27 نکته کلیدی برای ایمنی تکایا

بسیاری از این نقاط مانند مساجد، شبستان‌ها، حسینیه‌ها و مهدیه‌ها به دلیل همیشگی و دائمی بودن تا حدی از آمادگی و ایمنی لازم برخوردارند؛ اما از آنجا که این نقاط به تنهایی پاسخگوی جمعیت مشتاق عزادار نیستند، تقریباً در تمامی محلات در سراسر کشور، اماکنی با عنوان تکیه برپا می‌شود که مردم شب‌ها در آن تجمع و عزاداری می‌کنند. تکیه‌ها محل‌های موقتی است که فقط به همین منظور و در این چند روز برپا و پس از آن نیز بسرعت جمع‌آوری می‌شود. غیردائمی و موقتی بودن این تکیه‌ها باعث می‌شود در بسیاری از آنها ایمنی کمی وجود داشته باشد و با توجه به جمعیت زیادی که آنجا حاضر می‌شوند یک اشتباه کوچک می‌تواند به یک حادثه بزرگ منجر شود. قطعا هدف مسئولان و اعضای محترم هیأت‌مدیره این اماکن از ایجاد این تکایا، برپایی مراسم مذهبی و خدمت به هموطنان است، اما باید بدانند رعایت اصول ایمنی در این نقاط بسیار اهمیت دارد و کوچک‌ترین بی‌احتیاطی در این زمینه می‌تواند جان حاضران را به خطر بیندازد. هنوز خاطره تلخ آتش‌سوزی در یکی از مراسم عزاداری تهران که چند سال قبل اتفاق افتاد و در آن تعدادی از هموطنان جان خود را از دست دادند از یاد نبرده‌ایم و این مهم نشان‌دهنده اهمیت رعایت اصول ایمنی در این اماکن تجمعی است. در همین خصوص چند توصیه بسیار مهم و کاربردی ارائه می‌شود که با رعایت آنها امیدواریم امسال نیز مانند سال‌های گذشته، تمام اماکن مذهبی و تکایا مراسم خود را بدون حادثه به پایان ببرند.

 هیأت‌مدیره‌ها نقش بسیار مهمی در تامین ایمنی این اماکن دارند. بهتر است جوانانی از اعضای همان هیأت انتخاب کرده، آنان را به عنوان مسئول ایمنی آن مکان منصوب کنند.

 مسئولان و خدمه اماکن مذهبی باید آموزش‌های ایمنی لازم را دیده باشند و به همین منظور می‌توانند به نزدیک‌ترین ایستگاه آتش‌نشانی مراجعه کنند.

 خاموش‌کننده‌ها در این ایام باید در دسترس باشد و همگان طرز استفاده از آن را بدانند.

 استقرار بناهای تجمعی درهمه موارد باید به گونه‌ای باشد که درهای ورود و خروج آن، دست‌کم به یک راه اصلی و مستقیم باز شود.

 مسیرهای خروجی باید ظرفیت کافی برای تخلیه همزمان همه حاضران را داشته باشد.

 برای بانوان، افراد سالخورده، ناتوان و کودکان، محل مناسبی در نزدیک‌ترین نقطه به در اصلی تعبیه شده و به تعداد کافی مسیر خروجی وجود داشته باشد.

 در اماکن تجمعی به ازای 50 تا 300 نفر دو در خروجی، از 300 تا هزار نفر سه در و بیش از هزار نفر حداقل چهار مسیر خروجی وجود داشته باشد. این درها باید در تمام زوایای سالن‌ها و شبستان‌ها باشد و به فضای آزاد و راه‌های دیگر منتهی شود. نباید این مسیرها به نقاط بن‌بست‌گونه که راه خروجی ندارد، منتهی شود.

 در این شب‌ها و در طول برگزاری مراسم، تمام درها و مسیرهای تردد باید باز باشد و از قفل کردن آنها خودداری شود.

 سیم‌کشی‌های برق بویژه در تکایا از پتانسیل بسیار بالایی برای حادثه‌ساز شدن برخوردار است که باید توجه ویژه‌ای به آنها شود.

 فردی تحت عنوان مسئول تاسیسات و برق انتخاب شود و هرشب پیش از آغاز مراسم، تمام تجهیزات و بویژه تجهیزات برقی را بازدید کند تا از سلامت آنها مطمئن شود.

 رعایت فاصله مناسب بین سیم‌های برق، اتصالات و ادوات برقی از مواد قابل اشتعال مانند پارچه‌های سیاهی، فرش، پرده، پرچم و... ضروری است.

 استفاده از لامپ‌های ولتاژ بالا در تکایا خطرناک است. این لامپ‌ها حرارت زیادی تولید می‌کند و در صورت مجاورت با مواد قابل اشتعال می‌تواند باعث آتش‌سوزی شوند.

 پارچه‌های برزنتی که به عنوان پوشش اصلی تمام تکایا استفاده می‌شود از جنس مواد نفتی و بسیار قابل اشتعال است که نباید هیچ وسیله شعله‌دار و پرحرارتی در نزدیکی آنها باشد.

