندان‌ها می‌افتد؟

با افزایش سن، تحلیل لثه و سایش در ناحیه کنار لثه روی دندان ایجاد می‌شود. البته غیر از افزایش سن، مساله وراثت را نباید فراموش کرد. به همین علت بر لزوم استفاده از نخ دندان تاکید می‌شود، چرا که سطوح بین دو دندان با مسواک‌زدن پاک نمی‌شود و باید از نخ دندان استفاده کرد.

روزانه چند بار مسواک‌زدن را توصیه می‌کنید؟

روزی دو بار مفید است، اما اگر فرد وسط روز مواد قندی یا مواد چسبنده به دندان استفاده می‌کند و نمی‌تواند مسواک بزند، باید دندان‌ها را با آب بشوید. همه افراد باید شب‌ها قبل از مسواک‌زدن از نخ دندان استفاده کنند.

استفاده از قدیمی‌ترین ماده پر‌کننده دندان (آمالگام) چه مزایا و معایبی دارد؟

این فلز، آلیاژی است که از ترکیب چند فلز به دست می‌آید. روش کار کردن با آن راحت است، اما زیبایی و ظاهر آن خوب نیست. همچنین اگر دندان پر شده با آمالگام مجددا دچار پوسیدگی شود، باید حفره را تراش بیشتری بدهیم یعنی دندان را بیشتر خالی کنیم. بعلاوه جیوه به کار رفته در آن، بهداشت محیط‌زیست را به خطر می‌اندازد و چون نمی‌توان آن را بازیافت کرد، آب و خاک را آلوده می‌کند و مقدار زیاد آن برای انسان زیانبار است.

کامپوزیت‌ها چه محاسنی دارند؟

همرنگ دندان هستند، به بافت دندان می‌چسبند و نیاز به تراش زیاد ندارند.

پزشک با توجه به شرایط مریض از پرکننده‌های نوع آمالگام، کامپوزیت یا پروس لند استفاده می‌کند. پروس لند هم مقاومت بالایی دارد و هم به زیبایی صدمه نمی‌زند.

دکتر لیلا نصیری

متخصص ترمیمی دندان