آیا قیمت بنزین 1000 تومان می‌ماند؟

در حالی دولت از ثبات قیمت بنزین در سال آینده سخن می‌گوید که درقالب لایحه بودجه سال آینده، خواستار دریافت مجوز افزایش 5 درصدی نرخ حامل‌های انرژی از جمله بنزین شده است.

بنزین را می‌توان راهبردی‌ترین کالای ایران دانست که سرنوشت آن با سیاست همبستگی‌هایی دارد. قیمت بنزین در
40 سال گذشته ده بار دستخوش افزایش شده است. با این حال دولت از سال 1386 با هدف کنترل مصرف بنزین و پیشگیری از قاچاق سوخت نسبت به برنامه ریزی برای سهمیه‌بندی بنزین اقدام کرد و از این تاریخ تا سال گذشته اقتصاد ایران با بنزین چند نرخی روزگار گذراند. سهمیه‌های بنزین هر ماه در کارت‌های سوخت دارندگان خودرو شارژ می‌شد و بررسی‌های صورت گرفته از سوی بازوی کارشناسی مجلس، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی نشان می‌دهد برقراری سهمیه‌های سوخت و استفاده از کارت برای سوختگیری خودروها به صرفه جویی صد میلیارد دلاری در سال‌های استفاده از این سیستم منجر شده است.

حالا در شرایطی مقامات دولت و وزارت نفت از نبود برنامه‌ای روشن برای افزایش نرخ بنزین درسال آینده خبر می‌دهند که کم‌کم قیمت نفت در بازارهای جهانی آماده افزایش می‌شود و نتایج نشست کشورهای عضو اوپک از یک‌سو و نتایج نشست کشورهای اوپک و غیر اوپک از سوی دیگر نشان داد بازار با کاهش عرضه‌ای در حدود یک میلیون و 700 هزار بشکه در روز مواجه خواهد شد. همین سیگنال کافی است تا تنور بازار نفت در جهان داغ شود و در روزهای گذشته نیز افزایش قیمت هر بشکه نفت و پیش بینی رشد قیمت نفت بیش از این ارقام در روزهای پیش رو نشان می‌دهد سیگنال بازار به وقایع رخ داده مثبت بوده است. در حال حاضر قیمت هر لیتر بنزین آزاد معمولی در جایگاه‌های سوختگیری ایران هزار تومان است.

قیمت بنزین سال 1357 به ازای هر لیتر یک تومان بود. اولین افزایش قیمت بنزین پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1359 رخ داد. بهای بنزین در این سال به سه تومان رسید و پس از آن یک دهه ایران با بنزین سه تومانی روزگار گذراند. سال 1369 دولت با افزایش 2 تومانی بنزین، بهای هر لیتر را به 5 تومان افزایش داد.

بنزین سال 1374 با افزایشی صددرصدی به ده تومان رسید و سال 1376 نیز هر لیتر بنزین 16 تومان شد.

در سال 1380 قیمت این فرآورده مهم نفتی 38 تومان تعیین شد. آخرین افزایش قیمت بنزین پیش از سهمیه بندی به سال 1384 باز می‌گردد. هر لیتر بنزین در این سال 80 تومان قیمت داشت. پس از آن در سال 1386 بود که دولت وقت تصمیم به سهمیه‌بندی بنزین گرفت. تغییر بعدی سال 1393 رخ داد و قیمت هر لیتر بنزین یارانه‌ای به 700تومان و قیمت بنزین آزاد به هزار تومان رسید. سال 1394 بود که بنزین سهمیه ‌ای از عرصه اقتصاد ایران خداحافظی کرد و بنزین تک نرخی هزار تومانی تنها بنزین قابل خریداری در کشور شد. حالا در شرایطی که پیش‌بینی می‌شود، قیمت بنزین در بازارهای جهانی سال آینده دستخوش افزایش شود، می‌توان این احتمال را مطرح کرد که قیمت‌ها در سه ماهه ابتدایی سال آینده دستخوش تغییر شود.