2 کیلومتر رنگ، حماسه و عشق

این هفته قرار است پانورامای خرمشهر در تپه‌های عباس‌آباد افتتاح شود. شما که سابقه نقاشی‌های دیواری مسجد خرمشهر را در کارنامه دارید، نقاشی‌های پانوراما را هم انجام دادید. درباره این پروژه صحبت کنید.

پانورامای خرمشهر پروژه بسیار بزرگی است که پنج سال وقت صرف آن کردم. تا پیش از این بزرگ‌ترین پانورامای منطقه را ترکیه داشت و حالا با افتتاح پانورامای خرمشهر بزرگ‌ترین پانورامای منطقه را ما خواهیم داشت. آنچه در این پانوراما رخ داد، این است که فکر کنید می‌خواهیم تمام اتفاقات خرمشهر طی نزدیک به دو سال را نشان دهیم. باید در این پروژه حمله عراق به خرمشهر، مقاومت 35 روزه مردم این شهر مقابل چهار لشکر مکانیزه، عقب‌نشینی، سقوط شهر، چهار عملیات برای آزادسازی و در نهایت عملیات بیت‌المقدس که به آزادسازی خرمشهر منجر شد را نقاشی کنیم. فکر کنید همه اینها با جزئیات بخواهد در یک نقاشی بیاید. چند هزار عراقی که در عملیات بیت‌المقدس اسیر شدند، بسیاری از چهره‌های مردمی و ملی باید در این اثر بیاید. پس نیاز به اسناد و عکس‌های زیادی بود. بر این اساس کار تحقیقاتی آغاز شد؛ چون خودم در این زمینه کار کرده بودم، آرشیو خوبی از عکس‌ها داشتم، ولی از آنجا که منابعم محدود بود، از منابع تاریخی و عکس‌های دیگر استفاده کردم. پس کار از مرحله عکس شروع شد. همه این عکس‌ها باید دکوپاژ و براساس آن سناریو نوشته می‌شد.

در مرحله سناریو پسرم دکتر امین پلنگی همکاری کرد. سناریو در یک حرکت دورانی در چهار لایه شکل گرفته است. یعنی سناریو از یک جایی به صورت طولی شروع و به صورت عمقی در چهار لایه مطرح می‌شود. در هر لایه یک داستان تعبیه شده است. بعد از همه اینها نوبت به‌مرحله نقاشی رسید. در مرحله نقاشی به عنوان سرپرست پروژه با یک تیم‌ورک تخصصی در استرالیا کار کردیم. تصور کنید ما برای این پروژه متخصص زمین داشتیم، متخصص خاک داشتیم، متخصص شهر داشتیم تا بتوانیم خاک و زمین و تانک و شهر و مردم را بازسازی کنیم. اینها باید افکت و نور را پردازش می‌کردند. در نهایت بعد از کار این تیم‌ورک، قلم نهایی را خودم کار کردم. 1800 متر نقاشی دیجیتال، زیرگنبدی از پوشش استیل به شکل نماد آب و آینه که در فرهنگ ایرانی جایگاه جان و روح آدمی است، کار شد. نقاشی دیجیتال در قطر محیط نیمکره پانوراما یعنی 106 متر، در ارتفاع 25 متر با 36 پروژکتور پخش می‌شود.

این روزها اثری هم از شما درباره شهید چمران در قالب برنامه «نگارخانه‌ای به وسعت یک شهر» روی بیلبوردهای پایتخت رفته است. درباره این نقاشی توضیح دهید.

این اثر را یک سال قبل از شهادت شهید چمران کشیدم. آن موقع تحت تاثیر نیایش‌های چمران بودم و تابلو را در قطع دو در سه متر کشیدم که اکنون در گنجینه حوزه هنری نگهداری می‌شود.

در این تابلو از رنگ‌های گرمی هم استفاده شده است.

بله. تابلو رنگ روغن است و در آن از دو رنگ نمادین سبز و قرمز استفاده کردم. سبز نماد رنگ‌های معنوی و قرمز نماد رنگ‌های حماسی. در واقع با تلفیق این دو رنگ خواستم عارفی را در فضای حماسی نشان دهم.

خودتان اطلاع داشتید این تابلو روی بیلبوردهای تهران نقش بسته است؟

نه، از شما شنیدم و برای خودم حقیقتا جالب بود. نسلی که در فضای عرفانی و معنوی قلم زده، کم‌کم در حال فراموشی است و ارزش‌های آن نسل هم در شرایط کنونی در حال نادیده گرفتن است و دچار نوعی معناباختگی در فضای هنری هستیم. در چنین شرایطی که تابلوها و آثار آن نسل در گنجینه‌ها خاک می‌خورند، برایم جالب است که این تابلو دوباره دیده شده است. پس این اتفاق را به فال نیک می‌گیرم.

ویژگی‌های خاص گنبد پانوراما

بتون گنبد از نوع بتون توانمند که برخوردار از مقاومت بسیار بالا و نفوذپذیری بسیار پایین بوده و در مقابل فشارهای جانبی بسیار مقاوم است.

پوشش روی گنبد تعداد 5480 قاب از نوع استنلس استیل ساخت فرانسه است که بهترین کیفیت پرداخت صیقلی نما را دارد.

با وجود تحریم‌ها، در انتخاب تجهیزات زیرساخت و ملزومات پروژه از تکنولوژی برتر روز دنیا و از تولیدکنندگان معتبر داخلی و خارجی استفاده شده است.

با توجه به تعدد کانون‌ها در سازه کروی‌شکل پروژه، طنین ایجاد شده در فضا 17 ثانیه تکرار می‌شد. بنابراین برای میرایی و به حداقل رساندن آن، متخصصان داخلی زمان طنین اصوات را تا حد 6دهم ثانیه با هزینه‌ای حدود 12 میلیارد ریال ارزان‌تر از شرکت‌های اروپایی کاهش دادند.

بامداد محمدی - فرهنگ و هنر