دوباره به ماه برمی‌گردیم!

امروز 44 سال از پرتاب فضاپیمای آپولو-17، به عنوان آخرین ماموریت سرنشین‌دار به ماه می‌گذرد. ماموریتی که دستاورد آن بازگرداندن 110 کیلوگرم سنگ و خاک از ماه به زمین و نصب تعدادی ابزارهای علمی در آنجا بود.

به جمله سِرنان برگردیم. آیا واقعا انسان دوباره به ماه بازمی‌گردد؟ پاسخ این پرسش را باید از سازمان‌های فضایی آمریکا، روسیه، چین و برخی شرکت‌های خصوصی فضایی پرسید.

آمریکا: برمی‌گردیم، برنمی‌گردیم، برمی‌گردیم...

در زمان ریاست‌جمهوری جورج بوش، از طرح بلندپروازانه‌ای برای بازگشت انسان به ماه رونمایی شد. طرحی که در آن زمان، مخالفان و موافقان سرسختی داشت. مخالفان این طرح را چیزی جز ژست سیاسی و تکرار بیهوده تاریخ نمی‌دانستند. موافقان اعتقاد داشتند اجرای این طرح به عنوان هدفی میانی برای سفر انسان به مریخ ضروری است. با روی کارآمدن باراک اوباما، برنامه سفر سرنشین‌دار به یکی از سیارک‌های نزدیک به زمین با طرح بازگشت انسان به ماه جایگزین شد. برنامه‌‌ای که طراحان آن اعتقاد داشتند هدف میانی ارزشمندتر و چالش‌برانگیزتری برای سفر انسان به مریخ است. زیرا نخستین تجربه سفر انسان به فراسوی مدار ماه خواهد بود. کمتر از یک ماه دیگر دونالد ترامپ بر صندلی ریاست‌جمهوری آمریکا می‌نشیند. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند رئیس‌جمهور جدید، دوباره طرح بازگشت انسان به ماه را کلید بزند. چیزی که هنوز در حد حدس و گمان است و باید دید آیا ناسا بار دیگر به ماه بازخواهد گشت؟

آنچه در آمریکا به نظر می‌رسد برای بازگشت به ماه قطعی است، طرح جدی چند شرکت فضایی خصوصی است. شرکت‌هایی همچون گُلدن اِسپایک و بیگلو در نظر دارند تا اواخر دهه 1400/ 2020، پایگاه‌هایی در ماه بسازند تا گردشگران به آنجا سفر کنند.

روسیه؛ ناکام دیروز، کامروای فردا

با آن که شوروی نخستین کاوشگرها را به ماه پرتاب کرد، اما هیچ‌یک از فضانوردانش موفق به فرود روی نزدیک‌ترین همسایه فضایی زمین نشدند. آنها در جریان رقابت‌های فضایی در دهه 1340/1960 مسابقه سفر به ماه را به آمریکایی‌ها باختند. در سال‌های گذشته خبرهای پراکند‌ه‌ای از طرح روس‌ها برای اعزام فضانوردان به ماه به گوش می‌رسید. روسیه سال 1393/ 2014 به طور رسمی از فضاپیمای سرنشین‌داری رونمایی کرد که احتمالا اوایل دهه 1400/ 2020، قرار است جایگزین فضاپیمای فعلی آنها (سایوز) شود. فضاپیمای جدید این قابلیت را دارد که علاوه بر انجام سفرهای مداری، فضانوردان را به ماه نیز اعزام کند. ظاهرا هدف روسیه از سفر به ماه، ساخت پایگاه دائمی در آنجا به منظور معدن کاوی و اعزام گردشگران است.

چین، اژدهای تازه‌نفس

چین سومین کشوری است که به فناوری اعزام انسان به فضا دست‌یافته است. این کشور در فناوری فضایی روند رو به رشد و پرسرعتی را در سال‌های گذشته داشته است. چینی‌ها قصد دارند تا پیش از پایان دهه 1400/ 2020، حداقل یک پرواز سرنشین‌دار به مدار ماه انجام دهند و سپس مقدمات فرود نخستین فضانوردان روی این کره را فراهم کنند.

محمدرضا رضایی - جام‌جم