بهار در دیار ساوالان

ایران به دلیل تنوع در اقلیم و آب و هوا، طبیعت چندگانه، تمدن چند هزار ساله که آثار تاریخی غنی از خود برجا گذاشته و سنت‌ها و فرهنگ‌های گوناگون، بهترین مقصد برای گردشگری است و فرقی هم ندارد دلتان بخواهد چه آب و هوا و چه طبیعتی را تجربه کنید، فقط کافی است انتخابی مطابق با علایقتان داشته باشید.

اما در میان این شهرها که هرکدام جذابیت مخصوص به خود را دارد، انتخاب بهترین مقصد کمی دشوار است. در عین حال بسیار کم پیش می‌آید که شما در یک سفر چند روزه به شهری گردشگری بتوانید تمامی آثار تاریخی و گردشگری آن شهر را ببینید و مطمئنا خیلی کم پیش می‌آید که فرصت دوباره آن سفر را به دست آورید.

به همین جهت است که برنامه‌ریزی‌هایی که هر شهر برای گردشگران نوروزی خود انجام می‌دهد می‌تواند در شناخت بهتر مسافران و همچنین ایجاد لحظاتی خوش برای گردشگران اثرگذار باشد. روندی که می‌تواند هم برای گردشگران و هم ساکنان یک شهر سودمند باشد.

با این وجود متاسفانه چنین برنامه‌هایی بسیار کم در سطح شهرها دیده می‌شود و بیشتر تورهای گردشگری به صورت خصوصی ایجاد می‌شود که می‌تواند مشکلاتی را برای هر دو گروه ایجاد کند. بگذریم که ممکن است ویژگی‌های فرهنگی و هنری شهر به خوبی شناخته نشود.

به همین جهت از پاسخگویان امروز مزاحم تلفنی پرسیدیم: «آیا در شهرتان در ایام نوروز شاهد برنامه‌های تفریحی و گردشگری برای مسافران نوروزی بوده‌اید؟ آیا به گردشگران توصیه می‌کنید که در نوروز به شهرتان سفر کنند؟ کدام یک از شهرهایی که در نوروز به آن سفر کرده‌اید برنامه‌های خوبی داشته است و از حضورتان در آن شهر لذت برده‌اید؟»

متاسفانه همانطور که انتظارش را داشتیم هیچ برنامه‌ریزی قابل توجهی در شهر صورت نگرفته بود و بدتر آن‌که مردم این شهر خیلی با مکان‌های دیدنی شهر آشنایی نداشتند.

شهر اردبیل به واسطه‌ آن‌که چندین بار پایتخت ایران شده و قرار گرفتن آن در دامنه کوه‌ها، جذابیت‌های تاریخی و طبیعی بسیار دارد: آرامگاه شیخ صفی الدین، مسجد جامع، بقعه شیخ امین‌الدین جبراییل، دریاچه شورابیل، دریاچه نئور، جنگل فندقلو، سرعین، تفرجگاه بولاغلار و دهکده سولان از جمله این جاذبه‌هاست. همچنین آب گرم‌های طبیعی و معدنی اطراف شهر و جشنواره‌هایی مانند جشنواره گل بابونه از دیگر جذابیت‌های بی‌نظیر این شهر توریستی است.

33---421

«مکان‌های گردشگری زیاد دارد؛ مانند سرعین اما چون اهل اردبیل نیستم نمی‌توانم همه را توضیح دهم. هنوز اینجا را خوب نشناخته‌ام.» آیا به تازگی ساکن این شهر شده‌اید؟ «برای چند روز همراه همسرم برای تفریح به این شهر سفر کرده‌ایم.» این یعنی اردبیل را در نوروز ندیده‌اید؟ «نه متاسفانه. در کل برای اولین بار است که به این شهر آمده‌ام.» و برای اولین بار این شهر را پسندیده‌اید؟ «به نظرم بسیار زیباست و مقصد خوبی برای سفر است.» بهترین‌جا را برای سفر گیلان می‌داند: «گیلان بسیار زیباست.» می‌خواهم شهری را انتخاب کند که برنامه‌ها و مکان‌های دیدنی نظرش را جلب کرده باشد: «خیلی به دنبال تور یا برنامه‌های تفریحی خاص نیستم و بیشتر برای دیدن شهرها به آن سفر می‌کنم و زیبایی گیلان نظرم را جلب کرد.»

