پرنده خواهر من است

درباره تازه‌ترین کتاب‌هایتان برای خوانندگان ما صحبت کنید.

اخیرا کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کتابی از من چاپ کرده با نام «پرنده خواهر من است». مجموعه شعری است برای نوجوانان که خودم این کتاب را خیلی دوست دارم. این کتاب شامل 33 شعر در قالب‌های نیمایی است و موضوعات مختلف احساسی را برای نوجوانان مطرح می‌کند. این شعرها حال و هوای آرامش‌بخش و صلح‌آمیز دارند. در واقع این کتاب چهارمین جلد از یک مجموعه 14 جلدی درباره صلح است.

مجموعه‌های قبلی کدام‌ها بودند؟

جلد اول این مجموعه با عنوان «تا کجای آسمان» را کانون پرورش فکری چاپ کرد که لوح زرین جشنواره کانون را گرفت. جلد دوم به اسم «می‌نویسم ابر باران می‌شوم» را انتشارات امیرکبیر منتشر کرد که نامزد جشنواره شعر فجر شد. جلد سوم را هم به اسم «مثل چای تازه‌دم» نشر پیدایش منتشر کرد که در شورای کتاب کودک قدردانی شد. جلد چهارم هم که اخیرا منتشر شده ولی هنوز خودم ندیده‌ام.

جلدهای بعدی هم در راهند؟

بله. جلد پنجم آماده چاپ است ولی هنوز به ناشر نداده‌ام. «جویبار لحظه‌ها جاری است» نام این جلد است که برگرفته از شعری از مهدی اخوان‌ثالث است.

به‌جز شعر، داستانی هم در راه انتشار دارید؟

یک قصه برای کودکان دبستانی دارم که قصه حضرت آدم است و قرار است انتشارات علمی و فرهنگی آن را منتشر کند. قرارداد کتاب هم بسته شده و به‌زودی چاپ می‌شود.

خیلی‌ها معتقدند اوضاع کتاب مناسب نیست و علاقه خانواده‌ها به کتاب کاهش یافته است. شما با توجه به استقبال از آثارتان چه دیدگاهی دارید؟

وضعیت کتاب خوب نیست و در کل باید گفت تاسف‌برانگیز است. شمارگان کتاب‌ها به‌شدت پایین آمده هر چند تعداد عناوین زیاد شده است. یعنی قبلا اگر ناشری ده کتاب در تیراژ 5000 نسخه چاپ می‌کرد، حالا 30 کتاب در تیراژ هزار نسخه منتشر می‌کند. همین موضوع باعث نوعی تشتت در بازار نشر شده است. از طرفی کتاب‌ها تجدیدچاپ نمی‌شوند و شاعران و نویسندگان باید مدت‌ها منتظر بمانند تا کتابشان بازنشر شود. کتاب شعر کمتر چاپ می‌شود چون هم باید تصویرگری شود، هم باید چهاررنگ چاپ شود و در این شرایط گرانی کاغذ برای ناشر به‌صرفه نیست. با این حال به نظرم هنوز هم اگر کتاب خوب چاپ شود، از آن استقبال می‌شود. مشکل ما بازار کتاب کودک است که با کتاب‌های بازاری و ترجمه‌ای ضعیف پر شده است. یک موضوع دیگر این است که در سال‌های بعد از انقلاب ناشران موفق ما، از نظر مالی رشد کردند و به جایگاه معقولی رسیدند، اما این اتفاق درباره شاعران و نویسندگان نیفتاده است. یعنی شاعران و نویسندگان درجه یک ما از نظر مالی وضع مناسبی ندارند. علتش هم این است که بیشتر حمایت‌های دولتی متوجه ناشران بوده و دولت کمتر از مولفان حمایت کرده است. اگر هم حمایتی بوده شامل همه نویسندگان و شاعران نمی‌شده است.

به نظر شما توسعه فضاهای مجازی چقدر در دور شدن خانواده‌ها و کودکان و نوجوانان از کتاب نقش ایفا کرده است؟

در مورد فضاهای مجازی طبیعی است که ما در دوران گذار هستیم و ممکن است در آینده قدری این فضا متعادل شود و حتی فضای مجازی هم به خدمت کتاب بیاید. هر چند فضای مجازی در دور شدن مردم از کتاب تاثیر دارد، اما خودش متاثر از شرایط سیاسی، اجتماعی و اقتصادی است. مردم به جایی رسیده‌اند که می‌گویند کتاب بخوانیم که چه بشود. نوجوانان و جوانان کمتر کتاب می‌خوانند، اگر هم کتاب بخوانند بیشتر کتاب‌های درسی می‌خوانند تا مدرک بگیرند. این مدرک‌گرایی آفت جامعه ما شده است. آخرش هم مدرک می‌گیرند و شغل پیدا نمی‌کنند. همه این مسائل باعث شده مردم کم‌کم به کتاب و به دانشگاه بدبین شوند.