حسنعلی منصور به قتل رسید!

منصور از دبیرستان ایرانشهر دیپلم و از دانشکده حقوق سیاسی لیسانس حقوق سیاسی گرفت. از سال 1324 به وزارت خارجه رفت و با حمایت های پدرش نردبان ترقی را پله پله پیمود تا در مهرماه 42 نماینده مجلس شد و 5ماه بعد به نخست وزیری ایران رسید. او از نزدیک ترین دوستان امیرعباس هویدا محسوب می شد و تشکیل گروهی متشکل از تکنوکرات ها که بعدها نام «کانون مترقی» بر آن نهاده شد ، حاصل تلاش این دوره بود. این کانون می کوشید جایگزین جبهه ملی شود. بعدها کانون مزبور به حزب ایران نوین تبدیل شد و در انتخابات مجلس قوی ترین فراکسیون را تشکیل داد و همین عامل نخست وزیری منصور را تسهیل کرد. اخلاقیات منصور از نظر اخلاقی وضعیت مطلوبی نداشت . به گزارش ساواک در دوران دانشجویی در دانشکده افسری 2 دانشجوی آن دانشکده به او تجاوز کردند. منصور در شهریور 43 به دلیل فساد اخلاق از آن دانشکده اخراج شد. پیرامون وضعیت مالی او نیز در گزارشهای ساواک مطالب مختلفی به چشم می خورد از جمله ثبت 38 هزار متر از اراضی نیاوران به نام خود بود. همچنین پس از مرگ منصور ساواک موجودی او را فقط در بانکهای امریکا بیش از 10.5 میلیون دلار گزارش کرده است . او علاوه بر عضویت در فراماسونری جهانی در آبان 39 به عضویت باشگاه عصر درآمد و فروردین 41نیز به باشگاه لاینز پیوست.

تصویب کاپیتولاسیون

منصور پس از نخست وزیری لایحه مصونیت مستشاران امریکایی را در ایام تابستانی مجلس سنادر مرداد سال 43 با تشکیل جلسه فوق العاده به تصویب رساند و در 21 مهرماه همان سال نیز به تصویب مجلس شورا رساند. وقتی امام خمینی از مفاد آن مصوبه مطلع شدند روز 4 آبان سخنرانی بسیار شدیداللحنی علیه آن ایراد کردند که به تبعید ایشان به ترکیه در 13 آبان منجر شد. چون از وضع سلامتی امام هیچ خبری در دست نبود و همگان نگران حال ایشان بودند ، روز 21 آذر هیاتهای موتلفه در میتینگی در مسجد عزیزالله به دولت هشدار و 40 روز مهلت داد تا رفع نگرانی کند. درست 40 روز بعد روز اول بهمن با بی تفاوتی دولت ، حسنعلی منصور عامل اعطای این امتیاز در مقابل مجلس شورای ملی توسط محمد بخارایی هدف قرار گرفت و به قتل رسید. رژیم با کشتار 15 خرداد توانسته بود فضای رعب آمیزی را بر کشور حاکم کند لکن این اقدام متهورانه هیات های موتلفه اسلامی علاوه بر شکستن آن جو وحشت آور ، امید را در دلهای مردم بیدار کرد و ستون فقرات رژیم پهلوی را به لرزه درآورد. 4 نفر از عاملان این اقدام (بخارایی ، امانی ، نیک نژاد و صفارهرندی) در خرداد 44 تیرباران شدند.