شیطنت‌های یک خرس بانمک

یوگی بر (یوگی خرسه) یکی از معروف‌ترین و موفق‌ترین شخصیت‌های تلویزیونی است که توسط زوج موفق جوزف هانا ـ ویلیام باربارا خلق شده است. این کاراکتر اولین بار به صورت یک شخصیت جانبی در سری تلویزیونی هاکلبری هاوند در سال 1958 خلق شد؛ ولی بعد از مدتی از خود هاکلبری هاوند محبوب تر شد! به طوری که هانا ـ باربارا‌ سال 1961 در سریال تلویزیونی انیمیشن برنامه یوگی خرسه را با حمایت شرکت کلاگز تهیه کردند. این سریال شامل چند بخش کارتونی یوگی خرسه، اسناگلپوس و یاکی دودل بود. موفقیت این سریال موجب ساخت یک فیلم بلند از این شخصیت در سال 1964 به نام «هی بفرمایید، این یوگی خرسه است» شد.

یوگی یکی از چند شخصیت کارتونی هانا ـ باربارا است که یقه و کراوات دارد. این طراحی به انیماتور اجازه می‌داد که بدن او را ثابت نگه دارند و وقتی صحبت می‌کند در هر فریم فقط سر او را حرکت دهند. این شیوه تعداد طرح‌های لازم برای یک کارتون هفت دقیقه‌ای را از 14000 به 2000 کاهش می‌داد و از لحاظ اقتصادی بسیار به‌صرفه بود.

شوی یوگی خرسه در دهه 1960 و 1970 مثال بسیار خوبی از تکنیک استفاده در انیمیشن محدود یا انیمیشن تجدید شده است که به طور زیادی تعداد طراحی‌های اولیه را ـ که برای ساختن یک قسمت لازم است ـ کاهش می‌دهد. داستان‌های جالب و جذاب این مجموعه‌ها چند نسل از تماشاچیان را مجذوب خود کرد و هنوز در قرن بیست و یکم نیز تماشاچیان‌ خود را دارد.

ویژگی‌های شخصیت یوگی ـ همانند بسیاری از کارتون‌های هانا ـ باربارا ـ از روی دو هنرپیشه معروف آن زمان به نام‌های آرت کارنی و بروشت بلت الهام گرفته شده است. نام یوگی مشابه نام ستاره بیسبال آن دوران یوگی برا است و این مساله موجب شد تا یوگی برا از هانا ـ بارباراشکایت کند؛ ولی مدیر برنامه‌های آنها اعلام کرد که این انتخاب صرفا تصادفی است.

داستان بیشتر کارتون‌های یوگی براساس کارهای عجیب و خنده‌دار او در پارک جلی استون است که خرس کوچولویی به نام بوبو با وی همراه است. یوگی اشتهای بی‌حد و حصری برای غذا دارد که به دزدیدن سبدهای پیک نیک کسانی منجر می‌شود که برای تفریح به پارک آمده‌اند. این کار اسمیت پارکبان را بشدت ناراحت می‌کند؛ ولی هیچ وقت نمی‌تواند او را بگیرد.

این خط داستانی یک فرم معروف اثبات شده است که هانا ـ باربارا از آن در بسیاری از کارتون‌های دیگرشان مثل گیلا گوریل (حیوان در برابر صاحب مغازه) و والی گیتور (تمساح در برابر نگهبان باغ وحش) نیز استفاده کرده است.

کریستوفر‌ پی لهمن تاریخ نویس انیمیشن می‌گوید که طرح سریال اولیه یوگی خرسه در دهه 1950 و اوایل 1960 دارای یک نوع سمبلیسم سیاسی در ارتباط با دوران تولید آن سریال بود. تعصبات نژادپرستانه بشدت در ایالات متحده اعمال می‌شد و قرار بود مردم در مکان‌هایی که نشان‌دهنده موقعیت اجتماعی آنان بود، زندگی کنند و هر گونه تلاش برای تغییر آن موقعیت، نتایج بدی داشت. یوگی هم یک جایگاه اجتماعی تعریف شده داشت که زندگی او محدود به پارک جلی استون بود و زیر نظر یک پارکبان سفید پوست قرار داشت.