33---145

همان اول کاری، گوشی را به دخترش می‌دهد: «باید مکان‌های دیدنی شهر را نام ببرم؟» می‌پرسم آیا هیچگاه ایام عید در شهرشان بوده است؟ پاسخش مثبت است. می‌گویم می‌خواهم برایم درباره برنامه‌هایی که برای گردشگران در شهر تدارک دیده می‌شود توضیح دهد اگر هم اطلاعی ندارد مکان‌های دیدنی را نام ببرد: «آب گرم سرعین و سردابه، شیخ صفی و چند مکان تاریخی دیگر.» توصیه می‌کند مسافران در نوروز به این شهر سفر کنند: «شهری زیباست و طبیعت بی‌نظیری دارد. مکان‌های تاریخی زیادی هم دارد.» می‌گویم آیا هوا در نوروز سرد است؟ «فکر می‌کنم معتدل باشد.» در میان شهرهایی که سفر کرده است برنامه‌ها و مکان‌های دیدنی مشهد را بیشتر دوست داشته است.

33---420

«من خیلی از برنامه‌های شهر خبر ندارم.» می‌گویم آیا تاکنون در ایام نوروز در اردبیل مانده‌اید؟ «بله اما چون سر کار بوده‌ام نتوانسته‌ام در شهر گردش کنم.» اما می‌گوید شهر مکان‌های دیدنی زیاد دارد که بدون برنامه و تور می‌توان از آنها دیدن کرد و توصیه می‌کند گردشگران در ایام نوروز به این شهر سفر کنند: «علاوه بر طبیعت زیبا، آب و هوای خوبی هم دارد.» او هم برنامه‌های شهر مشهد را بیش از شهرهای دیگر دوست دارد: «برنامه‌های زیارتی خوبی دارد که بسیار لذتبخش هستند.»

33---126

«اطلاع دقیقی ندارم. می‌دانم در ورودی شهر، برای گردشگران برنامه‌های سنتی می‌گذارند و نان و آش دوغ درست می‌کنند و می‌فروشند. لباس محلی می‌پوشند و فرهنگ مردم اردبیل را به نمایش می‌گذارند. اما تاکنون در سطح شهر تور گردشگری خاصی ندیده‌ام.» مکان‌های دیدنی را هم معرفی می‌کند: «بقعه شیخ صفی، دریاچه شورابیل، جنگل فندقلو» او هم دیدن این شهر را در نوروز به مردم توصیه می‌کند. می‌خواهم بدانم برنامه‌های کدام شهر را دوست داشته است؟ «ما بیشتر به مشهد و تهران سفر کرده‌ایم. به همین جهت خیلی با برنامه‌های شهرها آشنا نشده‌ایم.» می‌گویم نظرش درباره برنامه‌ریزی‌های این دو شهر چه بوده است؟ «مشهد ایام عید برنامه‌های زیادی دارد اما آنقدر شلوغ است که نمی‌شود جایی را دید. تهران هم خلوت است اما برنامه خاصی را در سطح شهر ندیده‌ام.»

33---172

«ما نه پول داریم و نه برنامه سفر ریخته‌ایم.» می‌خواهم از برنامه‌های شهر بگوید: «چطور باید بگویم من ترک زبانم و تو فارسی زبان.» می‌گویم تا الان حرف‌هایتان را متوجه شده‌ام پس احتمالا بعد از این هم متوجه خواهم شد: «برنامه خاصی در شهر نیست. شما تشریف بیاورید و ما از شما پذیرایی خواهیم کرد.» می‌پرسم آیا در سطح شهر تور خاصی دیده است؟ «تور تفریحی شورابیل و سرعین داریم. عالی قاپو هم مکانی تاریخی است که دیدنش جذاب است. جای دیگری را نمی‌شناسم.» او هم سفر گردشگران به شهرش را دوست دارد: «زیباست و مکان‌های دیدنی زیادی دارد. اما ما پولش را نداریم که برویم.

گردشگران بیایند و بروند.» از سفر که می‌گویم داغ دلش تازه می‌شود: «16 سال پیش یک بار سفر کردیم و ماشینمان خراب شد. در راه مشهد موتورش سوخت. آخرش مجبور شدیم آن را بفروشیم. بعدش هم دیگر سفر نرفته‌ایم.»

