مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های صنایع لبنی در گفت‌وگو با جام‌جم:

اکثر صنایع لبنی کوچک تعطیل شدند

طی روزهای گذشته اخبار متفاوتی از صنعت لبنیات کشورمان منتشر شده که از کاهش توان تولیدی واحدهای لبنی تا بحث کم‌فروشی، سخن به‌میان آمده است، اما مهم‌ترین نگرانی در صنعت یادشده مربوط به مشکلات اقتصادی و تعطیلی برخی از تولیدی‌ها بوده است.

کد خبر: ۹۶۳۶۹۳

گروهی از کارشناسان، کمبود شیر خام را چالش اصلی این صنعت اعلام کرده‌اند و گروه دیگر کاهش تقاضا به دلیل افزایش قیمت‌ها را عامل اصلی نگرانی در این صنعت اعلام می‌کنند. به همین دلیل جام‌جم گفت‌وگویی با محمدرضا گنجی، مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های صنایع لبنی داشته است که در ادامه می‌خوانید.

آیا آماری از میزان تولید شیر خام و جذب آن توسط کارخانه‌های لبنی در اختیار دارید؟

بله. وزارت جهاد کشاورزی در آخرین گزارش خود درباره میزان تولید شیر خام اعلام کرده حدود 9 میلیون و 200 هزار تن، حجم تولید شیر خام کشورمان است. درحالی که میزان جذب شیر خام در کارخانه‌های لبنی چیزی حدود شش میلیون و 500 هزار تن است.

با این ارقام که نزدیک به سه میلیون تن مازاد شیر خام داریم، پس چطور اعلام شده است کمبود شیر خام داریم؟

خیر، این فاصله میزان مازاد شیر خام نیست. به این دلیل که این رقم یا شیر خامی است که در مناطق دورافتاده تولید می‌شود که امکان جمع‌آوری آن برای استفاده در کارخانه‌های لبنی نیست یا این‌که در بخش‌های سنتی به صورت لبنیات سنتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. درحالی که میزان ظرفیت تولید نصب‌شده برای کارخانه‌های لبنی بسیار بالاتر از این ارقام است.

آمار دقیقی از ظرفیت تولیدی داریم؟

در این زمینه آمار دقیقی در دست نیست و درحال تهیه گزارشی از ظرفیت نصب شده فعلی هستیم، اما نکته این‌است که حتی اگر ظرفیتی هم از قبل اعلام شده باشد، اکنون به دلیل رکودی که فراگیر شده بسیاری از تولیدکنندگان کوچک از صحنه تولید خارج شده‌اند، بنابراین اکنون ظرفیت تولید دقیق نداریم، هرچند آمار اولیه بیانگر آن است که اکنون دو برابر میزان تولید شیر خام، ظرفیت تولید داریم. از سوی دیگر در حال جمع‌آوری اطلاعات دقیق تعداد تولیدی‌ها و میزان اشتغال‌زایی آنها نیز هستیم.

اگر واقعا کمبود شیر داریم، چطور موافقت اصولی برای احداث کارخانه‌ها صادر شده است؟

در گذشته سیاست بر اشتغال‌زایی و سرمایه‌گذاری بوده است، به همین دلیل ظرفیت تولیدی زیادی در صنعت لبنیات ایجاد شد، ولی این نکته، مشکل‌ساز نیست؛ بلکه مهم‌ترین عاملی که اکنون برای این صنعت چالش ایجاد کرده، مربوط به قیمت شیر خام است، چون بسیاری از این کارخانه‌ها با ظرفیت‌های پایین با در نظر گرفتن شیر خام یارانه‌ای، طراحی و ساخته شده‌اند، اما امروز قیمت شیر خام افزایش یافته و شیر یارانه‌ای حذف شده است؛ به‌طور کلی تولید در این کارخانه‌ها به دلیل ظرفیت‌های محدودی که دارند، اصلا توجیه اقتصادی نداشته و نمی‌توانند به تولید ادامه دهند. به همین دلیل است که می‌بینیم کارخانه‌های کوچک یک به یک در حال تعطیلی هستند.

تسهیلات ارائه‌شده به کارخانه‌ها برای رونق تولید در این مراکز کافی نبوده است؟

اجازه دهید این‌گونه پاسخ شما را بدهم، بسیاری از کارخانه‌های کوچک با توجه به توان تولیدشان، نیازمند افزایش تقاضا هستند و در این شرایط که تقاضا نداریم، ارائه تسهیلات مالی نه‌تنها کمکی برای تولید نیست، بلکه باعث بروز مشکلات بیشتر خواهد شد. دقیقا مثل آنچه هنگام احداث این کارخانه‌ها روی داده است. وام‌هایی با بهره‌های بالا برای احداث کارخانه‌ها ارائه شده که اکنون صرفه اقتصادی را از این مراکز تولیدی گرفته است. پس ارائه تسهیلات مجدد چاره کار نیست.

آیا این مشکل فقط در صنایع تولیدی کوچک ایجاد شده یا کارخانجات بزرگ هم با چالش مواجه هستند؟

درباره رکود بازار همه تولیدکنندگان درگیر این چالش هستند و واحدهای بزرگ و کوچک هر دو گرفتار شده‌اند، اما از آنجا که قدرت مالی تولیدکنندگان کوچک مانند تولیدی‌های بزرگ نیست، طبیعی بوده که این واحدها بیشتر درگیر معضل شده باشند. این درحالی است که رکود به دلیل کاهش تقاضا کاملا محسوس بوده و می‌توان گفت میزان خرید لبنیات به دلیل افزایش قیمت‌ها از سوی مردم کاهش چشمگیری داشته است که این کاهش در آینده سلامت جامعه را با چالش مواجه خواهد کرد.

براساس طرح توزیع شیر رایگان در مدارس،تقاضای مناسبی در سراسر ایران ایجاد شده است، آیا این برنامه تاثیری در میزان تولید کارخانه‌ها داشته است؟

در نگاه اول طرح بسیار مناسب است و می‌توان از آن به عنوان تقاضای مناسب یاد کرد، اما امروز که بیش از یک ماه از آغاز سال تحصیلی گذشته هنوز شیری در مدارس توزیع نشده است. این درحالی است که وقتی برای پیگیری به آموزش و پرورش نامه ارسال می‌کنیم، هیچ پاسخی نمی‌دهند.

قیمت شیر خام چقدر است؟

در حال حاضر کارخانه‌ها شیر را باید با قیمت 1440 تومان برای هر کیلو که مصوب شده است، خریداری کنند، اما این قیمت عملیاتی نشده است و در حال حاضر کارخانه‌ها شیر را به قیمت 1250 تومان از دامدار می‌خرند؛ زیرا اگر قرار باشد شیر کیلویی 1440 تومان باشد، کارخانه‌ها نیز مجبورند قیمت محصولات خود را افزایش دهند که با توجه به کاهش توان خرید متقاضیان، چالشی بزرگ‌تر برای کارخانه‌های لبنی ایجاد می‌شود.

با توجه به شرایطی که به آنها اشاره کردید، اکنون کارخانه‌ها به چه میزان ظرفیت تولید دارند؟