یوگی در محدودیت اجتماعی زندگی می‌کرد؛ اما تلاش می‌کرد‌ از این شرایط به نفع خود‌ استفاده کند. افرادی که برای پیک‌نیک به پارک می‌آمدند با خود‌ سبدهای پر از غذا می‌آوردند و یوگی همواره در حال دزدیدن آنها بود. رفتارهای مجرمانه ‌ یوگی و تلاش در جهت به دست آوردن خوراکی و زنده ماندن اصلا به صورت منفی به تصویر کشیده نشده مانند یک قهرمان احساساتی تصویر شده است.

یوگی عملا هیچ وقت با سلسله مراتب اجتماعی پارک درگیر نمی‌شود و به طور جدی با قدرت پارکبان در نمی‌افتد یا خواستار خودمختاری بیشتری نیست.

پخش اولین سریال کارتونی یوگی چند‌ سال ادامه داشت؛ اما این تازه ابتدای راه بود. یوگی هر بار با سریال‌های کارتونی جدیدی در مکان‌های مختلف به تلویزیون بازگشت. او در نقش یک مسابقه دهنده فضایی، یک رپر، یک کاپیتان کشتی پرنده (در ایران بیش از همه با این تصویر او آشنا هستیم) و حتی یک دزد دریایی (به دنبال یافتن گنج با اهداف خوب و دوستانه) ظاهر شد. یوگی نشان داد که تنها یک شخصیت تلویزیونی کارتونی محبوب نیست؛ بلکه در عرصه کمیک بوک و بازی‌های کامپیوتری‌ بسیار موفق عمل کرده است. او در عرصه اقلام تجاری نیز یکی از موفق ترین شخصیت‌های هانا ـ باربارا بود.

از یوگی در سریال‌ها و فیلم‌های بلند متعددی که جدیدترین آن فیلم سینمایی بلندی است که به شیوه انیمیشن سه بعدی ساخته شده ‌ و سال 2010 بر پرده سینما‌ها رفت، استفاده شده است. در زیر به معرفی اجمالی کارهای تلویزیونی یوگی که بعضی از آنها از شبکه‌های تلویزیونی ایران نیز پخش شده است، می‌پردازیم.

شوی یوگی خرسه

این اولین سری کارتونی یوگی خرسه است که در 36 قسمت 24 دقیقه‌ای در سال 1961 ساخته شد که تم اصلی آن دزدیدن سبد پیک‌نیک در پارک جلی استون بود. این برنامه سه بخش کارتونی یوگی خرسه، اسناگلپوس و یاکی دودل داشت.

یوگی و دوستان

این اثر در سال 1967 توسط کمپانی هانا ـ باربارا و بخش تلویزیونی برادران وارنر تهیه شد و بازپخشی از کارهای کلاسیک قبلی یوگی خرسه، هاکلبری هاوند، اسناگلپوس و پیکی دیکسی و یاکی دودل بود. این سری از کارهایی است که در ایران پخش شده است.

　شوی جدید یوگی خرسه

شوی جدید یوگی خرسه‌ سال 1988 در 45 قسمت 24 دقیقه‌ای ( شامل سه کارتون 7 دقیقه‌ای) ساخته شد. این 45 قسمت جدید همراه با بازپخش کارتون‌های اولیه سال 1961 پخش می‌شود. در این سری هم یوگی، بوبو، سیندی و پارکبان اسمیت حضور داشتند و محل ماجراها در پارک جلی استون بود. در این سری چند شخصیت جدید مثل پارکبان روبی دوکس ـ که چاق و کوتوله است ـ نینجا راکون (یک توله راکون ژاپنی) با مادرش و بلابر خرسه هم حضور دارند. این کار هم ساخته هانا ـ باربارا پروداکشنز است.

