پهبادهای همه‌کاره

پهپادها، محققان جدید حوزه سواحل

این روزها شاهد حضور گسترده پهپادها در حوزه‌های مختلف دانش هستیم. این ابزارهای پروازی بدون سرنشین در اکتشافات باستان‌شناسی، دید‌بانی حیات‌‌وحش، امدادرسانی و بسیاری حوزه‌های دیگر کاربرد دارند. تحقیقات مربوط به فرسایش ساحلی از‌جمله جدیدترین حوزه‌هایی است که پهپادها در رأس ابزارهای مطالعاتی آن قرار گرفته‌اند.

کد خبر: ۹۱۴۴۵۷

چند ماه پیش، نمونه‌ای از مهیب‌ترین فرسایش‌های ساحلی دهه اخیر در پارک ملی سِون سیستِرز انگلیس رخ دارد. در این حادثه، تخته‌سنگ گچی عظیمی به ارتفاع حدود 75 متر به داخل دریا ریزش کرد و هزاران تن گچ در ساحل و دریا برجا گذاشت. تخریب این صخره‌های گچی که در خط ساحلی بخش شرقی ساسِکس واقع شده‌اند یک فاجعه زیست‌محیطی به شمار می‌رود. حدود 53 درصد خطوط ساحلی انگلیس متشکل از مناظر صخره‌ای است. این صخره‌ها بر اثر ریزش‌های دوره‌ای عقب‌نشینی کرده و از خط ساحلی دورتر شده‌اند. در مواردی، حجم ریزش‌ها حتی به صدها هزار متر مکعب می‌رسد. این قبیل ریزش‌های ناگهانی جان هزاران گردشگری را که سالانه از این مناظر دیدن می‌کنند به خطر انداخته است. از این رو، پژوهشگران بیش از پیش درصددند با اندازه‌گیری سرعت فرسایش‌ساحلی بتوانند زمان این قبیل ریزش‌ها را تخمین بزنند.

پیش‌بینی زمان احتمالی ریزش صخره‌های ساحلی به دلیل ادغام عوامل مختلفی نظیر تغییرات آب و هوایی، شدت جزر و مد و دامنه امواج با پیچیدگی‌های زیادی همراه است. این قبیل پیش‌بینی‌ها مستلزم در اختیار داشتن حجم وسیعی از داده‌های زمین‌شناختی است که باید در طول دوره‌های متوالی جمع‌آوری شوند. در ادامه، به دو مورد از روش‌های مطالعه فرسایش‌های ساحلی اشاره می‌کنیم که جدیدترین آنها به قدرت عملیاتی پهپادها وابسته است.

در روش نخست، ابتدا از صخره‌های ساحلی مدل‌های سه‌بعدی با جزئیات بالا تهیه می‌شود. سپس پژوهشگران تغییرات حجمی این مدل‌ها را با یکدیگر مقایسه می‌کنند. شناسایی تغییرات بین مجموعه داده‌های متوالی به وسیله سیستم اسکن لیزری زمینی انجام می‌شود. این روش ازجمله شیوه‌های مطالعاتی پرزحمت و پرهزینه است.

روش دیگری که دشواری‌های تحقیقات فرسایش ساحلی را هموارتر کرده با عنوان فتوگرامتری دیجیتال شناخته می‌شود. در این روش، از پهپادها به منظور تهیه تصاویر توپوگرافی با وضوح بالا استفاده می‌شود. نمونه‌ای از این مطالعات پهپادی بتازگی در محل صخره‌های تِلزکام واقع در شرق بِرایتون انجام شد. پهپاد استفاده شده در این آزمایش مجهز به دوربین دیجیتالی 36مگاپیکاسلی بود که در پروازی هشت دقیقه‌ای داده‌های تصویری لازم را برای بازسازی مدل تهیه کرد. مهم‌ترین موانعی که در این روش به آنها اشاره شده محدودیت مدت زمانی است که پهپادها می‌توانند بر فراز محل مورد بررسی باقی بمانند؛ ظرفیت حافظه دوربین‌ تعبیه شده در پهپادها نیز محدود است. چنانچه طول مدت پرواز و ظرفیت حافظه دوربین ارتقا پیدا کند، این روشِ کم‌هزینه در مطالعه صخره‌های ساحلی انگلیس و ولز بسیار کارآمدتر از روش نخست خواهد بود.