در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
رخوت دانشگاه، مشکل جامعه
بارها و بارها شنیده ایم و می دانید که آموزش عالی به مراحل تحصیل بعد از دبیرستان اطلاق می شود. در واقع وظیفه اصلی در سیستم بعد از دبیرستان - همان آموزش عالی - بیش از همه چیز پژوهش ، نوآوری و تولید دانش است ، آن هم نه هر نوع دانشی ، بلکه دانش مورد نیاز صنعت و فناوری.
حالا در این روزها می خواهم بنویسم که واقعا این نیاز در آموزش عالی گم شده است. این اتفاق و گم شدن این حلقه تنها نتیجه ای که در بر داشته ، حرکت آموزش عالی به سمت دبیرستان شده است.
علت این اتفاق هم یک نکته ساده است: در سیستم آموزش عالی ما سفارش دهنده برای تولید و کار وجود ندارد. در واقع تولید دانش نیازمند سفارش یکی از بخشهای صنعت است.
اما انگار هیچ نشانی از این سفارش ها وجود ندارد. در کشورهای دیگر این سفارش دهنده ها موتور محرک آموزش عالی هستند، اما... نگاه کنید به بزرگترین صنعت کشور، نفت.
متاسفانه در این حوزه هم دانشگاهی ها چندان سفارشی ندارند یا نگاه کنید به حوزه کشاورزی. هیچ کدام از این حوزه ها با سفارش مواجه نیستند. بنا بر به این بحث پژوهش در دوره های کارشناسی ارشد و دکتری که بشدت هم مهم است ، تقریبا منتفی تلقی می شود.
همه این مشکلات را بگذارید کنار این ماجرا که اصولا بودجه های مربوط به پژوهش در کشور بشدت اندک است. بگذارید صادقانه بگویم ، با پول اندک نمی شود تحقیق کرد. این مشکل پژوهش وقتی در کنار مشکلات آموزشی دانشگاه ها قرار می گیرد چهره خود را بیشتر نشان می دهد. متاسفانه اکثر دانشجویان الان فقط برای گرفتن نمره درس می خوانند.
همین می شود که سیستم آموزشی ما به سمت مختل شدن پیش می رود. روند آموزشی دانشگاه های کشور کم کم به شکلی در می آید که دانشجویان در پایان آن فقط به عنوان «دوره ای از دست رفته» به آن بنگرند.
این مشکلات که تمامشان در دانشگاه اتفاق می افتد یک نتیجه مشخص دارد؛ یعنی کم کم به بیرون از دانشگاه و جامعه کشیده می شود. در حال حاضر دانشگاهیان ما با جامعه مشکل فرهنگی پیدا کرده اند. در واقع دانشگاهیان ما در خدمت جامعه نیستند.
اگر این روند ادامه پیدا کند کشور ما با مشکلات بسیار زیادی مواجه می شود. رخوت دانشگاهیان آنها را گوشه گیر کرده است. باید بتوانیم آنها را به جامعه برگردانیم تا پیشرفت کنیم.
همه این نکته ها که به آنها اشاره کردم مثل حلقه زنجیر در امتداد همدیگر هستند. یعنی هر کدام مشکل پیدا کند کل نظام آموزش عالی ما با مشکل برخورد کرده است. برای همین است که بارها و بارها گفته ام که باید برای آموزش عالی برنامه های بلند مدت داشته باشیم. برنامه هایی که بتوانیم آنها را عملیاتی کنیم. متاسفانه اما حداقل من این روند را آنچنان که باید و شاید نمی بینم.
البته این را هم بگویم که بشدت نگران این ماجرا هستم چرا که رخوت در جامعه علمی ما همه را به عقب می اندازد. من به عنوان یک دانشگاهی دلم نمی خواهد شاهد چنین ماجراهایی باشم. امیدوارم پژوهش و آموزش ، روزگاری جایگاه واقعی خود را در آموزش عالی پیدا کنند تا دغدغه دلسوزان دانشگاهی هم رفع شود.
دکتر رضا روستاآزاد
رئیس دانشکده مهندسی شیمی و نفت دانشگاه صنعتی شریف 
رئیس دانشکده مهندسی شیمی و نفت دانشگاه صنعتی شریف
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