مسابقه فضایی یوگی

این کار در قالب یک برنامه 90 دقیقه‌ای برای صبح روزهای شنبه در سال 1978 ساخته شد. در این کار یوگی، هاکلبری هاوند، جابرجاو و چند شخصیت جدید حضور داشتند که در مسابقات ماشین سواری فضایی رقابت می‌کنند. هر برنامه شامل چهار قسمت کارتونی بود.

سریال تلویزیونی گلکسی گوف اپز

این سریال یک کار 13 قسمتی بود که ‌سال 1978 ساخته شد. این برنامه در سری برنامه‌های صبح روز شنبه قرار داشت و دنباله‌ای بر کار مسابقه فضایی یوگی بود. در این کار یوگی، هاکلبری هاوند اسکیر خرسه حضور داشتند. این کار توسط کمپانی هانا ـ بارباراپروداکشنز ساخته شد.

المپیک خنده‌دار

این سریال در دو فصل 24 قسمتی 30 دقیقه‌ای در سال 1977 ساخته شد. این برنامه تصویر خنده دار و طنزی از المپیک ارائه می‌دهد و در آن 45 شخصیت از کاراکترهای هانا ـ باربارا در قالب سه تیم با هم رقابت ورزشی دارند و امتیاز می‌گیرند و در آخر تیم برنده اعلام می‌شود. این کار هم ساخته هانا ـ باربارا پروداکشنز است.

یوگی در جست‌وجوی گنج

این سری انیمیشن تلویزیونی ‌سال 1985 ساخته شد که در آن یوگی و دوستانش با کشتی اس‌اس جلی راجر که یادآور کشتی پرنده در سری دار و دسته یوگی است به دنبال یافتن گنج به سراسر دنیا می‌روند. در این کار شخصیت منفی به نام دیک دسترولی به همراه موتلی سوار بر کشتی اس‌اس درتی تریکس سعی دارند در کار یوگی و دوستانش مداخله کنند.

یو یوگی

این اثر هم یک سری انیمیشنی است که‌ سال 1991 ساخته شد. این کار آخرین سری تلویزیونی یوگی خرسه بود که با حمایت کلاگز ساخته شد. این کار بخش‌های سه‌بعدی دارد که باید بیننده‌ها از عینک مخصوص سه‌بعدی استفاده کنند. در آغاز سکانس‌های سه بعدی یوگی کلاهش را می‌چرخاند که اشاره‌ای به این است که بیننده‌ها عینک‌شان را بزنند و برنامه را سه‌بعدی ببینند. این برنامه با استقبال خوبی روبه‌رو نشد و‌ سال 1992 کنسل شد.

دار و دسته یوگی

این سریال در 15 قسمت 30 دقیقه‌ای در سال 1973 ساخته شد. این اثر شناخته‌شده‌ترین سریال یوگی در ایران است. در این کار تعداد زیادی از شخصیت‌های هانا ـ باربرا به همراه یوگی سوار بر یک کشتی پرنده ماجراهای بانمکی را خلق می‌کنند. در این کار این شخصیت‌های حیوانی به دفعات با شخصیت‌های انسانی خوب و بد روبه‌رو می‌شوند. از جمله آقای وندال که تمایل شدیدی به خراب کردن شهر و فضاهای مختلف دارد. در آخر یوگی و دار و دسته‌اش به آنها یاد می‌دهند که باید به قوانین احترام بگذارند و در حفظ شهر و وسایل شهری تلاش کنند. در این سری با شخصیت‌های منفی متعددی مواجه می‌شویم که در ابتدا در قالب دوست، میزبان یا مهمان وارد می‌شوند؛ ولی در واقع نشان دهنده یکسری از صفات بد انسان‌ها هستند؛ ولی در نهایت یوگی و دوستانش بر این تبهکاران غلبه کرده یا این که کارهای بد آنها را خنثی می‌کنند.

پریسا کاشانیان