 وجود فیوز استاندارد و مناسب، ضامن کارکرد ایده‌آل تجهیزات برقی است. در سیم‌کشی‌ها از فیوز مناسب استفاده شده و از به کاربردن فیوزهای تقویت‌شده و دستکاری‌شده خودداری شود.

 استفاده از سه‌راهی و چندراهی برای استفاده از وسایل برقی بیشتر ممنوع است و برای هر وسیله، یک پریز مجزا در نظر بگیرید و اخذ انشعاب متعدد از پریزهای برق خطرناک است.

 هنگام تقسیم برق از ترمینال‌های سرامیکی غیرقابل اشتعال استاندارد استفاده شود.

 از چرخاندن منقل روشن یا آب جوش و چای در زمان عزاداری و بویژه زمان خاموش بودن چراغ‌ها خودداری کنید.

 افرادی را مسئول نظارت بر محوطه بیرونی تکایا کنید که از نشستن افراد غریبه در کنار چادرهای برزنتی هیأت جلوگیری کنند.

 اگر از بخاری‌های نفتی استفاده می‌کنید، همواره قبل از آغاز مراسم و زمانی که خاموش است مخزن نفت آنها را پر کنید.

 قبل از نصب بخاری‌ها، از باز بودن مسیر دودکش‌های داخل دیوار اطمینان حاصل کنید.

 شیلنگ گاز، زیر دست و پا و محل تردد افراد نباشد و از کنار دیوارها یا محل امن عبور کند.

 فاصله ایمن بین وسایل برقی و گرمایشی و مواد قابل اشتعال که حداقل یک متر است، رعایت شود.

 آشپزخانه در فضایی خارج از محیط اصلی تکایا مستقر باشد و مسیرهای خروجی مناسبی برای آن درنظر گرفته شود.

 در آشپزخانه‌ها حتماً شیلنگ آب وجود دارد، اما به تعداد لازم و کافی، خاموش‌کننده‌های دستی نیز وجود داشته باشد و افراد طرز کار با آن را بدانند.

 هرگز ظروف مایعات قابل اشتعال و سیلندرهای گاز را داخل آشپزخانه نگه ندارید و درصورت نیاز به نگهداری این وسایل، آنها را در انباری خارج از آشپزخانه قرار دهید و همیشه به اندازه مورد نیاز وارد آشپزخانه کنید.

 وجود شبکه‌های آب وسیستم‌های اعلام حریق در مساجد و حسینیه‌ها بسیار مهم است.

 در صورت بروز هرگونه حادثه یا آتش‌سوزی خونسردی خود را حفظ کنید و ضمن کمک به تخلیه سریع حاضران، بویژه افراد سالخورده، بانوان و کودکان بلافاصله مراتب را به سامانه 125 سازمان آتش‌نشانی اطلاع دهید.

سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران، امسال نیز مانند سال‌های گذشته، در آستانه این ایام پرفضیلت از تمام اماکن مذهبی شامل مساجد، شبستان‌ها، حسینیه‌ها، تکایا و هیأت و بویژه تجهیزات ایمنی آنها بازدید کرده و با ارائه توصیه‌های ایمنی لازم، درصورت نیاز نسبت به شارژ خاموش کننده‌های آنان که در سال‌های گذشته توسط همین سازمان و به صورت رایگان به آنان اهدا شده، اقدام می‌کند. اگر به هر دلیلی مسجد یا تکیه‌ای مورد بازدید کارشناسان این سازمان قرار نگرفته است، مسئولان آن مکان می‌توانند با مراجعه به نزدیک‌ترین ایستگاه آتش‌نشانی، تقاضای کارشناس کنند تا بازدید از آن محل بدون هزینه انجام شود.

در پایان ضمن عرض تسلیت به مناسبت فرارسیدن ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و آرزوی قبولی طاعات و عبادات همه هموطنان گرامی اعلام می‌دارم در این ایام علاوه بر این که تمام ایستگاه‌های آتش‌نشانی در سطح شهر تهران در آماده‌باش کامل به‌سر می‌برند، در شب‌ها و روزهای پایانی، استقرارهایی به منظور ارائه خدمات بهتر و تامین ایمنی عزاداران گرامی توسط گروه‌های عملیاتی آتش‌نشانی در قالب تیم‌های موتورسوار و خودروهای منبع‌دار در جوار شبستان‌ها، مهدیه‌ها و حسینیه‌های بزرگ تهران و نقاط پرتردد انجام خواهد شد که بر اوضاع ایمنی محدوده تحت پوشش خود نظارت خواهند داشت که از هموطنان گرامی توقع داریم مانند همیشه با ما همکاری لازم را داشته باشند. همچنین از تمام هموطنان و عزاداران گرامی تقاضا داریم در این ایام، آتش‌نشانان را نیز از دعای خیر خود بی‌بهره نگذارند.

جلال ملکی

سخنگوی سازمان آتش‌نشانی تهران