jamejamnashriyat
کد خبر: ۹۶۸۹۵۱   ۲۶ آبان ۱۳۹۵  |  ۰۰:۰۱

اشتغال، بخش مهمی در زندگی انسان است و برخی افراد در فرآیند اشتغال ممکن است به دلیل استرس‌های طولانی مدت و مداوم و شدید دچار فرسودگی شغلی شوند. این پدیده سندرمی است که شامل فرسودگی فیزیکی، عاطفی و روانی است و توام با احساس شدید پایین بودن پیشرفت شخصی در فرد است، ‌به این معنی که افراد درگیر با این مساله احساس می‌کنند هیچ‌گونه پیشرفت و ترقی در زندگی حرفه‌ای و شخصی خویش ندارند.

فرسودگی شغلی یعنی ‌از پا افتادگی و رخوت فرد شاغل به دلیل فشار روانی کار که شخص قادر به مقابله مناسب با آن نیست. فرسودگی شغلی در سه زمینه بروز می‌کند:

خستگی هیجانی: احساس زیر فشار قرار گرفتن و از بین رفتن منابع هیجانی در فرد که در این حالت فرد بی‌رغبت و بی‌تفاوت می‌شود و کاری که به آن اشتغال دارد هیچ‌گونه احساس مثبتی را در او برنمی‌انگیزد.

مسخ شخصیت: در این وضعیت نگرش فرد بیمار نسبت به ارباب رجوع منفی است و در فرآیند کار از پرخاشگری‌های فعال (کلامی و غیرکلامی) و غیرفعال (مانند کارشکنی و تاخیر‌های عمدی) استفاده می‌کند.

کاهش احساس کفایت شخصی: کم‌شدن احساس شایستگی درانجام وظایف شغلی و ارزیابی منفی از خود واحساس بی‌کفایتی و فسیل‌شدگی.

نشانه‌های فرسودگی شغلی عبارتند از:

علائم هیجانی: بی‌علاقه شدن نسبت به شغل خود، افسردگی، احساس درماندگی و ناتوانی، احساس مورد تایید و تشویق قرار نگرفتن، احساس جدایی از دیگران و تنهایی، احساس بی‌تفاوتی، ملامت و بیزاری.

علائم رفتاری: تخریب‌پذیر و پرخاشگر بودن، کناره‌‌گیری از دیگران، کاهش توانایی برای انجام وظایف شغلی، ‌محدودشدن فعالیت‌های اجتماعی و افزایش مشکلات با مسئولان و همکاران و حتی خانواده.

علائم روانشناختی: احساس خستگی مزمن،‌ ابتلا به دردهای عضلانی، سردردهای دوره‌ای، اختلال در خوابیدن،‌ اختلال گوارشی و سرماخوردگی‌های مکرر؛ کاهش توانایی جسمی و سیستم ایمنی.

علائم نگرشی: بدبینی، ‌بی‌اعتمادی نسبت به مدیریت سازمان و محل کار خود، گله‌مندی و بدگمانی.

علائم سازمانی: کاهش رسیدگی به خواسته‌های ارباب رجوع، تنزل ابعاد اخلاقی و معنوی، افزایش تعداد موارد خلافکاری، غیبت از کار، ‌ترک شغل و سوانح و حوادث در کار.

در فرآیند فرسودگی شغلی ممکن است فرد به حالت بن‌بست برسد و مستعد از دست دادن شغل خود شود و مدام تحت فشار روانی است. برای جلوگیری از علائم فرسودگی شغلی لازم است میزان رضایت، انگیزش، سازش و موفقیت شغلی فرد مورد بررسی قرار گیرد. برای کاهش علائم باید مداخلات هم در محیط کار و هم روی خود فرد صورت گیرد. فردی که دچار فرسودگی شغلی می‌شود انگیزه و انرژی خود را از دست می‌دهد و اعتماد به نفس او بشدت کاهش می‌یابد.

برای درمان ابتدا باید علت ابتلا و شدت اختلال و مدت زمان بروز آن مورد بررسی قرار گیرد و سپس روان درمانی، درمان‌های شناختی و نگرشی و تمرینات آرام‌سازی و و ارتقای اعتماد به نفس توصیه می‌شود و اگر علائم فیزیولوژیک نیز شدت داشته باشد، لازم است مداخلات دارویی روی فرد نیز صورت گیرد.

دکتر مهرنوش دارینی

‌ روان‌شناس و مشاور

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
نقطه طلایی

نقطه طلایی

یک) عکس را خیلی وقت است گذاشته‌ام. جایی که همیشه جلوی چشمم باشد. پشت عکس، بابا با خودکار آبی و خط شکسته نستعلیق نوشته: «باغ اکبرآقا- نوروز۱۳۶۵ - با محمدمهدی جان».

از دکتر نجیب تا دکتر غنی

از دکتر نجیب تا دکتر غنی

حملات و ترورهای مرگبار در سراسر افغانستان به امری روزمره بدل شده‌است. هر کسی هم می‌تواند هدف باشد.

رشته ‌کوه‌هایی به نام پدر

رشته ‌کوه‌هایی به نام پدر

از یک سنی به بعد، دیگر شخص و انسان نیستند. تبدیل می‌شوند به یک مفهوم. یک مکتب، یک تفکر. بعضی وقت‌ها با یک من عسل نمی‌شود خوردشان.

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر
یک عصر متفاوت

در مرحله نیمه‌نهایی عصرجدید چه اتفاقاتی افتاد؟ به همراه جزئیاتی از چگونگی برگزاری مرحله پایانی

یک عصر متفاوت

پیشخوان

بیشتر