دندان‌های شیری نوزاد کی می‌روید؟

تفاوت‌های بسیار زیادی در زمان رویش دندان‌های شیری کودکان وجود دارد. به‌طور مثال یک نوزاد ممکن است حتی در لحظه تولد هم دارای دندان شیری باشد یا در یک ماهگی اولین دندان شیری‌اش نیش بکشد که هیچ‌کدام نگران‌کننده نیست.

عوامل تاثیرگذار بر رویش دندان‌ها

زمان رویش دندان‌ها تا حد زیادی وابسته به ارث است، ولی عوامل محیطی هم می‌تواند بر زمان رویش دندان‌های شیری تاثیر بگذارد. این عوامل محیطی از بیماری‌های زمینه‌ای مثل کم‌کاری تیروئید گرفته تا مبتلا شدن به بیماری‌های سخت و مصرف دارو و وجود موانع رویشی در مسیر رویش دندان‌ها می‌توانند متغیر باشد. اصولا تاخیر رویش دندان‌ها تا شش ماه هم مساله مهمی تلقی نمی‌شود.

زمان رویش دندان‌های شیری

به‌طور میانگین رویش دندان‌های شیری از شش تا هشت ماهگی با رویش اولین دندان پیش پایین آغاز شده و در 2.5 تا سه سالگی با رویش آخرین دندان آسیاب شیری به اتمام می‌رسد. تقریبا دو ماه بعد از رویش دو دندان پیش‌میانی پایین دو دندان پیش وسط بالا می‌روید. یک ماه بعد از آنها هم دو دندان پیش کناری بالا بیرون می‌زند و تقریبا در 13 ماهگی دندان‌های پیش کناری پایین هم به دندان‌های قبلی اضافه می‌شود. اولین دندان‌های آسیاب شیری قبل از دندان‌های نیش شیری حوالی 16 ماهگی و بعد از آنها دندان‌های نیش شیری در حدود 19 تا 20 ماهگی رشد می‌کند و در نهایت آخرین دندان‌های شیری یعنی دو دندان آسیاب شیری در 27تا30 ماهگی خود را نشان می‌دهند.

یکی از خصوصیات بسیار مهم رویش دندان‌ها این است که دندان‌ها معمولا به‌صورت گروهی نیش می‌کشند. یعنی تعدادی از دندان‌ها در دوره زمانی نزدیک به هم و به فاصله مثلا یک ماه از همدیگر در محیط دهان نمایان می‌شوند. مساله مهم از نظر ما متخصصان ارتودنسی این است که ترتیب رویش دندان‌ها در محیط دهان طبیعی باشد. اگر همه دندان‌های یک گروه نسبت به گروه قبلی تاخیر داشته باشد، مشکل مهمی ایجاد نمی‌کنند، ولی اگر یک دندان در گروه خود نسبت به دندان‌های دیگر تاخیر رویش داشته باشد، در فرآیند رشد و تکامل سایر دندان‌ها و بخصوص دندان‌هایی که قرار است بعد از آن دندان رویش پیدا کند، تاثیر منفی دارد. علت تاخیر رویش دندان‌ها می‌تواند ریشه ارثی یا محیطی داشته باشد. اگر تمام دندان‌های هم گروه دارای تاخیر یکسانی باشد معمولا فرد از نظر ارثی تاخیر رویش دندان‌ها را دارد و این فاصله زمانی حتی ممکن است به یک سال هم برسد. اما اگر یکی از دندان‌ها نسبت به بقیه تاخیر دارد نیازمند بررسی خواهد بود. این اشکال ممکن است وابسته به شکل‌گیری ناقص آن دندان یا وجود مانع در مسیر رویش آن باشد. در این حالت بررسی دندان و معاینه توسط دندانپزشک و در صورت نیاز تهیه رادیوگرافی از آن ضروری خواهد بود.

توصیه نهایی

مراقبت‌های دهانی یک نوزاد بایستی از زمان رویش اولین دندان شیری آغاز شود. با رویش اولین دندان شیری میکروب‌های ایجادکننده پوسیدگی هم در دهان فعال شده و خطر بروز پوسیدگی آغاز می‌شود. آگاهی از رشد و تکامل صحیح و نحوه تمیز کردن دندان‌های شیری و پایش سلامت آنها از طریق معاینات دوره‌ای توسط دندانپزشک از مهم‌ترین گام‌های حفظ سلامت دندان‌ها خواهد بود.

دکتر محمدامین نریمانی / متخصص ارتودنسی