عملی شدن پژوهش در کشاورزی

استان تهران شعار اساسی ، اصولی و محوری برنامه چهارم ، دانایی محور بودن برنامه ها تعیین شده است. با توجه به این اصل ، اساسی ترین کار در جهاد کشاورزی برای تحقق اهداف برنامه می تواند کشاورزی بر محور دانایی باشد و این موضوع ، حاصل نمی شود جز با محور قرار دادن برنامه تحقیق ، آموزش و ترویج.
کد خبر: ۹۲۵۰۹

اگر تحقیق تقاضا محور، ماموریت گرا و غیرتکراری باشد و در عین حال قابلیت اجرایی داشته باشد، آن تحقق کاربردی تلقی می شود.
اگر پژوهشی ویژگی های ذکر شده را داشته باشد، به طور قطع ، به حل مساله منجر خواهد شد و وقتی تقاضا محور باشد، زمینه های مشارکت بخش اجرا و تحقیق بیشتر فراهم می شود.
چون عناوین تحقیق از متن و از طرف تولیدکنندگان و بهره برداران به دست می آید، در مراحل اجرایی نیز محقق خود را موظف می داند به سمت حل مشکل و مساله تولیدکنندگان حرکت کند تا نتایج حاصل از تحقیق در فرآیندهای بعدی عملی شود.
در این میان ، برای تقویت کشاورزی بر پایه محور دانایی باید شاخص های ارزشیابی محققان ، مراکز تحقیقاتی و موسسات در مجموعه جهاد کشاورزی با دانشگاه ها تفاوت اساسی داشته باشد.
البته اگر چه باید به تعداد تالیف ، مقاله و همایش های علمی توجه داشته باشیم ؛ اما نباید این مسائل باعث شود گرایش عمده محقق به این سمت منحرف شود، بلکه در سازمان تحقیق و آموزش باید محقق برتر، با شاخص کاربردی بودن و قابل انتقال بودن یافته های علمی و تحقیقاتی در واحدهای تولیدی مورد ارزشیابی قرار گیرد و به کار گرفتن نتایج پژوهش در مزرعه و ارزشیابی اثرات کمی و کیفی آن به عنوان معیار قضاوت در مورد پژوهشگر، مراکز و موسسات تحقیقاتی قرار گیرد.
ضعف عمده در بخش کشاورزی ، حضور نداشتن علم برمبنای تحقیق کاربردی در مزرعه و فرآیند تولید است و ضعف بزرگ تحقیق ، تقاضا محور نبودن آن و به عبارت دیگر، نبود ارتباط مستمر و منطقی میان بخش اجرا و تحقیق است. در مراکز پژوهشی و تحقیقی جهاد کشاورزی علم و تحقیق باید منسوخ اعلام شود، بلکه تحقیق در خدمت تولید، تولیدکننده و بهره بردار، رسالت اصلی تحقیقات کاربردی در جهاد کشاورزی است.
به نظر من ، باید نسبت به تغییر ساختار تحقیق اقدام جدی شود. چون تحقیق اصولا و بویژه در بخش کشاورزی نباید براساس مرزهای سیاسی تعریف شود.
مراکز تحقیقات تابعه سازمان ملی باید در تدوین ساختار یا محصول و یا تابع مسائل اقلیمی و حتی گرایش های تخصصی به صورت منطقه ای تعریف شوند. البته این موضوع نیازمند مطالعه و مشارکت صاحب نظران و متخصصان است و علاوه بر آن ، باید از تجربیات کشورهای دیگر نیز بهره برداری کرد.
در ضمن در روش کار باید تجدیدنظر جدی شود. امروزه بیش از هر مساله دیگری ، دغدغه مسوولان مراکز تحقیقاتی تامین هزینه های جاری است.
درصد بالایی از اعتبارات ، صرف هزینه های جاری می شود و سهم تحقیق در این نوع برنامه ریزی و روشهای اجرایی بسیار اندک و حتی می توان گفت ناچیز است و اگر در روش کار تجدیدنظر صورت نگیرد، دستیابی به اهداف تحقیقاتی در برنامه چهارم در هاله ای از ابهام قرار می گیرد و چشم انداز روشنی نخواهد داشت.
البته ضروری است که مسوولان سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی با تغییر ساختار و روش ، زمان را از دست ندهند؛ چون به نظر می رسد این موضوع در فرآیند بروکراسی ، کارشناسی و اداری بسیار کند و غیر ملموس در حال پیگیری است.
مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران در حال حاضر برای پیشبرد این هدف در بخشهای آبخیزداری ، منابع طبیعی ، علوم دامی ، دامپزشکی و تحقیقات روستایی فعالیت می کند و تا آذر 84در مجموع 34طرح تحقیقاتی در بخشهای ذکر شده تصویب شد و در حال اجراست.
این طرحهای تحقیقاتی با استفاده از امکانات موجود در ایستگاه های تحقیقاتی خجیر و ایستگاه آبخوان در زمینه گیاهان دارویی ، اسب ، طیور و مرتع، بیابان و حوزه های آبخیز استان به مورد اجرا گذاشته شد که امید است نتایج حاصله از تحقیقات مذکور مورد استفاده بخشهای اجرایی و تولیدکنندگان ، بهره برداران و کشاورزان قرار گیرد. این مرکز با برخورداری از امکانات و توانمندی های موجود بویژه با 50پژوهشگر، آمادگی لازم را برای اجرای طرحها و طرحهای تحقیقاتی دارند.
در 19ماه گذشته پژوهشگران مرکز موفق به ارائه 39مقاله در همایش های علمی و نشریات تخصصی و راهنمایی 5پایان نامه مرتبط با وظیفه مندی بخش کشاورزی را عهده دار شدند.
مرکز تحقیقات با برخورداری از کتابخانه تخصصی دارای بیش از 3هزار عنوان کتاب فارسی و لاتین است و با اشتراک 27نشریه علمی به اضافه 34نشریه تخصصی آمادگی ارائه خدمت به پژوهشگران را در اجرای طرحهای تحقیقاتی دارد.
برنامه آینده مرکز علاوه بر تداوم فعالیت های تحقیقاتی موجود، تلاش برای راه اندازی دیگر زیربخشهای تحقیقاتی کشاورزی در زمینه زراعت ، باغبانی ، خاک ، آب ، آفات و بیماری های گیاهی است.

دکتر ناصر سلطانیان
رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها