مناسبات پکن - تهران

افزایش سفر مقامات امریکایی به چین در روزهای اخیر اگرچه به معنای تبادل نظر و ادامه رایزنی های مقامات واشنگتن و پکن درباره برنامه های هسته ای کره شمالی بوده ، اما بی ارتباط با تحت فشار گذاشتن چین از سوی دولت امریکا در خصوص مساله هسته ای ایران نیز نبوده است.

کد خبر: ۸۶۹۶۲

در روزها و هفته های گذشته با داغ شدن بحث مساله هسته ای جمهوری اسلامی ایران در محافل سیاسی و مطبوعات داخلی و خارجی ، شین هوا، خبرگزاری رسمی ، رادیو بین المللی و C.C.TV تلویزیون مرکزی چین به شکل بی سابقه ای مسائل هسته ای ایران و مباحث مربوط به آن را پوشش دادند البته نه از آن نوع که از کنار این مسائل بسادگی بگذرند بلکه همراه تحلیل و نظریات کارشناسانه مسائل هسته ای ایران را گزارش و منتشر کردند. رادیو بین المللی چین و همچنین شین هوا خبرگزاری رسمی این کشور از آنجا که بی کم و کاست دیدگاه رهبران و حزب کمونیست این کشور را منعکس می کنند، طی گزارشی اعلام کردند عملکرد سلطه جویانه امریکا بی تردید و بطور آشکار احساسات میهن پرستانه و ضدامریکایی را در سراسر ایران شدت بخشیده است . از دید مفسران و تحلیلگران رسانه های چین ، امریکا در ماه مارس سال 2003 میلادی ، ماهیت صلح آمیز برنامه های هسته ای ایران را مورد تردید قرار داد و ایران را به عنوان یکی از کشورهای محور شرارت تلقی کرد تا با اعمال فشار به ایران ، تهران را از دستیابی به دانش و تکنولوژی هسته ای در جهت مصارف صلح آمیز بازدارد. رادیو بین المللی چین (حتی) از قول وزیر امور خارجه عربستان سعودی گفت ، امریکا وجود این همه سلاح هسته ای در اسرائیل را نادیده می گیرد و تنها به بهانه خطر تهدید تروریسم و صلح آمیز نبودن برنامه هسته ای ایران ، تهران را تحت فشار گذاشته است . لازم به یادآوری است که رسانه ها و شخصیت های جمهوری خلق چین برای اولین بار نیست از منافع خود و جمهوری اسلامی ایران که با انعقاد قراردادهای متعدد اقتصادی ، تجاری و صنعتی به هم گره خورده ، دفاع می کنند؛ اما به نظر می رسد چین هم اکنون منافع خود را در انطباق با شرایطی جستجو می کند که هرگونه بی عملی ، انفعال و برخوردهای خنثی دولت چین در مقابل سیاست های دولت امریکا ضامن مطمئنی برای حفظ منافع چین در خاورمیانه و مشخصا در مورد جمهوری اسلامی ایران نیست . علاوه بر این افکار عمومی جهان با توجه به عملکرد سلطه جویانه امریکا در مقایسه با قدرت های مطرح اروپا در دنیا، از چین می خواهند به عنوان عضو دایم شورای امنیت و دارای موقعیت جهانی از لاک دفاعی خارج شده و بطور مستقیم در معادلات سیاسی و اقتصادی جهان تاثیرگذار باشد. اما یادآوری این نکته بسیار حائز اهمیت است که چینی ها حاضر به کنار گذاشتن دیپلماسی مدارا نیستند. علی رغم آن که ماهیت روابط چین و امریکا در حوزه آسیا پاسیفیک رقابت آمیز است ، چین اعمال دیپلماسی مدارا را بهترین راهکار می داند. چین با امریکا در گستره آسیا بر سر مساله تایوان ، شبه جزیره کره و توسعه طلبی نظامی امریکا در شرق آسیا اختلاف دارد. اختلاف هایی که گاه به یکی از دو طرف اجازه جاه طلبی می دهد و تا حد شروع یک جنگ دخیل است . با وجود این دولتمردان چین معتقدند می توان با سیاست عملگرایی ضمن حفظ منافع خود به امریکا نیز اجازه جاه طلبی و زیاده خواهی نداد. اگرچه چینی ها همه سیاست های دولت امریکا را قبول ندارند اما واقعیت این است که چین درصدد اتحاد با هیچ علیه امریکا نیست زیرا حجم مبادلات تجاری نزدیک به 200میلیارد دلاری چین و امریکا و نیاز دو کشور به یکدیگر در حل مساله شبه جزیره کره بویژه توقف فعالیت های هسته ای پیونگ یانگ و حل مساله تایوان جزو استراتژی کلان چین محسوب می شود. اما این واقعیت را نیز نباید از نظر دور داشت که چین جزو اولین کشورهایی بود که انقلاب شکوهمند اسلامی و نظام جمهوری اسلامی را به رسمیت شناخت و رهایی ملت ایران را از سلطه استعماری دویست ساله ستود. چین با در نظر گرفتن وزن و جایگاه جمهوری اسلامی ایران به جهت تاثیرگذاری سیاسی در منطقه ژئواستراتژیکی خاورمیانه ، همکاری با تهران را در اولویت مهم سیاست خارجی خود قرار داد. امضای قراردادهای متعدد سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی بین پکن و تهران موید این واقعیت است . چین اگر پیش از این با انگیزه های سیاسی همکاری با ایران را توجیه می کرده است اکنون همکاری های دو کشور در زمینه انرژی انگیزه قوی تر به دست داده تا دو کشور رویکردی به گسترش و افق روشن آن داشته باشند. مسلما هوشمندی می بایست از جانب تهران باشد تا در عرصه سیاسی ، سیاست جذبی و یادگیری جهانی از اهرم دیپلماسی کارکشته استفاده کند.