33---328

«تورهای خاصی ندارد اما راستش واقعا زیبا می‌شود. من ساکن رشت بوده‌ام و ده سال است که به اردبیل آمده‌ام.» مکان‌های دیدنی را به خوبی می‌شناسد: «دریاچه نئور، فندقلو، جشن گل‌های بابونه، پیست آلواس که بسیار زیباست؛ مشکین شهر و پل معلق آن و تله‌کابین گردنه حیران به فندقلو. به طور کلی طبیعتش هم بسیار زیباست. خانواده‌ من در ایام نوروز به این شهر می‌آیند و واقعا معتقدند زیباییش منحصربفرد است.» یعنی از رشت هم زیباتر است؟ «آره واقعا. به خصوص در برج سه از کل ایران زیباتر می‌شود.» می‌گوید اردبیل را برای سفر نوروز توصیه نمی‌کند: «بهار زیباست برج دو و سه بیایند بهتر است. واقعا شبیه بهشت می‌شود.» می‌گوید چون بیشتر به رشت سفر کرده است نمی‌تواند درباره برنامه‌های شهرها نظر دهد: «رشت هم عالی است. ماسوله، قلعه رودخان و طبیعت زیبایش. رشت همیشه بهار است.»

33---354

«از تهران به این شهر مهاجرت کرده‌ام و خیلی خوشم نمی‌آید. از سال 87 اینجا زندگی می‌کنم.» اگر دوست ندارید چرا مانده‌اید؟ «کار شوهرم اینجاست. البته در کل شهر آرامی است و کسی کاری به کار آدم ندارد. شلوغ هم نیست و خوب است.» دو سال هم ایام نوروز را در این شهر بوده است: «آب گرم سرعین خوب است. خانواده‌ام عیدها می‌آیند چون عیدها خلوت است و تابستان خیلی شلوغ می‌شود.» مکان‌های دیدنی را هم معرفی می‌کند: «آب گرم‌های اطراف اردبیل، سرعین هم که دو سال است شهر توریستی شده است. پل معلق و بازار سرپوشیده سنتی که عسل و لباس‌های خاص سنتی دارد و صنایع دستی و گلیم هم دارد.» او هم مشهد را به عنوان بهترین مقصد انتخاب می‌کند هرچند برنامه خاصی را در سطح شهر ندیده است.

33---722

«این شهر پر از مکان‌های دیدنی است. از آب‌های سرعین، گردنه حیران، عالی قاپو، شیخ صفی. مکان‌های طبیعی هم اطراف شهر زیاد است.» می‌پرسم آیا سفر به شهرش را به گردشگران توصیه می‌کند؟ «معلوم است و این شهر چون در دوران صفویه پایتخت بوده است، مکان‌های تاریخی زیاد دارد. آب و هوا هم بسیار خوب است ایام عید هم چون خلوت است بهتر است. این شهر بیش از 40 آب گرم در اطرافش دارد.» سفرهای داخل ایران را چندان دوست ندارد: «بیشتر به کشورهای خارجی سفر می‌کنیم. چند سال قبل شمال رفته‌ایم و خوب بوده است. امسال هم قصد داریم جنوب برویم.»

33---362

«اکثرا ایام عید در اردبیل نمی‌مانیم اما هروقت مانده‌ایم، برنامه خاصی نداشته است.» مکان‌های دینی را مانند سایر مخاطبان معرفی می‌کند: «به خاطر طبیعت زیبایش دیدنش را در ایام نوروز به گردشگران توصیه می‌کنم.» در ایام نوروز زیاد سفر می‌کنیم، شمال، اصفهان، قم و مشهد رفته‌ایم اما در هیچکدام از این شهرها برنامه خاصی ندیده‌ام.» سفر به کدام شهر را بیشتر دوست داشته‌اید: «شهرهای زیارتی را بیشتر دوست دارم. آن هم برای زیارتگاه‌های آرامش‌بخشش».

33---546

«فکر می‌کنم فقط تور گردشگری سرعین داشته باشیم.» اما می‌گوید این شهر مکان دیدنی زیاد دارد: «آب گرم‌ها، پیست اسکی، آبشارها. بهترین زمان برای سفر هم نوروز است چون نوروز نسبت به تابستان بسیار خلوت‎تر است.» او هم شهر مشهد را به خاطر زیارتی بودن بهترین شهر برای سفر می‌داند.

آزاده هاشمی منفرد